Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông Mỹ ngày 15/9, ông Zelensky cho biết hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã nêu đề xuất trên trong chuyến thăm Kiev gần đây. Ukraine đồng ý với điều kiện Nga phải đưa ra cam kết tương tự.
Theo Tổng thống Ukraine, Kiev chỉ tiến hành các cuộc tấn công đáp trả vì Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ không cân nhắc đàm phán nếu đối phương tỏ ra yếu thế. Khi hai đặc phái viên Mỹ đề cập khả năng ngừng tập kích các nhà máy lọc dầu và cơ sở năng lượng khác, ông Zelensky khẳng định Ukraine sẵn sàng tham gia nhưng yêu cầu các bên phải thống nhất rõ phạm vi của thỏa thuận.
Ông Zelensky nhấn mạnh hai nước có cách nhìn khác nhau về hạ tầng năng lượng. Đối với Nga, đây chủ yếu là các cơ sở dầu khí đang bị Ukraine tập kích. Trong khi đó, Ukraine quan tâm đến hệ thống điện và khí đốt phục vụ đời sống người dân, vốn nhiều lần trở thành mục tiêu của Moskva.
Theo ông, một thỏa thuận thực chất phải bao gồm việc chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công bằng mọi loại vũ khí nhằm vào cơ sở năng lượng của cả hai bên.
Chưa có thỏa thuận được xác nhận
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó tuyên bố Moskva và Kiev đã nhất trí không tấn công hạ tầng năng lượng của nhau. Tuy nhiên, chưa có thỏa thuận nào được các bên chính thức xác nhận, trong khi các cuộc tập kích vẫn tiếp diễn.
Ngay sau tuyên bố của ông Trump, các hãng truyền thông thân Điện Kremlin mô tả đề xuất này như một biện pháp đơn phương, theo đó Ukraine sẽ ngừng các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào lãnh thổ Nga. Những thông tin được công bố không đề cập cam kết tương ứng của Moskva đối với hạ tầng Ukraine.
Điện Kremlin gọi đề xuất ngừng tấn công cơ sở năng lượng là một ý tưởng rất tích cực, song đồng thời gắn vấn đề này với yêu cầu bảo đảm hoạt động hàng hải thương mại an toàn, đặc biệt đối với các tàu chở dầu, cũng như việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga.
Trong thời gian qua, Ukraine tăng cường tập kích các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu khí của Nga, cho rằng nguồn thu từ năng lượng đang giúp Moskva tài trợ cho cuộc chiến.
Ở chiều ngược lại, Nga nhiều lần tấn công hệ thống điện và khí đốt của Ukraine, khiến hàng triệu người dân đứng trước nguy cơ thiếu nguồn cung thiết yếu khi nước này chuẩn bị trải qua thêm một mùa đông trong chiến tranh.
Khi Moskva chưa đưa ra cam kết đối ứng và phạm vi thỏa thuận chưa được xác định rõ, tuyên bố về một lệnh ngừng tấn công hạ tầng năng lượng vẫn chưa thể trở thành cơ chế có hiệu lực trên thực tế.
