Theo tờ Kyiv Independent, thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy đạt một thỏa thuận hòa bình nhanh chóng nhằm chấm dứt chiến tranh Nga - Ukraine. Sau các cuộc gặp riêng rẽ với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Zelensky, ông Trump nói rằng bước tiếp theo sẽ là một hội nghị thượng đỉnh song phương giữa hai nhà lãnh đạo - điều mà ông hy vọng có thể diễn ra trong vòng 2 tuần tới.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, ông cũng có kế hoạch thảo luận về các cuộc đàm phán tiềm năng với phía Nga trong cuộc gặp Đặc phái viên Mỹ Keith Kellogg vào cuối ngày 25/8.
“Chúng tôi muốn hiểu rõ từ phía Mỹ rằng liệu người Nga có sẵn sàng hay không, và trong khuôn khổ nào, cho một cuộc gặp song phương, và cuối cùng là ba bên”, ông Zelensky nói trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store tại Kiev.
Cuộc gặp này nếu có thể diễn ra sẽ đánh dấu việc lần đầu tiên ông Zelensky và ông Putin đối thoại trực tiếp với nhau kể từ sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào tháng 2/2022. Lần gần nhất, hai nhà lãnh đạo gặp nhau là vào tháng 12/2019 tại Paris, trong khuôn khổ đàm phán theo thể thức Normandy do Pháp và Đức làm trung gian.
Theo ông Zelensky, công tác chuẩn bị cho cuộc gặp thượng đỉnh Nga - Ukraine đang được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cùng thúc đẩy.
Trong khi đó theo đài RT của Nga, trả cuộc phỏng vấn với NBC News được phát sóng ngày 24/8, ông Lavrov cho biết Tổng thống Putin sẵn sàng gặp người đồng cấp Ukraine Zelensky, “với điều kiện là cuộc gặp này thực sự quyết định được điều gì đó”.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng những bước chuẩn bị cần thiết cho một cuộc họp như vậy vẫn chưa được thực hiện, bởi hiện nay chưa có bất kỳ chương trình nghị sự thực sự nào cho một cuộc gặp cấp cao như vậy.
“Khi ông Zelensky nói ưu tiên trước mặt là gặp (Tổng thống) Putin, thì đó về cơ bản chỉ là một trò chơi… Ông ấy không quan tâm đến bản chất”, ông Lavrov nhấn mạnh.
Theo ông Lavrov, Moskva không thấy có lý do gì để tham gia các cuộc đàm phán vốn sẽ không đem lại kết quả. Ông cũng dẫn chứng lại những phát biểu mà Tổng thống Zelensky từng công khai bác bỏ, thách thức các đề xuất của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra. “Ông Zelensky đã nói không với tất cả mọi thứ… Ông ấy tuyên bố rõ ràng rằng không ai có thể cấm ông ấy gia nhập NATO… và ông ấy công khai tuyên bố sẽ không bàn đến bất kỳ vùng lãnh thổ nào”, Ngoại trưởng Nga cho biết và nhấn mạnh đến lập trường hai bên vẫn chưa có nhiều điểm đồng.
Ngoại trưởng Nga cho rằng mục đích Tổng thống Zelensky muốn gặp Tổng thống Putin là để củng cố “tính chính danh” của mình. Phía Nga cho rằng nhiệm kỳ tổng thống Ukraine của ông Zelensky đã kết thúc được hơn một năm và ông đang viện dẫn lý do thiết quân luật để tổ chức một cuộc bầu cử mới. Tuy nhiên, điều này đã bị phía Ukraine và chính Tổng thống Zelensky đã nhiều lần lên tiếng bác bỏ.
Trong bài phát biểu của mình, Ngoại trưởng Lavrov cũng thừa nhận rằng ông Zelensky vẫn là “người đứng đầu chế độ trên thực tế”, đồng thời cho biết Moskva sẵn sàng đàm phán với ông trên cương vị này. Tuy vậy, ông cũng cho biết: “Vấn đề ai sẽ ký vào thỏa thuận từ phía Ukraine là một vấn đề rất nghiêm trọng. Chúng tôi cần sự hiểu rõ ràng từ tất cả rằng người ký kết đó là hợp pháp”.
Nga khẳng định bất kỳ giải pháp nào cho xung đột Ukraine cũng phải giải quyết những nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng. Moskva yêu cầu Kiev phải cam kết trung lập, phi quân sự hóa, “phi phát xít hóa” và công nhận thực tế lãnh thổ trên thực địa.
Trong diễn biến liên quan, cùng ngày 24/8, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Nga đã đưa ra “những nhượng bộ đáng kể” trong nỗ lực đạt được một thỏa thuận hòa bình với Ukraine, dù chưa có bước tiến rõ rệt hướng tới việc chấm dứt xung đột.
Trả lời phỏng vấn trong chương trình "Meet the Press" của NBC News, ông Vance nói rằng Tổng thống Putin đã chấp nhận một số điểm, trong đó có việc Ukraine sẽ nhận được các đảm bảo an ninh nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột tái diễn trong tương lai.
Hiện chưa rõ Tổng thống Putin chấp nhận những điểm gì cụ thể và phía Moskva cũng chưa bình luận về tuyên bố trên của ông Vance.
