Theo chuyên trang quân sự The War Zone (TWZ), Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) đã chính thức xác nhận hình ảnh từng lưu truyền trên mạng nhiều năm qua là một máy bay vũ trụ thử nghiệm có thể tái sử dụng của Trung Quốc đang hoạt động trên quỹ đạo.
Hình ảnh có độ phân giải cao hơn được DIA đưa vào báo cáo công khai mới về những thách thức an ninh trong không gian, cho thấy phương tiện Trung Quốc có thiết kế gần giống máy bay vũ trụ X-37B hiện do Lực lượng Vũ trụ Mỹ vận hành.
Công ty công nghệ không gian Vantor, trước đây là Maxar Technologies, sau đó xác nhận hình ảnh được vệ tinh WorldView-3 chụp ngày 28/5/2024, từ khoảng cách gần 90 km.
Theo Vantor, hình ảnh cho thấy một vệ tinh riêng biệt đang ghép nối với phần đuôi máy bay vũ trụ, trong khi cửa khoang tải trọng của phương tiện mở rõ ràng. Các kết cấu và tấm pin mặt trời của vật thể ghép nối cũng có thể được quan sát.
Đây là những chi tiết đáng chú ý bởi chúng cung cấp thêm thông tin về cấu hình và khả năng hoạt động trên quỹ đạo của phương tiện Trung Quốc, vốn lâu nay được giữ bí mật.
Hình ảnh cho thấy máy bay vũ trụ có thiết kế tương tự một tàu con thoi thu nhỏ, với cánh nhỏ, hai cánh đuôi đứng và khoang tải trọng trung tâm có cửa mở hướng lên trên.
Ở phần đuôi, phương tiện có một kết cấu nối dài cùng các tấm pin mặt trời triển khai sang hai bên. Phần bụng xuất hiện những khoang có thể dành cho hệ thống càng đáp.
Theo TWZ, cấu hình tổng thể của máy bay vũ trụ Trung Quốc rất giống X-37B của Mỹ, dù thiết kế cánh có một số khác biệt đáng kể.
Trong báo cáo, DIA cho biết máy bay vũ trụ có thể tái sử dụng là một trong những năng lực quan trọng phục vụ hoạt động trên quỹ đạo. Những phương tiện này có thể được phóng lên không gian để triển khai, thử nghiệm các vật thể, sau đó trở về Trái Đất.
Báo cáo cũng nhận định máy bay vũ trụ có khả năng cơ động linh hoạt hơn một số loại vệ tinh truyền thống, nhờ đó phù hợp với những nhiệm vụ đặc thù.
Theo TWZ, Trung Quốc đã tiến hành bốn nhiệm vụ máy bay vũ trụ trên quỹ đạo kể từ năm 2020. Lần phóng gần nhất diễn ra ngày 7/2/2026.
Trong nhiệm vụ thứ ba, kéo dài từ tháng 12/2023 đến tháng 9/2024, phương tiện Trung Quốc từng được quan sát thả nhiều vật thể nhỏ lên quỹ đạo. Trong nhiệm vụ mới nhất, máy bay vũ trụ này cũng được cho là đã triển khai thêm ít nhất một vật thể chưa rõ chức năng.
Những hoạt động đó làm gia tăng sự quan tâm đối với khả năng triển khai tải trọng, thử nghiệm công nghệ và thực hiện các hoạt động tiếp cận vật thể khác trong không gian.
DIA cho biết Trung Quốc có hai mẫu máy bay vũ trụ chủ yếu mang tên Thần Long (Shenlong) và Đằng Vân (Tengyun), nhưng không xác định mẫu nào xuất hiện trong hình ảnh mới công bố.
Trong đó, Thần Long thường được nhắc đến như phương tiện thử nghiệm đã thực hiện các nhiệm vụ trên quỹ đạo những năm gần đây.
Đằng Vân là thiết kế được Tập đoàn Khoa học và Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASIC) công bố năm 2016, sử dụng phương án phóng hai tầng với một phương tiện bay trong khí quyển đóng vai trò hỗ trợ đưa tải trọng lên quỹ đạo.
Trung Quốc còn phát triển những chương trình máy bay vũ trụ khác, trong đó có Hạo Long (Haolong), phương tiện được thiết kế phục vụ nhiệm vụ tiếp tế cho trạm vũ trụ Thiên Cung.
Theo phân tích của TWZ, máy bay vũ trụ tái sử dụng có thể phục vụ nhiều mục đích, từ triển khai vệ tinh nhỏ, thử nghiệm công nghệ đến những nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo và hoạt động quân sự trên quỹ đạo.
Khả năng cơ động và tiếp cận các vật thể khác trong không gian cũng khiến loại phương tiện này được quan tâm trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ vũ trụ giữa các cường quốc ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, các khả năng sử dụng quân sự được giới phân tích đề cập không đồng nghĩa với việc đã có bằng chứng phương tiện Trung Quốc trong ảnh đang thực hiện một nhiệm vụ vũ khí.
Việc DIA công bố hình ảnh và Vantor xác nhận những chi tiết kỹ thuật mới cho thấy giới quan sát đang có thêm dữ liệu về chương trình máy bay vũ trụ bí mật của Trung Quốc, dù chức năng cụ thể của phương tiện và những vật thể liên quan vẫn chưa được làm rõ.
