Nga, Mỹ và Ukraine tiến hành vòng đàm phán ba bên tại UAE
Vòng đàm phán trực tiếp giữa Nga, Mỹ và Ukraine tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) đã khép lại ngày 11/11, sau hai ngày làm việc. Cuộc gặp đánh dấu lần đầu tiên kể từ tháng 2, đại diện ba nước cùng tham gia một khuôn khổ đối thoại trực tiếp nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột đã kéo dài hơn 4 năm tại Ukraine.
Dẫn đầu các phái đoàn lần lượt là Trợ lý Tổng thống Nga Vladimir Medinsky, hai Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, cùng ông Rustem Umerov, người đứng đầu Cơ quan Tình báo đối ngoại Ukraine.
Điểm đạt được đáng chú ý nhất sau vòng đàm phán là sự nhất trí về nguyên tắc tổ chức một đợt trao đổi tù binh quy mô lớn giữa Nga và Ukraine. Thông tin do ông Medinsky công bố ngày 11/11, sau đó được ông Umerov xác nhận. Đặc phái viên Kushner đánh giá đây là một hoạt động nhân đạo có quy mô lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát.
Bên cạnh vấn đề nhân đạo, an ninh châu Âu cũng chiếm vị trí trọng tâm trong chương trình nghị sự. Phía Nga cho rằng việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine cần đặt trong khuôn khổ xử lý những bất cập về an ninh trên toàn châu lục. Cùng quan điểm về sự cần thiết của một dàn xếp rộng hơn, ông Kushner cho biết Mỹ hướng tới nhiều mục tiêu, từ chấm dứt giao tranh, xây dựng các bảo đảm an ninh sau chiến tranh đến hỗ trợ tái thiết và giải quyết các vấn đề nhân đạo. Ông thông báo đã có tiến triển đáng kể trong thảo luận về bảo đảm an ninh, song chưa đưa ra thông tin về bất kỳ thỏa thuận cụ thể nào.
Tuy nhiên, vấn đề lãnh thổ vẫn là nút thắt lớn. Ông Kushner thừa nhận đây là nội dung khó xử lý nhất, trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiếp tục bác bỏ phương án rút lực lượng khỏi vùng Donbass. Phía Nga cũng không phát tín hiệu thay đổi lập trường. Ông Medinsky khẳng định Moskva sẽ kiên trì với những yêu cầu đã đề ra.
Sau cuộc gặp tại Abu Dhabi, ngày 12/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tiếp các đặc phái viên Mỹ tại Điện Kremlin. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết nhà lãnh đạo Nga sẽ xem xét những bước đi tiếp theo sau khi nhận báo cáo từ các đặc phái viên Mỹ và phái đoàn Nga. Trong khi đó, ông Zelensky thông báo các đại diện châu Âu sẽ tham gia trực tiếp những vòng đàm phán tiếp theo. Ông Kushner cũng nhấn mạnh sự tham gia của châu Âu là điều kiện cần thiết để đi đến một thỏa thuận.
Những đánh giá sau cuộc gặp cho thấy các bên ghi nhận tiến triển trong đối thoại, nhưng chưa thu hẹp được những khác biệt căn bản. Ông Medinsky cho biết hai bên đã tìm được tiếng nói chung ở một số nội dung, song vẫn còn những vấn đề chưa thống nhất.
Theo nhận định của giới chuyên gia, việc các bên đưa cấu trúc an ninh châu Âu vào trọng tâm thảo luận là một thay đổi đáng chú ý trong tiến trình ngoại giao. Dù vậy, khác biệt về lãnh thổ, vai trò của các nước châu Âu và những yêu cầu an ninh của mỗi bên vẫn là những rào cản đáng kể. Vì thế, kết quả tại Abu Dhabi mới chỉ tạo thêm cơ sở cho đối thoại, chưa đủ để khẳng định triển vọng sớm đạt được một thỏa thuận hòa bình.
Tương lai Nvidia sau sự ra đi của nhà sáng lập Jensen Huang
Giám đốc điều hành Tập đoàn Nvidia Jensen Huang phát biểu tại cuộc họp báo bên lề Hội nghị Thượng đỉnh CEO Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở thành phố Gyeongju, Đông Nam Hàn Quốc, ngày 31/10/2025. Ảnh: Yonhap/TTXVN phát
Tập đoàn công nghệ Nvidia đang đứng trước một trong những biến động nhân sự lớn nhất kể từ khi thành lập, sau khi nhà đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành (CEO) Jensen Huang từ chức ngày 12/11, khép lại 33 năm lãnh đạo doanh nghiệp. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện những cáo buộc liên quan đến đời tư của ông Huang, làm dấy lên các quan ngại về quản trị doanh nghiệp và nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh công nghệ.
Thông tin về sự thay đổi nhân sự cấp cao đã tác động đến tâm lý nhà đầu tư. Cổ phiếu Nvidia có thời điểm giảm khoảng 14% trong một phiên giao dịch, phản ánh những lo ngại về khả năng duy trì đà tăng trưởng của tập đoàn khi thiếu vắng người lãnh đạo gắn bó với doanh nghiệp từ những ngày đầu.
Để bảo đảm hoạt động liên tục, Hội đồng quản trị Nvidia bổ nhiệm Giám đốc tài chính Colette Kress làm CEO tạm quyền, đồng thời giao ông Harvey Jones giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị. Tập đoàn cũng xúc tiến quá trình tìm kiếm người kế nhiệm chính thức.
Sự ra đi của ông Huang vì vậy đặt ra bài toán không chỉ về lựa chọn người kế nhiệm, mà còn về khả năng duy trì định hướng chiến lược và củng cố niềm tin của cổ đông. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung tiếp tục gay gắt, Nvidia sẽ phải chứng minh rằng những thay đổi ở cấp lãnh đạo không làm gián đoạn hoạt động kinh doanh, năng lực đổi mới và vị thế của tập đoàn trong ngành AI toàn cầu.
ASEAN ký Hiệp định khung về kinh tế số, triển khai từ đầu năm 2027
Ngày 14/11, trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 49 và Đại hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA) lần thứ 47 tại Manila (Philippines), các quốc gia thành viên ASEAN đã ký Hiệp định khung về kinh tế số (DEFA), sau quá trình đàm phán bắt đầu từ tháng 9/2023.
Hiệp định được kỳ vọng thúc đẩy các giao dịch xuyên biên giới, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong khu vực từ đầu năm 2027.
Theo thông tin được công bố tại lễ ký kết, các bên đang nỗ lực chuẩn bị những dự án ưu tiên để triển khai ngay khi hiệp định có hiệu lực. Các lĩnh vực có thể được ưu tiên gồm hệ thống thanh toán kỹ thuật số, định danh kỹ thuật số cho doanh nghiệp và chứng từ thương mại điện tử. Những sáng kiến này được kỳ vọng giúp các giao dịch xuyên biên giới nhanh chóng, thuận tiện và ít tốn kém hơn.
Phó Thủ tướng Singapore Gan Kim Yong cho biết các sáng kiến cụ thể cần được chuẩn bị sẵn sàng khi hiệp định có hiệu lực, qua đó sớm mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và người dân. Ông nhận định kết nối kỹ thuật số sẽ góp phần tăng cường liên kết giữa các quốc gia ASEAN, bổ sung cho những kết nối vật lý như vận tải biển và chuỗi cung ứng.
Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain & Company, quy mô nền kinh tế số ASEAN dự kiến đạt 368 tỷ USD vào năm 2026 và vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2035.
DEFA là hiệp định độc lập đầu tiên của ASEAN về kinh tế số có tính ràng buộc pháp lý, thiết lập các quy tắc chung trong những lĩnh vực như thương mại số, luồng dữ liệu xuyên biên giới, thanh toán điện tử, an ninh mạng và trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo thông cáo ngày 14/11 của Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore, hiệp định sẽ có hiệu lực sau 180 ngày kể từ ngày ký, thay thế Hiệp định Thương mại điện tử ASEAN năm 2019.
DEFA được kỳ vọng mang lại nhiều thuận lợi cho hoạt động kinh doanh trong khu vực. Cụ thể, chứng từ thương mại điện tử sẽ giúp doanh nghiệp giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý giao dịch và cắt giảm chi phí hành chính. Các quy định về thanh toán kỹ thuật số cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tiêu dùng khi mua sắm xuyên biên giới và doanh nghiệp khi giao dịch với đối tác trong khu vực.
Bên cạnh đó, định danh kỹ thuật số giúp doanh nghiệp xác minh đối tác giao dịch, trong khi các quy định rõ ràng hơn về chuyển dữ liệu xuyên biên giới tạo thuận lợi cho hoạt động mở rộng thị trường trong ASEAN. Hiệp định cũng thúc đẩy hợp tác giữa các nước thành viên trong các lĩnh vực bảo vệ dữ liệu, an ninh mạng và phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
COP31 thúc đẩy mục tiêu nâng tỷ trọng điện
Phát biểu tại Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc (LHQ) về biến đổi khí hậu (COP31) ngày 11/11 tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cảnh báo phản ứng chậm chạp của cộng đồng quốc tế đang khiến cuộc khủng hoảng khí hậu ngày càng vượt khỏi tầm kiểm soát, đẩy thế giới tới nguy cơ tự hủy diệt. Ông kêu gọi các chính phủ đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch, đồng thời nhấn mạnh sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch không chỉ gây tổn hại cho khí hậu mà còn ảnh hưởng đến kinh tế.
Một trong những trọng tâm được đưa ra tại COP31 là sáng kiến “35 by 35”, với mục tiêu nâng tỷ trọng điện trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng toàn cầu từ mức hơn 20% hiện nay lên 35% vào năm 2035. Nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ kỳ vọng các quốc gia đưa mục tiêu này vào thỏa thuận cuối cùng của hội nghị, diễn ra từ ngày 9-20/11.
Sáng kiến hướng tới mở rộng sử dụng điện trong giao thông, sưởi ấm và sản xuất công nghiệp, thông qua việc phát triển xe điện, giao thông công cộng chạy điện, máy bơm nhiệt và thay thế các công nghệ sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), điện khí hóa có thể giúp giảm 40% lượng phát thải trực tiếp từ giao thông, các tòa nhà và công nghiệp vào năm 2035. Quá trình này cũng có thể giảm nhu cầu dầu mỏ, qua đó tiết kiệm khoảng 400 tỷ USD chi phí nhập khẩu nhiên liệu so với mức dự kiến vào năm 2025.
Theo ông Murat Kurum, người được chỉ định làm Chủ tịch COP31, điện khí hóa là bước tiếp theo nhằm chuyển những cam kết về năng lượng tái tạo và chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch tại các kỳ COP trước thành những thay đổi cụ thể trong tiêu thụ năng lượng. Sáng kiến cũng nhận được sự ủng hộ của Liên minh châu Âu (EU), Anh, Canada, Brazil và Ethiopia.
Tuy nhiên, giới chuyên gia và các tổ chức môi trường lưu ý hiệu quả giảm phát thải phụ thuộc chủ yếu vào nguồn điện được sử dụng. Hiện khoảng một phần ba sản lượng điện toàn cầu vẫn được sản xuất từ than đá. Vì vậy, nếu nhu cầu điện tăng nhưng nguồn cung vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, lợi ích đối với khí hậu sẽ bị hạn chế.
Bên cạnh đó, quá trình điện khí hóa đòi hỏi đầu tư lớn vào hạ tầng. Theo Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), lưới điện tại nhiều quốc gia chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu mới. Để thực hiện mục tiêu, đầu tư vào lưới điện, hệ thống lưu trữ và hạ tầng liên quan cần tăng từ khoảng 500 tỷ USD năm 2025 lên 1.000 tỷ USD mỗi năm đến năm 2035. Nguồn cung đồng và các khoáng sản thiết yếu, cũng như chi phí chuyển đổi đối với hộ gia đình và doanh nghiệp, là những thách thức khác cần giải quyết.
Trong khi đó, các quốc gia chưa thống nhất về hình thức thông qua sáng kiến. Pháp muốn mục tiêu 35% được đưa vào một quyết định chính thức có tính ràng buộc tại COP31, nhưng phương án này cần sự đồng thuận của tất cả các bên. Theo đề xuất hiện nay, mỗi nước được tự quyết định có tham gia cam kết hay không.
Trong bối cảnh COP30 chưa đạt được thỏa thuận về loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch do bất đồng giữa các nước, mục tiêu điện khí hóa được xem là một hướng tiếp cận khác nhằm thúc đẩy chuyển dịch năng lượng. Tuy nhiên, khả năng đạt được mục tiêu vẫn phụ thuộc vào cam kết của các chính phủ và việc bảo đảm nguồn điện sạch, hạ tầng cũng như nguồn lực tài chính cần thiết.
Quốc hội mới Israel tuyên thệ, phe đối lập tìm cách lập chính phủ
Quốc hội mới của Israel đã tuyên thệ nhậm chức ngày 10/11, trong bối cảnh cuộc bầu cử vừa qua khiến liên minh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu mất thế đa số, nhưng phe đối lập do ông Gadi Eisenkot dẫn đầu cũng chưa đủ ghế để tự thành lập chính phủ. Trong khi các cuộc thương lượng liên minh tiếp tục được xúc tiến, ông Eisenkot tuyên bố sẽ đảo ngược một số chính sách của chính phủ tiền nhiệm.
Tại phiên khai mạc Quốc hội gồm 120 ghế, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi các nghị sĩ tìm kiếm tiếng nói chung và tránh để đất nước phải tổ chức thêm một cuộc bầu cử. Trước đó, ngày 8/11, ông Herzog đã giao cho ông Eisenkot, lãnh đạo đảng Yashar, nhiệm vụ thành lập chính phủ. Ông Eisenkot có thời hạn đến ngày 6/12 và có thể xin gia hạn thêm hai tuần, đến ngày 20/12.
Ngay sau khi Quốc hội mới đi vào hoạt động, phe đối lập đã thúc đẩy việc thay thế Chủ tịch Quốc hội Amir Ohana, một thành viên đảng Likud của ông Netanyahu. Đảng Yashar đề cử ông Matan Kahana, cựu quan chức quân sự cấp cao, vào vị trí này. Việc thay đổi nhân sự lãnh đạo Quốc hội có thể giúp phe đối lập thúc đẩy chương trình nghị sự lập pháp, trong đó có đề xuất thành lập ủy ban điều tra những sai sót an ninh dẫn đến cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023.
Theo kết quả bầu cử, liên minh do đảng Likud dẫn đầu của ông Netanyahu giành 53 ghế, trong khi đảng Yashar cùng các đối tác đối lập có 48 ghế. Các đảng đại diện cộng đồng Ả Rập-Israel nắm giữ 19 ghế, tạo khả năng giúp phe ông Eisenkot đạt đa số nếu nhận được sự ủng hộ của nhóm này. Tuy nhiên, phương án liên minh vẫn gặp trở ngại do những khác biệt về chính sách và quan điểm giữa các lực lượng.
Giới quan sát nhận định con đường thành lập chính phủ của ông Eisenkot còn nhiều trở ngại do tương quan lực lượng phân tán và khác biệt giữa các đảng. Nếu ông Eisenkot không thành công, Tổng thống Herzog có thể trao cơ hội tiếp theo cho ông Netanyahu. Trong trường hợp các ứng viên đều không thể tập hợp đủ sự ủng hộ tại Quốc hội, Israel có thể phải tiến hành một cuộc bầu cử mới.
