Ngày 14/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp với Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức hội thảo "Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số", trong khuôn khổ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Sự kiện tập trung thảo luận giải pháp phát triển hệ sinh thái thanh toán số, mở rộng kết nối xuyên biên giới và bảo đảm an ninh, an toàn cho người sử dụng.
Kiến tạo hệ sinh thái số
Sau 5 mùa tổ chức với tên gọi Ngày Thẻ Việt Nam, chương trình năm nay chuyển sang tên gọi Ngày Thanh toán số Việt Nam, phản ánh sự phát triển của thị trường từ thanh toán bằng thẻ vật lý sang mã QR, ví điện tử, ứng dụng ngân hàng, thanh toán chạm và sinh trắc học. Đây không chỉ là sự thay đổi về phương thức giao dịch mà còn cho thấy thanh toán số ngày càng gắn với nhiều hoạt động kinh tế, xã hội.
Phát biểu tại hội thảo, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhấn mạnh yêu cầu đối với thanh toán số không chỉ là nhanh hơn hay nhiều hơn, mà phải thông minh hơn, an toàn hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn. Theo đó, thanh toán số đóng vai trò kết nối ngân hàng với doanh nghiệp, cơ quan cung cấp dịch vụ công với người dân, nhà cung cấp với khách hàng, góp phần tối ưu chi phí và nâng cao trải nghiệm sử dụng dịch vụ.
Thực tế, thanh toán số đang hiện diện trong nhiều lĩnh vực. Tại các cơ sở kinh doanh, mã QR giúp người mua thanh toán nhanh chóng, hạn chế sử dụng tiền mặt. Trong giao thông, thanh toán điện tử góp phần đơn giản hóa việc trả phí. Tại bệnh viện, các nền tảng số hỗ trợ kết nối đăng ký khám, thực hiện chỉ định và thanh toán. Với doanh nghiệp, dữ liệu giao dịch còn có thể phục vụ đối soát doanh thu, quản lý dòng tiền và nâng cao hiệu quả vận hành.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong tiến trình này, xây dựng hạ tầng số, phát triển dữ liệu và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh tế - xã hội là những nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực.
Theo PGS, TS, BS. Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, ứng dụng Bach Mai Care cho phép người bệnh đặt lịch, theo dõi các bước khám, cập nhật kết quả và thực hiện thanh toán trên nền tảng số. Hiện nay, ứng dụng đã vượt mốc 1 triệu người dùng, trong khi bệnh viện phục vụ khoảng 10.000 lượt khám ngoại trú mỗi ngày. Chuyển đổi số không chỉ giúp thanh toán nhanh hơn mà còn giúp toàn bộ hành trình khám chữa bệnh thuận tiện, liền mạch hơn.
Ở lĩnh vực giao thông, các giải pháp thanh toán điện tử đang được mở rộng sang dịch vụ thu phí, đỗ xe, xăng dầu và sạc xe điện. Trong hoạt động kinh doanh, việc kết nối dữ liệu thanh toán với các nền tảng quản trị giúp doanh nghiệp theo dõi giao dịch thuận tiện hơn. Những mô hình này cho thấy thanh toán số không còn là dịch vụ độc lập, mà đang trở thành hạ tầng hỗ trợ các hoạt động của nền kinh tế số.
Từ góc độ quản lý thuế, ông Lưu Nguyên Trí, Phó Trưởng ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa, Cục Thuế đánh giá thanh toán số là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy hiện đại hóa công tác quản lý thuế, nâng cao tính minh bạch và bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Về định hướng và giải pháp trong thời gian tới, quan điểm xuyên suốt của ngành Thuế là lấy người nộp thuế làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy công nghệ làm công cụ và lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo. Trong đó, tăng cường minh bạch phải đi đôi với đơn giản hóa thủ tục và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.
Mở rộng kết nối, hướng tới thanh toán xuyên biên giới
Một nội dung trọng tâm của hội thảo là thúc đẩy kết nối giữa các hệ thống thanh toán trong nước và quốc tế. Khi thương mại, du lịch và dịch vụ xuyên biên giới phát triển, nhu cầu thanh toán thuận tiện giữa các quốc gia ngày càng rõ nét. Khả năng liên thông giữa các mạng lưới thanh toán có thể giúp người dân, du khách và doanh nghiệp giảm trở ngại khi giao dịch ở thị trường nước ngoài.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS, hệ sinh thái VietQRPay có sự tham gia của 45 ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán. Trong khi đó, VietQRGlobal đã kết nối với 6 quốc gia, gồm Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Singapore và Hàn Quốc. Việc mở rộng mạng lưới tạo cơ sở để thúc đẩy các giao dịch xuyên biên giới, đồng thời hỗ trợ hoạt động thương mại và du lịch.
Tuy nhiên, để các hệ thống thực sự kết nối hiệu quả, cần giải quyết những vấn đề về tiêu chuẩn kỹ thuật, khả năng tương thích, đối soát giao dịch và tuân thủ quy định tại từng thị trường. Việc mở rộng thanh toán quốc tế cũng đòi hỏi cơ chế phối hợp giữa ngân hàng, trung gian thanh toán và các đơn vị cung cấp dịch vụ, bảo đảm giao dịch được xử lý thông suốt.
Cùng với đó, thanh toán số cần tiếp tục được phổ cập tới khu vực nông thôn, hộ kinh doanh nhỏ và những nhóm người dân còn hạn chế về kỹ năng công nghệ. Việc mở rộng hạ tầng phải đi đôi với hướng dẫn sử dụng, nâng cao nhận thức về an toàn giao dịch và bảo đảm các dịch vụ số dễ tiếp cận.
Quang cảnh Hội thảo.
Bảo đảm an toàn, tạo niềm tin cho người dùng
Khi thanh toán số ngày càng phổ biến, an toàn thông tin và bảo vệ người dùng trở thành yêu cầu không thể tách rời. Giao dịch được thực hiện qua nhiều nền tảng, thiết bị và hệ thống khác nhau khiến việc bảo vệ dữ liệu, phòng ngừa gian lận và phát hiện giao dịch bất thường cần được chú trọng.
Tại hội thảo, các đại biểu và chuyên gia tập trung trao đổi về yêu cầu bảo vệ dữ liệu, phòng chống gian lận và nâng cao nhận thức của người dùng trong môi trường thanh toán số. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt khi các giao dịch ngày càng được tự động hóa, kết nối giữa nhiều tổ chức và mở rộng ra phạm vi quốc tế.
Từ thực tiễn thanh toán số, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển thêm các ứng dụng hay phương thức giao dịch mới, mà phải tăng cường kết nối giữa các hệ thống, giảm những khâu trung gian và tạo ra lợi ích rõ ràng cho người dân, doanh nghiệp. Khi dữ liệu được quản lý và khai thác phù hợp, thanh toán số có thể hỗ trợ nâng cao hiệu quả quản trị, thúc đẩy minh bạch và tạo thuận lợi cho các hoạt động kinh tế.
Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 với chủ đề "Chạm số - Sống xanh" và hội thảo "Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số" góp phần thúc đẩy trao đổi giữa các bên về hướng phát triển hệ sinh thái thanh toán số. Khi công nghệ được ứng dụng thực chất, các nền tảng có khả năng kết nối và người dùng được bảo vệ, thanh toán số sẽ trở thành một động lực hỗ trợ phát triển kinh tế số, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 57-NQ/TW.
