Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Bộ Nội vụ phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển

Bám sát thực tiễn, kịp thời điều chỉnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực của Bộ Nội vụ trong 8 tháng qua đã cơ bản hoàn thành các nhiệm vụ lớn được giao, trong đó một số nhiệm vụ được triển khai rất tốt, đạt hiệu quả cao, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh một số kết quả nổi bật: Bộ đã chủ động tham mưu, phối hợp tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp; tham mưu triển khai việc sắp xếp thôn, tổ dân phố với kết quả tích cực; tham mưu xây dựng, hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách khá đồng bộ, kịp thời. Các nhiệm vụ của Bộ được triển khai bảo đảm tiến độ, với tinh thần trách nhiệm và kết quả tích cực, cơ bản đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ.

Lưu ý vẫn còn một số nhiệm vụ chưa bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, Phó Thủ tướng nhấn mạnh thời gian còn lại của năm 2026 không còn nhiều, trong khi khối lượng công việc rất nặng nề, yêu cầu rất cao. Bộ Nội vụ phải thực sự thay đổi tư duy công việc của đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là người đứng đầu; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển; đổi mới căn bản nhận thức, nâng cao chất lượng tham mưu, trước hết trong xây dựng thể chế, chính sách bảo đảm đồng bộ, xuyên suốt, chất lượng, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu vận hành của nền hành chính quốc gia trong tình hình mới.

Phó Thủ tướng yêu cầu coi chuyển đổi số và hoàn thiện dữ liệu chuyên ngành là một “mệnh lệnh chính trị”, quyết tâm hoàn thành trong năm nay để kết nối, vận hành xuyên suốt, đồng bộ, thống nhất, dùng chung đáp ứng yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”.

“Không thể nói chơi được nữa, chậm kết nối, chậm hoàn thiện dữ liệu sẽ dẫn tới không đồng bộ, không tạo được cơ sở dữ liệu phục vụ hiệu quả công tác quản lý, quản trị của Bộ”, Phó Thủ tướng nói.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nội vụ chủ động kiểm soát nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền; thực hiện tốt những nhiệm vụ thuộc chức năng, thẩm quyền của Bộ. Với những nội dung còn giao thoa, chưa rõ hoặc chưa cụ thể về trách nhiệm phải chủ động tham mưu, đề xuất phương án xử lý. Đơn cử như vấn đề đào tạo nghề, cần tham mưu, đề xuất phương án đưa về một đầu mối quản lý, tránh tình trạng phân tán, chồng chéo, không rõ trách nhiệm, chậm nhất đến ngày 30/9 xử lý dứt điểm nội dung này.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị Bộ Nội vụ tiếp tục phát huy truyền thống trách nhiệm, tâm huyết, nỗ lực nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công việc; đánh giá cao tinh thần sâu sát, quyết tâm cao của Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, đồng thời yêu cầu toàn Bộ chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong công tác tham mưu và điều hành các lĩnh vực quản lý nhà nước.

Liên quan đến các nhiệm vụ trọng tâm, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung trước hết vào công tác thể chế và tham mưu cho cấp có thẩm quyền các nhiệm vụ lớn, trong đó, Bộ cần tập trung chuẩn bị các nội dung phục vụ Hội nghị Trung ương 4 và Hội nghị Trung ương 5. Đối với Đề án về thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong một số lĩnh vực mũi nhọn phục vụ phát triển nhanh, bền vững, Bộ cần tiếp tục chủ động triển khai các nhiệm vụ liên quan được giao chủ trì. Đối với Đề án về cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội, cần chuẩn bị kỹ lưỡng, thận trọng, bảo đảm chất lượng trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Phó Thủ tướng lưu ý khối lượng công việc về thể chế từ nay đến cuối năm rất lớn, đòi hỏi tiến độ khẩn trương và chất lượng cao. Bộ cần chủ động xây dựng kế hoạch, chuẩn bị thật kỹ hồ sơ các dự án luật, báo cáo trình Quốc hội tại Kỳ họp tháng 10, bảo đảm chất lượng, tiến độ và đáp ứng yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

Về chính quyền địa phương 2 cấp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu Bộ bám sát Kết luận số 76-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương, Kết luận số 64-KL/TW của Bộ Chính trị và các kết luận có liên quan để tham mưu bảo đảm tiến độ, chất lượng. Đặc biệt, phải thường xuyên nắm chắc tình hình vận hành chính quyền địa phương cấp xã, theo dõi, đánh giá để tham mưu điều chỉnh các nội dung cần thiết, kịp thời.

Trước mắt, Bộ cần hoàn thành mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân trong ngày 15/9 để báo cáo Đảng ủy Chính phủ; đồng thời hoàn thiện các quy định liên quan đến tiêu chuẩn đơn vị hành chính, chủ động nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các nghị định, nghị quyết có liên quan. Bộ cũng cần khẩn trương trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với các đơn vị hành chính đô thị ở cấp xã đủ điều kiện. Đồng thời, tiếp tục quan tâm củng cố, xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã, nhất là công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn.

Về tổ chức bộ máy, biên chế, Bộ Nội vụ bám sát Kết luận số 76 để chủ động xây dựng đề án và các nghị định liên quan đến khung tổ chức cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.

Cùng với đó, Bộ cần tiếp tục rà soát việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền tại chính quyền địa phương, nhất là cấp xã; đôn đốc, nhắc nhở các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương trong sắp xếp đơn vị sự nghiệp; rà soát, đổi mới phương pháp, cách thức thiết kế chính sách đối với lĩnh vực công chức, công vụ theo hướng rõ ràng, đơn giản, khả thi, nhất là các quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ, nâng cao trách nhiệm của người thực thi công vụ.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cũng yêu cầu Bộ Nội vụ khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai Thông báo số 159-TB/VPTW kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ về vấn đề an sinh xã hội và hỗ trợ người yếu thế; xây dựng hướng dẫn việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp thực chứng.

Phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp

Báo cáo tại buổi làm việc, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng cho biết, 8 tháng năm 2026, Bộ Nội vụ đã thể hiện rõ trách nhiệm là cơ quan tham mưu chiến lược, nòng cốt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đánh dấu bước chuyển căn bản về tư duy và phương thức quản lý nhà nước của ngành từ “sắp xếp tổ chức” sang “hoàn thiện thể chế, vận hành hiệu quả và đưa chính sách vào cuộc sống”; giữ  vai trò kiến tạo, phân cấp, phân quyền triệt để cho địa phương và lấy chuyển đổi số làm nền tảng cho quản trị hiện đại.

Bộ Nội vụ đã kịp thời tham mưu cho các cấp có thẩm quyền về hoàn thiện khung tổ chức bộ máy Chính phủ; các luật trọng tâm; chính sách, chiến lược về cải cách tiền lương; chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Công tác quản lý nhà nước được bảo đảm toàn diện, đồng bộ, đi vào chiều sâu. Trong số 54 nhiệm vụ được giao trong các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ đã hoàn thành 20 nhiệm vụ và đang thực hiện trong hạn 34 nhiệm vụ; 4 đề án trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư đều được triển khai nghiêm túc bảo đảm tiến độ chất lượng.

Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế được Bộ Nội vụ xác định là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên nguồn lực để thực hiện. Với khối lượng công việc lớn, Bộ đã tham mưu trình Quốc hội thông qua 2 luật và 4 nghị quyết, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua 1 pháp lệnh, cùng các nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật.

Về tổ chức bộ máy và phân cấp, phân quyền, Bộ đã tham mưu, trình Quốc hội quyết định cơ cấu tổ chức Chính phủ, giữ ổn định 14 bộ và 3 cơ quan ngang bộ, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ các bộ, ngành theo hướng tinh gọn, đề cao vai trò kiến tạo; tham mưu theo chức năng, nhiệm vụ về sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, riêng sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập giảm hơn một nửa số đầu mối. Đồng thời hoàn thành hướng dẫn 100% nhiệm vụ phân cấp, phân quyền cho địa phương; phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp, nhất là cấp xã, bảo đảm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”.

Về xây dựng chính quyền địa phương, Bộ Nội vụ đã tham mưu, góp phần tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp; hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước, giảm hơn 41.500 đơn vị. Qua sơ kết một năm, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản ổn định, thông suốt,  bảo đảm phục vụ người dân, doanh nghiệp; tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 98%. Trên cơ sở đó, Bộ đã kịp thời tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 221/NQ-CP thực hiện Kết luận số 76-KL/TW về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các lĩnh vực về quản lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, công vụ; cải cách hành chính và chuyển đổi số; chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và quan hệ lao động; việc làm, an toàn - vệ sinh lao động và quản lý lao động ngoài nước; chăm sóc người có công với cách mạng… đạt kết quả tích cực.