Tuần qua, Mỹ gần chạm ngưỡng trở thành nước xuất khẩu dầu thô ròng khi lượng xuất khẩu tăng mạnh, tiệm cận mức kỷ lục nhằm đáp ứng nhu cầu gia tăng từ châu Á và châu Âu - những khu vực đang tìm nguồn thay thế cho nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn.
Theo Reuters, xung đột đã gây ra một trong những cú sốc lớn nhất đối với thị trường năng lượng toàn cầu khi các mối đe dọa từ Iran làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Các nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung này buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế, qua đó làm gia tăng đáng kể nhu cầu đối với dầu thô Mỹ - quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới hiện nay.
Tuy nhiên, giới phân tích nhận định năng lực xuất khẩu của Mỹ đang dần tiến tới giới hạn. Dữ liệu của chính phủ Mỹ công bố ngày 15/4 cho thấy nhập khẩu ròng dầu thô giảm xuống còn 66.000 thùng/ngày trong tuần trước, mức thấp nhất kể từ năm 2001. Trong khi đó, xuất khẩu đạt 5,2 triệu thùng/ngày, mức cao nhất trong 7 tháng.
Theo số liệu lịch sử, lần gần nhất Mỹ là nước xuất khẩu ròng dầu thô là vào năm 1943. Ông Janiv Shah, Phó Chủ tịch phụ trách thị trường dầu mỏ của Rystad Energy, cho rằng xu hướng tăng xuất khẩu phản ánh việc người mua tại khu vực Đại Tây Dương và châu Á đang chấp nhận tìm nguồn cung từ xa hơn khi chênh lệch giá khu vực đủ bù đắp chi phí vận chuyển.
Một số quốc gia như Hy Lạp đã bắt đầu nhập khẩu dầu thô Mỹ lần đầu trong những tháng gần đây. Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 47% lượng dầu xuất khẩu của Mỹ trong tuần qua, tương đương 2,4 triệu thùng/ngày, được chuyển tới châu Âu. Trong khi đó, khoảng 37% (1,49 triệu thùng/ngày) được vận chuyển tới châu Á, tăng so với mức 30% cùng kỳ năm trước.
Các khách hàng lớn bao gồm Hà Lan, Nhật Bản, Pháp, Đức và Hàn Quốc. Ngoài ra, một tàu chở 500.000 thùng dầu thô của Mỹ đang trên đường tới Thổ Nhĩ Kỳ, đánh dấu lô hàng đầu tiên tới quốc gia này trong ít nhất một năm.
Diễn biến giá dầu cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Giá dầu Brent tăng mạnh khiến dầu thô Mỹ trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế.
Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông đã khiến chênh lệch giá giữa dầu Brent và dầu WTI của Mỹ tăng mạnh, có thời điểm đạt hơn 20 USD/thùng trong tháng 3. Điều này làm giảm nhu cầu nhập khẩu tại Mỹ, đồng thời khiến dầu Mỹ hấp dẫn hơn đối với các nhà máy lọc dầu tại châu Âu và châu Á.
Theo dữ liệu của LSEG và các nhà giao dịch, giá dầu giao ngay tại châu Âu đã tăng lên gần 150 USD/thùng vào ngày 13/4, mức cao kỷ lục, trong khi giá dầu tại châu Phi cũng lập đỉnh mới.
Ông Matt Smith, nhà phân tích của Kpler, dự báo xuất khẩu dầu của Mỹ có thể đạt khoảng 5,2 triệu thùng/ngày trong tháng 4, đồng thời lưu ý rằng mức này đang tiến sát giới hạn công suất xuất khẩu theo tháng.
Theo các nhà giao dịch, Mỹ có thể nâng xuất khẩu lên khoảng 6 triệu thùng/ngày, song bị hạn chế bởi năng lực đường ống và số lượng tàu vận chuyển. Trước đó, xuất khẩu dầu của Mỹ từng đạt mức kỷ lục 5,6 triệu thùng/ngày vào năm 2023.
Ông Bekzod Zukhritdinov, một nhà giao dịch dầu mỏ tại Dubai, nhận định thị trường đang “thử nghiệm giới hạn xuất khẩu” của Mỹ khi đạt mức 5,2 triệu thùng/ngày, đồng thời cảnh báo chi phí vận chuyển và hậu cần sẽ gia tăng đối với mỗi thùng dầu bổ sung.
Trong khi đó, ông Shah cho rằng việc giải phóng dầu từ Kho Dự trữ Dầu chiến lược của Mỹ có thể hỗ trợ gia tăng xuất khẩu các loại dầu nhẹ. Tuy nhiên, tình trạng thiếu tàu chở dầu và chi phí vận chuyển tăng cao có thể ảnh hưởng tới nhu cầu.
Theo ông Rohit Rathod, chuyên gia của Vortexa, tính đến ngày 15/4, khoảng 80 siêu tàu chở dầu rỗng đang di chuyển tới khu vực Vịnh Mexico, cho thấy khả năng gia tăng hoạt động xuất khẩu dầu của Mỹ trong thời gian tới.
