Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt phát biểu trong cuộc họp báo tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN
Dù từng đưa ra những cảnh báo cứng rắn, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang phát tín hiệu mềm mỏng hơn trước các hành động mới nhất của Iran gần eo biển Hormuz, cho thấy khả năng Washington chưa muốn đẩy xung đột leo thang trong thời điểm hiện tại.
Theo tờ The New York Times, chỉ hai tuần trước, ông Trump từng đe dọa sẽ “xóa sổ nền văn minh Iran” nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo bất kỳ hành động tấn công nào nhằm vào Mỹ hoặc tàu dân sự sẽ bị đáp trả mạnh mẽ. Tuy nhiên, sau khi Iran bắt giữ hai tàu gần khu vực chiến lược này, Nhà Trắng lại nhanh chóng hạ thấp mức độ nghiêm trọng của sự việc.
Phát biểu trên Fox News, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh các tàu bị bắt không phải của Mỹ hay Israel, đồng nghĩa với việc Iran không vi phạm lệnh ngừng bắn mà Washington đã gia hạn vô thời hạn. Bà cũng kêu gọi truyền thông không “thổi phồng” tình hình.
Cách tiếp cận thận trọng này cho thấy chính quyền Mỹ chưa coi hành động của Iran là yếu tố phá vỡ các nỗ lực đàm phán hòa bình đang được cân nhắc.
Sự thay đổi giọng điệu của Nhà Trắng diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ và Iran - bùng phát từ cuối tháng 2 với sự phối hợp của Israel - đang kéo dài hơn dự kiến và không nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong dư luận Mỹ.
Dù quân đội Mỹ đã tiến hành hàng nghìn cuộc tấn công và thể hiện ưu thế quân sự vượt trội, các mục tiêu chính trị cốt lõi vẫn chưa đạt được. Chính quyền Iran, dù chịu tổn thất lớn về lãnh đạo, vẫn duy trì được bộ máy cầm quyền. Tehran cũng chưa chấp nhận các yêu cầu của Washington về việc từ bỏ hoặc hạn chế đáng kể chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng của thương mại toàn cầu - vẫn chưa được mở lại như trước khi xung đột nổ ra.
Tuy vậy, Nhà Trắng tiếp tục nhấn mạnh các thành công quân sự như bằng chứng cho thấy họ đang chiếm ưu thế. Bà Leavitt tuyên bố trên Fox News rằng chính quyền Iran đã bị làm suy yếu nghiêm trọng nhờ các hành động của Tổng thống Trump và quân đội Mỹ.
Việc chuyển đổi giữa những lời đe dọa mạnh mẽ và giọng điệu hòa dịu được xem là chiến lược đàm phán quen thuộc của ông Trump. Động thái mới nhất cho thấy Washington có thể đang ưu tiên tạo điều kiện cho một giải pháp ngoại giao, thay vì tiếp tục leo thang quân sự.
Tổng thống Mỹ mới đây đã gia hạn lệnh ngừng bắn chỉ vài giờ trước khi hết hiệu lực, nhằm tạo thêm thời gian cho Iran đưa ra đề xuất mới nhằm chấm dứt xung đột.
Các cuộc đàm phán tiềm năng hiện vẫn bị đình trệ. Phó tổng thống JD Vance từng dự kiến tới Islamabad để tham gia thương lượng, song chuyến đi đã bị hoãn cho đến khi Tehran đưa ra một đề xuất thống nhất.
Washington cũng đã gửi một văn bản đề xuất chính thức cho phía Iran, đặt nền tảng cho các cuộc đàm phán chi tiết hơn. Tuy nhiên, các bất đồng cốt lõi vẫn xoay quanh chương trình làm giàu uranium của Iran và số phận kho dự trữ uranium đã làm giàu, những vấn đề gây tranh cãi suốt hơn một thập kỷ qua.
Cho đến nay, ông Trump chưa có phát biểu chính thức nào về lệnh ngừng bắn ngoài các bài đăng trên mạng xã hội. Nội dung các bài đăng gần đây của ông khá đa dạng, từ chương trình truyền hình cũ “The Apprentice” đến các vấn đề chính trị trong nước.
Cách phản ứng linh hoạt của Nhà Trắng trước động thái của Iran cho thấy Washington vẫn đang cân nhắc giữa áp lực quân sự và cơ hội ngoại giao, trong bối cảnh cuộc xung đột chưa có dấu hiệu kết thúc rõ ràng.