Theo SCMP ngày 20/11, dữ liệu mới từ hải quan Trung Quốc cho thấy xuất khẩu nam châm vĩnh cửu sang Mỹ đã tăng mạnh trong tháng 10, đạt mức cao nhất trong chín tháng, trong bối cảnh hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tạm hạ nhiệt căng thẳng thương mại sau nhiều vòng đối đầu liên quan tới kiểm soát xuất khẩu. Trong cùng kỳ, lượng xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) giảm nhẹ so với tháng 9, phản ánh sự phân bổ lại dòng thương mại của các doanh nghiệp Trung Quốc theo diễn biến chính sách.
Theo số liệu vừa được công bố, Trung Quốc đã xuất khẩu 656,3 tấn nam châm vĩnh cửu sang Mỹ trong tháng 10, tăng 56,1% so với tháng trước. Đây là mức cao nhất kể từ đầu năm, giúp Mỹ chiếm 12% tổng lượng xuất khẩu và trở thành thị trường lớn thứ hai sau Đức. Các khách hàng tiếp theo của Trung Quốc lần lượt là Hàn Quốc, Việt Nam và Ấn Độ.
Nam châm vĩnh cửu là thành phần quan trọng trong công nghệ cao, từ xe điện, động cơ công nghiệp đến radar quốc phòng. Trung Quốc giữ vị trí thống lĩnh chuỗi cung ứng khi nắm gần như toàn bộ công suất tinh luyện và sản xuất các nguyên tố đất hiếm, lợi thế cho phép nước này định hình dòng thương mại toàn cầu.
Trong năm nay, căng thẳng thương mại leo thang sau khi Bắc Kinh áp dụng quy định yêu cầu doanh nghiệp phải xin giấy phép trước khi xuất khẩu bảy nguyên tố đất hiếm và các loại nam châm liên quan. Động thái này được xem là phản ứng trước các biện pháp của Mỹ nhằm hạn chế xuất khẩu chip và công nghệ bán dẫn sang Trung Quốc. Đầu tháng 10, Bắc Kinh thông báo kế hoạch mở rộng phạm vi kiểm soát sang năm nguyên tố nữa, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung đối với các ngành công nghiệp then chốt của Mỹ và châu Âu.
Tuy nhiên, sau cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hàn Quốc cuối tháng 10, Trung Quốc đồng ý hoãn việc mở rộng quy định mới. Sự trì hoãn này giúp giảm bớt áp lực tâm lý lên thị trường và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tăng tốc xuất khẩu trước khi các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn có hiệu lực.
Trong khi đó, lượng hàng xuất sang EU giảm so với tháng 9, cho thấy tác động không đồng đều của diễn biến chính sách đối với các thị trường. Một số nhà phân tích nhận định các doanh nghiệp Trung Quốc có xu hướng ưu tiên thị trường Mỹ trong ngắn hạn, nơi nhu cầu về linh kiện công nghệ cao đang tăng trở lại, đồng thời chịu tác động trực tiếp lớn hơn từ diễn biến đàm phán thương mại.
Giới quan sát cho rằng xu hướng xuất khẩu tháng 10 phản ánh cả sự phục hồi nhu cầu từ phía Mỹ lẫn nỗ lực đi trước một bước của doanh nghiệp trước các thay đổi trong khung pháp lý. Tuy nhiên, triển vọng trung hạn vẫn phụ thuộc lớn vào các cuộc thương lượng tiếp theo, đặc biệt khi Washington vẫn duy trì chính sách giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng đất hiếm của Trung Quốc thông qua tăng dự trữ chiến lược và khuyến khích đầu tư trong nước.
