Điều động gần quân đến Jakarta
Bê bối nghe lén nhằm vào Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đang gây chấn động chính trường nước này sau khi ba tướng cảnh sát cấp cao bị bắt giữ để phục vụ điều tra. Trong khi giới chức chưa xác định được động cơ và những người đứng sau hoạt động giám sát trái phép, quân đội Indonesia thông báo tăng cường lực lượng tại Jakarta, làm dấy lên nhiều câu hỏi về tình hình an ninh và chính trị.
Văn phòng Tổng thống cảnh báo hành vi nghe lén nguyên thủ có thể bị xem là động thái hướng tới phản quốc, bởi những thông tin nhạy cảm thu thập được có nguy cơ đe dọa lợi ích quốc gia và bộ máy lãnh đạo.
Theo giới chức Indonesia ngày 4/11, quân đội nước này đang triển khai tổng cộng 20.980 binh sĩ và nhân viên đến thủ đô Jakarta. Đợt điều động đầu tiên bắt đầu từ ngày 2/11 với khoảng 2.100 người thuộc các đơn vị đóng quân tại thành phố.
Lực lượng tăng viện từ bên ngoài thủ đô bắt đầu đến Jakarta từ ngày 4/11, bao gồm binh sĩ thủy quân lục chiến, hải quân và các đơn vị huấn luyện, căn cứ hải quân tại đảo Java cùng tỉnh Lampung. Ngoài ra, khoảng 13.140 binh sĩ khác đang trong trạng thái sẵn sàng triển khai nếu cần thiết.
Giới chức chưa xác nhận việc tăng cường quân đội có liên quan trực tiếp đến cuộc điều tra nghe lén hay không. Người phát ngôn quân đội Indonesia, Thiếu tướng Muhammad Nas, khẳng định đây là hoạt động thường lệ nhằm duy trì an ninh và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ.
Nghi vấn âm mưu làm tê liệt chính phủ
Trong cuộc họp báo tối 3/11, cảnh sát Indonesia thông báo bắt giữ ba tướng cảnh sát cấp cao gồm Listyo Sigit Prabowo, Ahrie Sonta Nasution và Eko Hadi Santoso. Những người này bị cáo buộc liên quan đến hoạt động chặn thu thông tin liên lạc trái phép, truy cập bất hợp pháp vào hệ thống điện tử và xóa dữ liệu.
Đáng chú ý, ông Listyo từng giữ chức Cảnh sát trưởng Quốc gia Indonesia sau khi được Tổng thống Joko Widodo bổ nhiệm năm 2021. Tháng trước, ông được Tổng thống Prabowo bổ nhiệm làm Chánh văn phòng Tổng thống, nhưng đã bị cách chức ngày 4/11.
Theo cáo buộc, hoạt động nghe lén diễn ra trong giai đoạn 2025-2026, khi ông Listyo còn đứng đầu lực lượng cảnh sát. Các nghi phạm bị cho là đã chỉ đạo thực hiện việc giám sát mà không tuân thủ thủ tục pháp lý. Họ cũng bị cáo buộc ra lệnh xóa dữ liệu liên lạc bị thu thập vào cuối tháng 10 nhằm che giấu bằng chứng.
Phạm vi điều tra đang được mở rộng khi nhiều thành viên nội các, chính trị gia, nhà báo, lãnh đạo tổ chức xã hội dân sự và doanh nhân cũng được cho là mục tiêu của hoạt động giám sát trái phép.
Phát biểu tại Phủ Tổng thống ngày 4/11, Bộ trưởng Quốc vụ khanh Prasetyo Hadi cảnh báo việc nghe lén nguyên thủ có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia, bởi những thông tin nhạy cảm bị thu thập có thể ảnh hưởng đến lợi ích đất nước và sự an toàn của bộ máy lãnh đạo.
Trong khi đó, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề Pháp luật, Nhân quyền, Nhập cư và Cải huấn Yusril Ihza Mahendra cho biết kết quả điều tra ban đầu xuất hiện dấu hiệu cho thấy hoạt động này có thể vượt xa hành vi nghe lén thông thường, hướng tới mục tiêu làm suy yếu và khiến chính phủ mất khả năng vận hành.
Ông Mahendra cho biết cơ quan điều tra đang xem xét khả năng áp dụng Điều 191 Bộ luật Hình sự Indonesia đối với các nghi phạm. Điều khoản này quy định những hình phạt nghiêm khắc, trong đó mức cao nhất có thể là tử hình.
Giới phân tích cho rằng câu hỏi lớn nhất hiện nay là động cơ thực sự của chiến dịch nghe lén, đặc biệt khi Tổng thống trở thành mục tiêu trực tiếp.
Ông Bambang Rukminto, chuyên gia phân tích cảnh sát tại Viện Nghiên cứu An ninh và Chiến lược Indonesia, nhận định việc theo dõi doanh nhân hay chính trị gia có thể nhằm gây sức ép hoặc tạo lợi thế chính trị, nhưng cách giải thích này khó áp dụng với nguyên thủ quốc gia.
"Nếu mục tiêu là Tổng thống, vậy động cơ thực sự là gì? Rõ ràng, giả thuyết nhằm đe dọa Tổng thống không phải lời giải thích thuyết phục", ông Rukminto nói.
Trong khi đó, ông Adrianus Meliala, nhà tội phạm học tại Đại học Indonesia và cựu ủy viên Ủy ban Cảnh sát Quốc gia, đặt nghi vấn hoạt động giám sát có thể được tiến hành nhằm phục vụ lợi ích của những thế lực bên ngoài lực lượng cảnh sát hoặc bộ máy nhà nước.
Ông Meliala nhận định nếu các cáo buộc nhằm vào ông Listyo được chứng minh, vụ việc có thể được nhìn nhận trong bối cảnh những toan tính chính trị. Các nghi phạm hiện chưa đưa ra phản hồi công khai về cáo buộc.
Cuộc điều tra đang đặt chính quyền Tổng thống Prabowo trước yêu cầu làm rõ không chỉ những người trực tiếp thực hiện hành vi nghe lén mà cả mục đích sử dụng thông tin thu thập được và các bên có thể đứng sau chiến dịch này.
