‘Thành phố tên lửa’ ngầm mới của Iran kiên cố đến mức nào?

Iran vừa công bố một cơ sở ngầm mới chứa tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và bệ phóng. Mục đích là bảo vệ kho vũ khí trước các đòn tấn công của Israel và Mỹ. Tehran còn tuyên bố đã đưa việc sản xuất tên lửa xuống lòng đất. Đánh giá tình báo phương Tây cho thấy Iran đã khôi phục một phần năng lực tên lửa. Tuy nhiên, chưa ai biết các cơ sở ngầm này kiên cố đến đâu và có chịu được một cuộc không kích hay không.

Hình ảnh về thành phố tên lửa ngầm mới do Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố ngày 10/11/2026 được hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran đăng tải cùng ngày
Hình ảnh về thành phố tên lửa ngầm mới do Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố ngày 10/11/2026 được hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran đăng tải cùng ngày

Phô diễn sức mạnh dưới lòng đất

Theo kênh truyền hình Channel 14 (Israel), Iran đang chuẩn bị cho khả năng xảy ra thêm một cuộc đối đầu quân sự với Israel và Mỹ, và việc công khai các căn cứ ngầm là một phần của sự chuẩn bị đó. Tuần trước, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố một cơ sở ngầm mới mà Tehran gọi là “Thành phố Tên lửa”. Bên trong cơ sở có tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và hệ thống phóng. Tuy nhiên, giới an ninh Israel quan tâm đến một câu hỏi khác: các công trình ngầm này có thực sự che chắn được hệ thống tên lửa của Iran trước không kích hay không.

Hình ảnh mà Iran công bố cho thấy quy mô của khu phức hợp nhưng giấu đi những thông tin quan trọng nhất. Trong đoạn phim của hãng thông tấn Tasnim, các quan chức quân sự cấp cao của Iran đi thăm một khu phức hợp ngầm rộng lớn chứa tên lửa, bệ phóng và phương tiện quân sự nhưng không tiết lộ vị trí chính xác của cơ sở, cũng không cho biết khối lượng vũ khí cất giữ ở đó.

Channel 14 lưu ý Tehran đang chuyển từ bảo vệ kho tên lửa sang bảo vệ cả năng lực sản xuất vũ khí. Nhiều năm qua, Iran đã đầu tư xây các cơ sở kiên cố để cất giữ tên lửa và bảo vệ chúng trước các đòn tấn công. Theo IRGC, Tehran hiện muốn mở rộng hệ thống này và chuyển một số dây chuyền sản xuất tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) vào các khu phức hợp ngầm. Người phát ngôn IRGC Hossein Mohabi tuyên bố Iran đã đưa hạ tầng sản xuất xuống lòng đất, để quân đội vẫn duy trì được hoạt động ngay cả khi đối phương oanh tạc kéo dài.

Động thái này có thể phản ánh một thay đổi trong tư duy quân sự của Iran. Nước này dường như không chỉ muốn ngụy trang tên lửa đã sản xuất xong mà còn muốn giữ được khả năng chế tạo vũ khí mới nếu chiến tranh nổ ra. Dù vậy, những tư liệu Iran công bố chưa chứng minh được rằng cơ sở này có dây chuyền sản xuất đang chạy, hay dây chuyền đó vẫn hoạt động được khi bị tấn công.

Bài toán của không quân Israel

Theo Channel 14, công trình ngầm gây nhiều khó khăn cho lực lượng không quân của Israel, nhưng độ sâu không quyết định tất cả. Các công trình này khiến bên tấn công khó xác định vị trí, khó đánh giá hoạt động bên trong và khó phá hủy hệ thống nằm sau các lớp đá. Tuy nhiên, khả năng chống chịu còn phụ thuộc vào cấu trúc địa chất, độ dày lớp bảo vệ, thiết kế khu phức hợp và các hệ thống hỗ trợ vận hành. Một công trình nằm rất sâu vẫn có thể có điểm yếu. Việc có đánh trúng được hay không phụ thuộc vào thông tin tình báo, loại vũ khí sử dụng và đặc điểm của mục tiêu.

Kinh nghiệm từ các cuộc đụng độ trước cho thấy Iran có thể phục hồi, nhưng chưa ai đánh giá được sức chịu đựng của cơ sở mới. Trước đây, Israel từng tấn công nhiều hạ tầng liên quan đến hệ thống tên lửa của Iran, gồm bệ phóng, kho chứa và cơ sở quân sự. Ảnh vệ tinh chụp sau các đợt đụng độ cho thấy Iran đã sửa chữa các căn cứ tên lửa hư hại và gia cố những hạ tầng nhạy cảm. Dù vậy, thông tin công khai hiện chưa đủ để kết luận “thành phố tên lửa” mới có chịu được đòn tấn công của Israel hay Mỹ, hay mức độ bảo vệ thực tế của nó ra sao.

Theo các đánh giá tình báo phương Tây, Iran vẫn giữ được một lượng tên lửa lớn dù hạ tầng quân sự chịu nhiều thiệt hại. Nước này vẫn đang tiếp tục xây dựng lại kho tên lửa và hiệncó thể sản xuất khoảng 50 tên lửa đạn đạo mỗi tháng, bằng khoảng một nửa tốc độ trước chiến tranh. Iran có thể còn ít nhất 1.700 tên lửa đạn đạo. Giới lãnh đạo Iran tận dụng sự kiện này để cảnh báo rằng nếu có xung đột mới, phạm vi phản ứng sẽ rộng hơn. Tại lễ khánh thành cơ sở ngầm mới, ông Abdollahi cảnh báo rằng nếu Iran bị tấn công lần nữa, phản ứng của Tehran có thể vượt ra ngoài Trung Đông. Phát biểu này khớp với tuyên bố của nhiều quan chức cấp cao khác ở Iran, những người đang muốn cho thấy năng lực quân sự của họ vẫn còn nguyên dù đất nước đã hứng chịu nhiều đòn tấn công.

Thông điệp gửi Israel

Channel 14 cho rằng thời điểm công bố cơ sở ngầm cho thấy đây là một tính toán chính trị và an ninh có chủ đích. Iran đưa ra thông báo khi căng thẳng với Mỹ và Israel đang leo thang, và cũng là lúc Washington và Tehran đang tìm cách nối lại đàm phán để đi đến thỏa thuận. Khi phô diễn các cơ sở ngầm, Iran muốn cho thấy quân đội của họ vẫn trụ vững và hệ thống tên lửa chưa bị xóa sổ. Với Israel, thách thức không chỉ là Iran còn bao nhiêu tên lửa mà còn phải tìm cách phá hủy những hạ tầng giúp Iran cất giữ, sản xuất và vận hành tên lửa trong một cuộc xung đột kéo dài.

Tóm lại, hình ảnh do IRGC công bố chỉ hé lộ một phần nhỏ hệ thống phòng thủ của Iran. Độ sâu, mức độ kiên cố và khả năng vận hành thực tế của các cơ sở này vẫn chưa rõ. Chừng nào chưa có thông tin tình báo hoặc bằng chứng độc lập, câu hỏi liệu chúng có chịu được không kích hay không vẫn chưa có lời đáp.

Công Thuận (PV TTXVN tại Israel)

Dành cho bạn

APEC 2026: Nga khẳng định vai trò tăng trưởng toàn cầu của châu Á - Thái Bình Dương

APEC 2026: Nga khẳng định vai trò tăng trưởng toàn cầu của châu Á - Thái Bình Dương

Phát biểu tại phiên họp toàn thể các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) ngày 19/11, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhận định châu Á - Thái Bình Dương đã trở thành một trong những động lực thúc đẩy phát triển toàn cầu, với tiềm lực sản xuất, công nghệ và logistics ngày càng được củng cố.