Vị trí sạt lở ở bến phà Mang Cá cũ gần UBND xã Đại Hải chia cắt giao thông qua khu vực.
Trước diễn biến ngày càng phức tạp của sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ vừa ban hành Chương trình thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị, đặt mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, huy động tối đa nguồn lực đầu tư, ứng dụng khoa học - công nghệ và tăng cường liên kết vùng nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn dân cư và phát triển bền vững thành phố trong giai đoạn 2026-2035.
Cần Thơ đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải đổi mới toàn diện cách tiếp cận trong phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn khi các hiện tượng cực đoan ngày càng gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu và những biến động từ lưu vực sông Mê Kông.
Nhằm cụ thể hóa Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Chương trình thực hiện Kết luận, do ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ ký ban hành. Chương trình xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc huy động nguồn lực để đầu tư các công trình phòng, chống thiên tai, nâng cao năng lực thích ứng và phát triển bền vững cho thành phố cũng như vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo Chương trình, những năm gần đây, tình trạng sụt lún trên địa bàn thành phố tuy chưa đến mức nghiêm trọng nhưng sạt lở bờ sông diễn biến ngày càng phức tạp, không còn theo quy luật mùa vụ như trước. Sạt lở xảy ra cả trong mùa mưa lẫn mùa khô, đe dọa trực tiếp đến an toàn của người dân, hạ tầng giao thông, sản xuất và mục tiêu phát triển bền vững.
Trong khi đó, ngập úng đô thị có xu hướng gia tăng do tác động tổng hợp của triều cường, mưa lớn, địa hình thấp và hệ thống tiêu thoát nước chưa đáp ứng yêu cầu. Riêng năm 2025, nhiều trạm đo trên địa bàn ghi nhận mực nước vượt báo động III; khu vực trung tâm thành phố thường xuyên xảy ra ngập sâu khi triều cường kết hợp mưa lớn, ảnh hưởng đến giao thông, sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân. Bên cạnh đó, xâm nhập mặn mùa khô diễn biến gay gắt, nhiều thời điểm đến sớm, kéo dài, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và cấp nước sinh hoạt.
Trước thực trạng trên, Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ xác định phải chuyển mạnh từ xử lý bị động sang chủ động phòng ngừa, tăng cường dự báo, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro; triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn, bảo đảm an ninh nguồn nước và ổn định sản xuất.
Chương trình đặt mục tiêu quán triệt đầy đủ quan điểm của Bộ Chính trị về "chủ động thích ứng" với biến đổi khí hậu, tôn trọng quy luật tự nhiên, nhận diện đúng nguyên nhân của các hiện tượng thiên tai để xử lý từ gốc, kết hợp hài hòa giữa giải pháp công trình và phi công trình, lấy đời sống nhân dân làm thước đo quan trọng nhất. Đồng thời, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân, bảo đảm việc triển khai các nhiệm vụ có lộ trình, phân công trách nhiệm và cơ chế phối hợp rõ ràng.
Để đạt mục tiêu trên, Chương trình đề ra nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trong đó, thành phố sẽ rà soát, bổ sung các nội dung về sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn vào hệ thống quy hoạch; hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai và khoáng sản. Cùng với đó là thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi thích ứng với điều kiện tự nhiên; phát triển các mô hình nông nghiệp sử dụng ít nước; bảo vệ và nâng cao chất lượng rừng ngập nước, mở rộng diện tích rừng phòng hộ nhằm giảm nhẹ thiên tai và ứng phó với nước biển dâng.
Đáng chú ý, Chương trình dành một nội dung riêng về huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư. Theo đó, thành phố sẽ rà soát, đánh giá hiệu quả các dự án hạ tầng đã triển khai liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở và ngập úng; đồng thời ưu tiên đầu tư những dự án mang tính tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu và ứng dụng khoa học - công nghệ.
Các dự án trọng điểm được ưu tiên gồm Dự án Chống chịu khí hậu và chuyển đổi tổng hợp vùng Đồng bằng sông Cửu Long thành phố Cần Thơ; Dự án Phát triển thủy sản bền vững vay vốn Ngân hàng Thế giới; Dự án Chống ngập úng, sạt lở và chỉnh trang đô thị khu vực trung tâm thành phố; các dự án hạ tầng phục vụ di dời dân cư khỏi vùng có nguy cơ sụt lún, sạt lở cao. Thành phố cũng sẽ kịp thời điều chỉnh những dự án còn bất cập để nâng cao hiệu quả đầu tư.
Song song với đầu tư hạ tầng, Cần Thơ xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là động lực quan trọng. Chương trình yêu cầu tăng cường phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học để ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông, phát triển hệ thống dự báo và cảnh báo sớm có độ tin cậy cao; nghiên cứu sử dụng vật liệu thay thế cát sông, mở rộng các giải pháp phi công trình, phát triển giống cây trồng, vật nuôi thích ứng với biến đổi khí hậu và tiết kiệm tài nguyên nước.
Một điểm nhấn khác là tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết vùng. Thành phố sẽ tích cực tham gia các cơ chế hợp tác Tiểu vùng sông Mê Công về quản lý, khai thác bền vững nguồn nước xuyên biên giới; huy động các tổ chức quốc tế và nhà tài trợ tham gia hỗ trợ các giải pháp phòng, chống sụt lún, sạt lở, hạn hán và xâm nhập mặn; đồng thời đẩy mạnh chia sẻ thông tin, kinh nghiệm với các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước, bao gồm cả vốn vay và viện trợ nước ngoài, cho các nhiệm vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn. Thành phố cũng khuyến khích thu hút đầu tư ngoài ngân sách theo phương thức đối tác công tư (PPP), đặc biệt đối với các công trình phòng, chống sạt lở, khôi phục rừng ngập mặn, cải tạo hệ thống cấp nước sinh hoạt và sản xuất; đồng thời khai thác các nguồn lực mới như tín chỉ các-bon và các nguồn lực hợp pháp khác. Việc triển khai sẽ gắn với tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, bảo đảm không để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Theo Chương trình, Đảng ủy UBND thành phố có trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể hóa các nhiệm vụ; chỉ đạo các sở, ngành và chính quyền cấp xã tổ chức thực hiện đồng bộ, theo dõi, kiểm tra, đánh giá kết quả và định kỳ tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy sơ kết, tổng kết việc thực hiện, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Cần Thơ trở thành đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng thích ứng cao trước biến đổi khí hậu và các loại hình thiên tai.