Từ môi trường bệnh viện đến các dự án đổi mới sáng tạo, việc tăng trải nghiệm trong quá trình học tập giúp người học vận dụng kiến thức, rèn kỹ năng và có thêm cơ hội kết nối với nghề nghiệp tương lai.
Đưa môi trường nghề nghiệp đến gần người học
Ở lần thực tập thứ ba tại Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng, Nguyễn Kim Ngân, sinh viên Khoa Kỹ thuật Phục hồi chức năng, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU), được trực tiếp tiếp xúc với người bệnh, thực hành siêu âm và các kỹ thuật phục hồi chức năng.
“Qua mỗi lần thực tập, em có thêm kinh nghiệm và kỹ năng. Em cũng hiểu rõ hơn công việc của ngành phục hồi chức năng và những yêu cầu đối với người làm nghề”, Ngân chia sẻ.
Với Duy Tân, sinh viên năm 3 ngành Y học cổ truyền, trải nghiệm thực tế cũng bắt đầu từ những hoạt động tại bệnh viện. Có thời gian hỗ trợ khám sức khỏe cộng đồng cùng các bác sĩ, Tân nhận thấy việc được tiếp xúc với môi trường chuyên môn từ sớm giúp sinh viên hiểu rõ hơn cách vận dụng kiến thức và chuẩn bị cho công việc sau khi tốt nghiệp.
Từ những trải nghiệm cụ thể của sinh viên, vấn đề đặt ra không chỉ là tăng số lần thực tập mà là làm thế nào để môi trường nghề nghiệp trở thành một phần của quá trình đào tạo.
Tại HIU, mô hình trường - viện được tổ chức theo hướng gắn các khoa chuyên môn với các khoa, phòng của bệnh viện, tạo điều kiện để giảng viên và sinh viên tiếp cận hoạt động chuyên môn. Theo GS.TS.BS Phạm Văn Lình, Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng kiêm Giám đốc Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng, bệnh viện được định hướng trở thành một trung tâm y khoa học thuật, trong đó hoạt động khám chữa bệnh đồng thời tạo môi trường cho đào tạo và nghiên cứu khoa học.
GS.TS.BS Phạm Văn Lình cho biết thêm, sự kết nối giữa nhà trường và bệnh viện cần được thực hiện thực chất để người học có thể học từ thực tiễn, còn hoạt động chuyên môn trở thành nguồn dữ liệu và môi trường cho đào tạo, nghiên cứu. Cùng với đội ngũ giảng viên tham gia thực hành, các bác sĩ, chuyên gia tại bệnh viện cũng có thể tham gia vào quá trình đào tạo.
Cách tiếp cận này giúp trải nghiệm nghề nghiệp không chỉ là việc đưa sinh viên đến một cơ sở bên ngoài trường. Khi nhà trường có sự kết nối thường xuyên với môi trường chuyên môn, sinh viên có thể được tiếp cận tình huống thực tế sớm hơn, có người hướng dẫn và từng bước hình thành kỹ năng theo yêu cầu của nghề.
Từ giải quyết vấn đề thực tế đến kết nối nghề nghiệp
Trải nghiệm thực tế cũng có thể bắt đầu từ một vấn đề mà người học quan sát được trong đời sống. Tại Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Bách khoa Innovation tạo môi trường để sinh viên phát triển các ý tưởng theo hướng giải quyết những vấn đề cụ thể, đồng thời tiếp cận chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị sử dụng sản phẩm.
Một trường hợp là nhóm sinh viên Rồng rắn lên mây phát triển dự án “Digital Museum Companion”, hướng đến ứng dụng công nghệ để tạo thêm cách tiếp cận với hiện vật và câu chuyện lịch sử tại Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh. Dự án sử dụng các mô hình 3D, công nghệ thực tế tăng cường (AR) và tương tác trên điện thoại, qua đó giúp người dùng khám phá thông tin và nội dung gắn với hiện vật theo cách trực quan hơn.
Điểm đáng chú ý là nhóm không chỉ dừng ở việc xây dựng giải pháp công nghệ mà đã kết nối với Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh để phát triển dự án theo nhu cầu thực tế. Quá trình này đưa sinh viên đến gần hơn với một lĩnh vực ngoài chuyên môn công nghệ, đồng thời đặt ra những yêu cầu cụ thể về người sử dụng, nội dung và cách thức chuyển một ý tưởng thành sản phẩm có khả năng ứng dụng.
Trần Hữu Hoàng Long, sinh viên năm 4 Khoa Máy tính, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, cho biết em đã nhiều lần tham gia Bách khoa Innovation. Mỗi lần tham gia, nhóm có thêm thông tin, kết nối với doanh nghiệp và các đơn vị chuyên môn, từ đó có thêm điều kiện đưa dự án đến gần thị trường.
“Qua dự án này, em mong văn hóa đến tận tay người dùng để họ có thể chạm, cầm, nắm được. Đặc biệt là đối với các bạn trẻ, ứng dụng công nghệ hiện đại sẽ góp phần giúp các bạn thích thú hơn với lịch sử”, Long chia sẻ.
Theo Long, việc được kết nối trực tiếp với Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh trong quá trình triển khai dự án giúp nhóm hiểu rõ hơn nhu cầu thực tế. Dự án cũng nhận được sự quan tâm từ phía cơ quan lãnh sự Pháp tại TP Hồ Chí Minh, mở thêm hướng đi để nhóm tiếp tục phát triển.
Không chỉ với những dự án hướng đến sản phẩm cụ thể, Bách khoa Innovation còn kết nối sinh viên với doanh nghiệp thông qua các bài toán trong lĩnh vực năng lượng, môi trường, công nghệ xanh và chuyển đổi số. Những phản hồi từ chuyên gia và doanh nghiệp giúp người học nhìn thấy rõ hơn yêu cầu của thị trường, thay vì chỉ đánh giá sản phẩm trong phạm vi lớp học hoặc phòng thí nghiệm.
TS. Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), cho rằng việc tạo môi trường kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giúp người trẻ có điều kiện đưa kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tế, đồng thời tiếp cận chuyên gia, công nghệ và nhu cầu của thị trường. Quá trình thử nghiệm và nhận phản hồi cũng giúp các ý tưởng tiếp tục được hoàn thiện.
Ở góc độ kết nối quốc tế, ông Denis Fourmeau, Tùy viên Khoa học và Giáo dục Đại học, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, đánh giá cao chất lượng các dự án và cho rằng đây là môi trường để thế hệ trẻ phát triển ý tưởng, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác. Ông cũng bày tỏ mong muốn các bạn trẻ có thêm cơ hội học tập, nghiên cứu tại Pháp.
Như vậy, từ thực tập tại cơ sở chuyên môn đến tham gia các dự án đổi mới sáng tạo, trải nghiệm của sinh viên đang được mở rộng theo nhiều cách. Người học không chỉ quan sát hoặc thực hành một công việc có sẵn mà còn có thể tham gia vào quá trình nhận diện vấn đề, thử nghiệm giải pháp, tiếp nhận phản hồi và kết nối với những người đang hoạt động trong lĩnh vực đó.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, mô hình trường - viện - bệnh viện cần được phát huy theo hướng gắn đào tạo với nghiên cứu, thực hành và chuyển giao công nghệ. Sự kết nối này phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực chuyên sâu, kỹ thuật cao. Mô hình này không chỉ phục vụ đào tạo bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên mà còn tạo điều kiện cho nghiên cứu lâm sàng, thử nghiệm, chuyển giao công nghệ; đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong y tế.
