Những chuyến tham quan nhà xưởng, tự tay làm gốm đang mở thêm cách tiếp cận di sản làng nghề tại TP Hồ Chí Minh. Khi du khách được nghe chuyện nghề, tìm hiểu kỹ thuật và trải nghiệm chế tác, gốm có thêm cơ hội lan tỏa giá trị văn hóa đến với các thế hệ trẻ.
Từ sợi tơ sen mảnh mai đến sản phẩm OCOP cấp quốc gia, Nghệ nhân Phan Thị Thuận đang tìm hướng đi cho nghề dệt ở Phùng Xá, xã Hồng Sơn, Hà Nội. Với bà, đổi mới sản phẩm không chỉ nhằm tạo dấu ấn trên thị trường, mà còn để duy trì sinh kế cho người lao động.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1998/QĐ-TTg ngày 16/10/2026 về việc thành lập Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ tư (Hội đồng).
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định: “Phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước”.
Từ đất sét qua bàn tay người thợ, những chiếc bánh Trung thu và lồng đèn quen thuộc được tái hiện bằng chất liệu gốm với màu men, hoa văn, hình dáng sinh động. Những sản phẩm không chỉ mang giá trị trang trí mà còn gợi nhắc ký ức Trung thu và nét văn hóa truyền thống Nam Bộ.
Tại số 61 Tràng Tiền, Thơ Heritage House mở ra một không gian kết nối nghề thủ công truyền thống với đời sống đương đại qua ngôn ngữ của thời trang, thiết kế và trải nghiệm trực tiếp.
Hơn 20 năm qua, Nghệ nhân Ưu tú Lục Văn Bảy (xã Sơn Thủy, Tuyên Quang) vẫn miệt mài sưu tầm, truyền dạy tiếng nói, giọng hát Soọng cô và phục dựng các giá trị văn hóa đồng bào dân tộc Sán Dìu.
Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc đang được xã Mường Lát xác định gắn với phát triển kinh tế xã hội, trong đó chú trọng phục dựng các giá trị truyền thống, phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng.
Đổi mới mô hình tăng trưởng, phát huy nguồn lực tri thức và đưa văn hóa trở thành động lực phát triển là những thông điệp nổi bật được lãnh đạo thành phố Hà Nội nhấn mạnh tại cuộc gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân tiêu biểu, tổ chức vào chiều 29/7.
Giữa trưa tháng Bảy, cửa lò nung gas vừa mở, luồng hơi nóng phả ra hầm hập. Sau gần một ngày đêm nung, từng chiếc bình, chum, lọ lần lượt được người thợ đưa ra khỏi lò.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, tiếng sáo của đồng bào Bru Vân Kiều (xã Trường Sơn, Quảng Trị) vẫn ngân vang qua nhiều thế hệ như nhịp cầu kết nối con người với cội nguồn, núi rừng và đời sống tâm linh.
Chiếc bút lửa trên tay nghệ nhân Võ Văn Tạng (sinh năm 1942, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang) chậm rãi lướt trên tàu lá thốt nốt đã ngả màu vàng sẫm. Dưới đầu bút, từng đường nét chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh dần hiện lên với gương mặt hiền từ, vầng trán cao, chòm râu bạc và ánh mắt bao dung.
Ở miền Tây Nghệ An, nơi đại ngàn Pu Pá trùng điệp, cộng đồng dân tộc Ơ Đu - một trong 5 dân tộc ít người nhất Việt Nam vẫn đang gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của mình.
Thay vì chỉ giữ di sản trong cộng đồng, Hà Nội đang kiến tạo những nhịp cầu kết nối giữa các nghệ nhân với các nguồn lực sáng tạo, để di sản tiếp tục được bảo tồn, phát huy giá trị, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Cao Bằng được biết đến là quê hương của hát then, đàn tính. Để lời then tiếng tính không chỉ vang lên ở mỗi nếp nhà, mà còn lan tỏa sâu rộng, những nghệ nhân, người truyền lửa cùng sự định hướng của ngành du lịch và chính quyền các cấp đã góp phần gìn giữ giá trị bền vững của quê hương giữa dòng chảy hiện đại.
Trước nguy cơ mai một của nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể, chuyển đổi số đang trở thành giải pháp quan trọng để lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), ngày 5/6, Hội Di sản Văn hóa và Cổ vật Thanh Hoa (tỉnh Thanh Hoá) cùng các nghệ nhân làng đúc đồng Trà Đông (xã Thiệu Trung) đã tổ chức nghi lễ đúc trống đồng và đại pháo thần công bằng phương pháp thủ công truyền thống để trao tặng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị.
Trong lớp học nhỏ của Trường Tiểu học Hùng Lô (Phú Thọ), tiếng trống phách rộn ràng hòa cùng giọng hát trong trẻo của học sinh: “Là vông, vông tập, vông tập tầm vông…”. Trên bục giảng, nghệ nhân Hát Xoan cùng cô giáo dạy nhạc kiên nhẫn cầm tay từng em chỉnh nhịp phách, uốn từng động tác múa. Những câu hát cổ xưa kia chỉ ngân vang nơi đình làng, cửa miếu nay đang hiện diện gần gũi giữa không gian học đường, được thế hệ măng non đất Tổ tiếp nối bằng niềm tự hào và tình yêu di sản quê hương.
Không để tằm cuộn mình trong những chiếc kén nhỏ như cách làm truyền thống, nghệ nhân Phan Thị Thuận tìm cách để tằm tự dệt thành những tấm tơ lớn trên mặt phẳng. Từ việc thay đổi cách tằm nhả tơ, đến thử nghiệm dệt lụa từ cuống sen, bà mở ra hướng đi mới cho nghề thủ công ở làng Phùng Xá (Mỹ Đức, Hà Nội).