Thành phố Hồ Chí Minh được hình thành và phát triển từ những dòng sông. Sông Sài Gòn, sông Đồng Nai cùng hệ thống kênh, rạch không chỉ tạo nên cảnh quan tự nhiên mà còn là nền tảng của giao thông, giao thương, cư trú và đời sống văn hóa qua nhiều thế hệ.
Ngày 22/8,Tập đoàn Novaland tổ chức lễ khởi công Tropic Tower thuộc phân khu cao tầng khu đô thị ven sông Tropic Riverside Rạch Chiếc ở phường Long Trường, TP Hồ Chí Minh.
Sau nhiều năm phục hồi các dòng sông đô thị, Trung Quốc không chỉ cải thiện môi trường sống và mở rộng không gian công cộng mà còn từng bước hình thành những kinh nghiệm đáng chú ý về quy hoạch, tổ chức không gian và quản trị phát triển.
Từ những không gian ven nước chủ yếu phục vụ giao thông và hạ tầng kỹ thuật, nhiều đô thị Trung Quốc đã từng bước đưa dòng sông trở lại trung tâm đời sống đô thị, kiến tạo những không gian xanh, công cộng và động lực phát triển mới.
Theo phóng viên TTXVN tại Nga, nhiều quốc gia trên thế giới lựa chọn phát triển đô thị hiện đại dựa trên lợi thế sẵn có từ các con sông tự nhiên chảy qua vùng lõi.
Sông nước đã tạo nên diện mạo của Sài Gòn - Gia Định từ những ngày đầu mở cõi. Sau nhiều thập niên phát triển, nhất là sau khi hợp nhất với Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lịch sử để phát triển thành một siêu đô thị.
Trong lịch sử hình thành Thăng Long - Hà Nội, sông Hồng luôn được xem là "mạch máu" của đô thị. Tuy nhiên, trong nhiều giai đoạn phát triển hiện đại, dòng sông lại bị coi như ranh giới tự nhiên hơn là trục phát triển trung tâm. Việc đưa sông Hồng trở lại vị trí trung tâm như một thực thể sống sẽ là chìa khóa để giải quyết đồng thời ba bài toán: môi trường, không gian và bản sắc đô thị.
Trong định hướng phát triển Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, sông Hồng không còn được nhìn nhận đơn thuần là tuyến sông chảy qua đô thị mà được xác định là trục không gian trung tâm, kết nối lịch sử, văn hóa, sinh thái và phát triển kinh tế. Bao quanh trục không gian này là hệ thống đại lộ cảnh quan, công viên, quảng trường, không gian công cộng cùng các tuyến đi bộ, xe đạp ven sông, mở ra một diện mạo mới cho Hà Nội trong tầm nhìn dài hạn.
Sau hơn nửa thế kỷ quy hoạch và cải tạo, sông Hàn không chỉ trở thành biểu tượng hiện đại hóa của Seoul mà còn được định vị là động lực tăng trưởng mới của thành phố.
Nhiều thành phố trên thế giới đã chuyển từ tư duy chinh phục, lấn chiếm sang tôn trọng và chung sống cùng dòng sông, coi đây là hạ tầng tự nhiên và không gian phát triển bền vững. Tại Việt Nam, những định hướng quy hoạch mới đối với sông Hàn ở Đà Nẵng, sông Hồng ở Hà Nội hay hệ thống sông Sài Gòn ở TP. Hồ Chí Minh đang cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ trong cách nhìn nhận vai trò của dòng sông, từ ranh giới địa lý thành trục cảnh quan, kinh tế và văn hóa của đô thị.
Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa cơ bản thống nhất chủ trương điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 theo định hướng do Đảng ủy UBND thành phố trình, đồng thời yêu cầu hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, rà soát các di tích lịch sử - văn hóa, làng nghề trước khi tổ chức lấy ý kiến nhân dân và triển khai các bước tiếp theo của quy hoạch.
Không chỉ là dòng sông lớn chảy qua Tel Aviv (Israel), sông Yarkon đang trở thành một trong những hành lang phát triển đô thị và không gian xanh quan trọng trong chiến lược phát triển của thành phố ven Địa Trung Hải.
Nước Anh đã mất nhiều thập kỷ để học một điều giản dị: dòng sông chảy qua thành phố là tài sản của mọi người dân. Và một khu đô thị ven sông bền vững phải bắt đầu từ chân lý ấy. Câu chuyện của nước Anh là một tấm gương đáng suy ngẫm cho nhiều đô thị ven sông.
Nhắc đến Paris, nhiều người nghĩ ngay tới tháp Eiffel, nhà thờ Đức Bà hay bảo tàng Louvre. Thế nhưng với giới quy hoạch đô thị, một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của thủ đô nước Pháp trong hơn 20 năm qua lại không nằm ở những công trình biểu tượng ấy mà diễn ra dọc hai bờ sông Seine, dòng sông đã gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của “Kinh đô Ánh sáng”.
Nếu Dotonbori cho thấy cách một dòng sông có thể trở thành động lực phát triển kinh tế và du lịch đô thị, thì tại Tokyo, quá trình hồi sinh sông Sumida lại nhấn mạnh một hướng tiếp cận khác: lấy môi trường và cộng đồng làm trung tâm. Khác với Dotonbori mang đậm dấu ấn thương mại và du lịch, sông Sumida ở Tokyo được hồi sinh từ một "dòng sông chết" thành không gian công cộng gắn với đời sống thường nhật của người dân. Thành công của Sumida cho thấy việc phục hồi môi trường, xây dựng hạ tầng ven sông liên tục và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng có thể giúp dòng sông trở thành một phần không thể tách rời của đô thị hiện đại.
Từng có thời gian bị ô nhiễm, bị ngăn cách khỏi đời sống đô thị hoặc chỉ được nhìn nhận như hạ tầng thoát nước và phòng chống lũ, nhiều dòng sông tại Nhật Bản đã được hồi sinh để trở thành không gian công cộng, động lực phát triển kinh tế và biểu tượng văn hóa của thành phố.
Ngày 21/11, tại Đối thoại Thị trưởng toàn cầu diễn ra ở thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô (Trung Quốc), các thị trưởng và đại diện từ nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, Đức, Malaysia và Ai Cập, đã đạt được đồng thuận quốc tế về định hướng phát triển bền vững cho các đô thị lớn nằm dọc các dòng sông.
Từ vùng đất mang đậm dấu ấn lịch sử, Hồng Hà đang vươn lên phát triển mới trong chiến lược mở rộng không gian đô thị theo hướng bền vững, văn minh, hiện đại.
