Những ai dõi theo bước tiến của đội tuyển Italy trong 18 tháng qua đều thấy họ đã đi qua cả chặng đường dài để có mặt ở Chung kết EURO 2020. Italy là đội bóng giàu truyền thống, nhưng thành tích của họ tại các giải đấu quốc tế trong thập kỷ qua hết sức thất vọng.
Sau khi vô địch World Cup 2006 với những ngôi sao trong đội ngũ như Francesco Totti, Alessandro Del Piero hay Andrea Pirlo, đội tuyển Italy, với một đội ngũ ít tài năng hơn nhiều, bị Tây Ban Nha đánh bại ở chung kết EURO 2012. Đến World Cup 2014, họ thậm chí bị loại từ vòng bảng. EURO 2016, họ chơi khá tốt và vào đến Bán kết nhưng chỉ 2 năm sau họ lại không qua nổi vòng loại World Cup 2018.
Nỗi thất vọng đỉnh điểm dẫn tới sự thay đổi trên ghế HLV. Chiến lược gia Roberto Mancini được bổ nhiệm thay thế Gianpiero Ventura và ông mang kinh nghiệm cùng sự am hiểu của HLV từng chinh phục các danh hiệu với Manchester City và Inter Milan để xây dựng lên một đội tuyển Italy giàu năng lượng và sáng tạo.
Không ai có thể hình dung, có lẽ kể cả bản thân Mancini, rằng thành quả tuyệt vời đến ngay sau đó. Đội tuyển Italy khởi đầu triều đại mới đầy thất vọng với 5 trận liền không thắng. Nhưng sau đó là những chiến thắng liên tiếp và trận thắng Bỉ mới đây đã là trận bất bại thứ 31 liên tiếp của đội tuyển Italy.
HLV Mancini không chỉ giúp đội tuyển Italy đạt hiệu suất ghi bàn ấn tượng, bình quân 2,5 bàn thắng/trận mà ông còn biến Italy thành pháo đài kiên cố, chỉ thủng lưới 16 bàn từ khi ông dẫn dắt.
Những con số thống kê cho thấy ông Mancini là HLV xuất sắc nhất trong lịch sử đội tuyển quốc gia Italy. Không HLV nào khác trong lịch sử đội bóng này, kể cả Arrigo Sacchi vĩ đại hay HLV vô địch World Cup Marcello Lippi, đạt tỷ lệ chiến thắng cao hơn ông.
Mancini mới là HLV có số trận dẫn dắt đội tuyển Italy nhiều thứ 9 trong lịch sử và ông mới thất bại 2 lần trong 37 trận đã qua. Đó là hiệu suất rất cao nếu so với thành tích thi đấu của đội tuyển Italy thời Prandelli hay thậm chí là thời Antonio Conte.
Không chỉ gây ấn tượng qua những con số thống kê về chuỗi bất bại, về số trận sạch lưới, về hiệu suất ghi bàn, Mancini còn tạo nên sắc diện hoàn toàn mới cho đội tuyển Italy, biến họ thành đội bóng có lối chơi tấn công hấp dẫn, đẹp mắt, thu hút người xem.
Với Mancini, hình ảnh đội tuyển Italy chơi phòng ngự đổ bê tông, luôn nhắm đến những chiến thắng tối thiểu 1-0 hoàn toàn lùi vào dĩ vãng. Thay vào đó là đội Italy chơi bóng đá tổng lực với các tuyến dâng cao, với những đường chuyền một chạm, gây sức ép ngược lên đối thủ và sở hữu những hậu vệ thường xuyên dâng cao.
Những gì các cầu thủ Italy đã thể hiện ở EURO này càng ấn tượng hơn nếu biết rằng Roberto Mancini và các cộng sự của ông chưa có nhiều thời gian làm việc với các cầu thủ. Ngay Antonio Conte cũng dành lời khen ngợi cho những gì mà Mancini đã làm được. Cựu HLV đội tuyển Italy cho biết: “Không ngẫu nhiên mà đội tuyển Italy bất bại 31 trận liên tiếp. Đội bóng này có những điểm tương đồng với đội Italy hồi 2016 mà tôi dẫn dắt. Điểm chung quan trọng nhất là hai đội bóng đều có sự cân bằng và bản sắc riêng dù tôi cho các cầu thủ đá 3-5-2 còn Mancini cho đá 4-3-3. Mọi chuyện tùy thuộc vào đặc điểm và phẩm chất của cầu thủ nhưng quan trọng là bạn cần đưa ra ý tưởng, cấu trúc và DNA cho đội bóng của mình”.
