Các biến thể SPICE 1000 và SPICE 250 từng được sử dụng trong các chiến dịch nhằm vào Iran và Yemen.
Tập đoàn công nghiệp quốc phòng Rafael Advanced Defense Systems của Israel và Lockheed Martin của Mỹ đang phối hợp đẩy nhanh quá trình tích hợp bom tấn công chính xác SPICE 1000 lên máy bay chiến đấu tàng hình F-35I Adir của Không quân Israel.
Theo Rafael, dự án được triển khai dưới hình thức hợp tác giữa hai tập đoàn tại các cơ sở của Lockheed Martin ở Mỹ. Việc tích hợp SPICE 1000 vào F-35 đã được đề cập trước đó và tiến độ đẩy nhanh chương trình được nêu trong Báo cáo mua sắm lựa chọn hiện đại hóa F-35 của Lầu Năm Góc, công bố hồi đầu tháng 8.
Theo báo cáo, quá trình tích hợp loại vũ khí được Israel phát triển này đang được thúc đẩy thông qua một quy trình mang tên “SPICE Lite”. SPICE là dòng vũ khí tấn công ngoài vùng phòng không có điều khiển quang-điện tử, được phát triển với nhiều biến thể khác nhau về kích thước và tầm hoạt động.
Trong đó, SPICE 2000 là biến thể lớn nhất, mang đầu đạn nặng 2.000 pound, tương đương khoảng 900 kg, và có thể lượn khoảng 60 km. SPICE 1000 có tầm hoạt động khoảng 125 km nhờ thiết kế cánh có thể triển khai sau khi được phóng.
Một biến thể khác là SPICE 250, có thiết kế nhỏ và nhẹ hơn đáng kể. Loại vũ khí này cho phép người điều khiển tham gia trực tiếp vào quá trình dẫn đường, qua đó có thể điều chỉnh hướng bay, thay đổi mục tiêu hoặc hủy cuộc tấn công bằng cách điều khiển vũ khí rơi xuống khu vực an toàn. Một máy bay có thể mang tới 16 quả SPICE 250, phù hợp với các nhiệm vụ chống những mục tiêu cơ động và có giá trị cao như bệ phóng tên lửa đạn đạo hoặc hệ thống phòng không.
Hệ thống SPICE được trang bị đầu dò quang-điện tử cùng các công nghệ dẫn đường, điều khiển và tìm mục tiêu tiên tiến. Rafael cho biết các công nghệ này cho phép tấn công chính xác ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu hoặc không có tín hiệu GPS.
Theo thông số do Rafael công bố, SPICE 1000 có tầm phóng khoảng 125 km và sai số vòng tròn xác suất (CEP) khoảng 3 m. Dòng vũ khí này đã được sử dụng trong các hoạt động quân sự của Israel tại Yemen, trong đó có các cuộc tấn công nhằm vào những xuồng mang chất nổ tại các cảng ven biển.
Cả SPICE 1000 và SPICE 250 cũng được sử dụng trong các chiến dịch tầm xa nhằm vào Iran, trong đó có Chiến dịch “Sư tử Trỗi dậy” năm 2025 và “Sư tử rống” năm 2026. Không quân Israel đã công bố một số video cho thấy việc sử dụng loại vũ khí này trong chiến dịch “Sư tử rống”, trong đó có hình ảnh được ghi từ góc nhìn của vũ khí trước khi đánh trúng mục tiêu.
Rafael cho biết SPICE 1000 đã được bán cho một số quốc gia và đang được nhiều lực lượng không quân trên thế giới đưa vào sử dụng. Tại Israel, loại vũ khí này được xem là một trong những vũ khí chủ lực của Không quân Israel trong nhiều năm, đặc biệt trong các nhiệm vụ tầm xa được thực hiện từ máy bay F-15 và F-16.
Việc tích hợp SPICE 1000 vào F-35 có ý nghĩa đáng chú ý bởi F-35 là máy bay chiến đấu tàng hình, trong đó vũ khí thường phải được bố trí trong khoang vũ khí bên trong để duy trì khả năng giảm tín hiệu radar. Tuy nhiên, các máy bay F-35I Adir của Israel có khả năng mang một số loại vũ khí trên giá treo bên ngoài, qua đó tăng tính linh hoạt tác chiến.
Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), F-35I Adir là biến thể F-35 duy nhất trên thế giới từng thực hiện các cuộc không kích trong cấu hình mang vũ khí bên ngoài, qua đó mở rộng năng lực tấn công của máy bay.
Rafael cho biết ở giai đoạn sau, các nước đang vận hành F-35 trên thế giới cũng có thể được trang bị SPICE 1000.
Chương trình tích hợp SPICE 1000 diễn ra cùng quá trình Israel nâng cấp đội máy bay F-35I. Ba chiếc F-35 được trang bị phần cứng Technology Refresh 3 (TR-3) đã được Israel tiếp nhận vào tháng 1/2026. TR-3 nâng cấp đáng kể hệ thống máy tính trung tâm của F-35 và được xem là bước chuyển tiếp trước khi phiên bản Block 4 được đưa vào sản xuất.
Block 4 dự kiến mang lại cho F-35 nhiều năng lực mới, trong đó có khả năng phát hiện và nhận dạng mục tiêu ở khoảng cách xa hơn, hoạt động tốt hơn trong điều kiện phức tạp, tăng cường năng lực tác chiến điện tử và nâng số lượng vũ khí có thể mang theo. Lockheed Martin cho biết Block 4 bao gồm hơn 70 nâng cấp lớn cho ba biến thể F-35.
Bên cạnh đó, Israel cũng đang phát triển khả năng tăng tầm hoạt động cho F-35I. Tháng 5/2026, Bộ Quốc phòng Israel ký hợp đồng với Cyclone, công ty con của Tập đoàn Elbit Systems, để phát triển khả năng sử dụng thùng nhiên liệu mở rộng cho F-35I. Nếu được triển khai, giải pháp này sẽ giúp tăng bán kính hoạt động, giảm phụ thuộc vào tiếp dầu trên không và nâng cao khả năng thực hiện các nhiệm vụ tầm xa.
Israel cũng đã công bố kế hoạch tăng gấp đôi quy mô đội F-35I từ 50 lên 100 chiếc, đồng thời tăng số lượng máy bay F-15IA dự kiến từ 25 lên 50 chiếc.
Việc đồng thời mở rộng đội máy bay chiến đấu, nâng cấp hệ thống điện tử và tích hợp các loại vũ khí tầm xa cho thấy Israel đang tiếp tục phát triển năng lực tiến công tầm xa của lực lượng không quân, trong đó F-35I được kỳ vọng giữ vai trò ngày càng quan trọng./.
