Dự án Luật Giáo dục đại học sửa đổi lần này là luật thay thế, triển khai quy trình xây dựng 2 bước: Xác định nhóm chính sách và Quy phạm hóa chính sách thành dự thảo Luật. Những ý kiến của các đại biểu Quốc hội thể hiện tâm huyết, trách nhiệm và sự kỳ vọng lớn của Quốc hội đối với dự án Luật lần này.
Trên tinh thần đó, Chính phủ đã tiếp thu tối đa, chỉnh lý toàn diện, đại giải trình nhằm kiến tạo một dự thảo Luật: Rõ về cấu trúc - Thông về thể chế - Mạnh về hiệu lực - Bền về thời gian. Với tinh thần cầu thị, trách nhiệm, thận trọng và quyết tâm tháo gỡ điểm các điểm nghẽn về thể chế, dự thảo Luật được chỉnh lý tinh gọn, theo đúng kỹ thuật lập pháp, hiện đại về tiếp cận, khả thi về tổ chức thực hiện, đáp ứng yêu cầu đột phá phát triển giáo dục đại học.
Ban soạn thảo thống kê có hơn 20 nhóm vấn nhóm nội dung lớn được các đại biểu quan tâm từ tự do học thuật, kiểm định chất lượng, trách nhiệm giải trình, hội đồng trường, trí tuệ nhân tạo… đến mô hình hệ thống, quản trị đại học, giáo dục số, hội đồng trường, Bí thư cấp ủy …
Ban soạn thảo cho biết, một số điểm mới, đột phá trong dự thảo Luật Giáo dục đại học (sửa đổi):
Thứ nhất, kiến tạo cho các cơ sở giáo dục đại học đột phá, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, đào tạo tinh hoa, đào tạo chất lượng cao và cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao phục vụ phát triển đất nước, nhân loại; Thiết lập hệ thống giáo dục đại học thống nhất, quản trị đại học tiên tiến, gia tăng sức mạnh nội sinh; kết thúc hoạt động của Hội đồng trường tại các cơ sở giáo dục đại học công lập, tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng trong cơ sở giáo dục đại học; đảm bảo tự chủ toàn diện của các trường đại học về không gian học thuật, đội ngũ cán bộ, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, tài chính và hợp tác quốc tế,
Thứ hai, đột phá quản trị cấp cơ sở giáo dục đại học tạo sự đồng bộ, liên thông giữa các trình độ, chương trình đào tạo chuyên sâu, đặc thù; quyền tự chủ là quyền pháp định, tăng tính quyết của cơ sở giáo dục đại học trong hoạt động giáo dục đại học; Nhà nước quản lý hệ thống, ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý theo chuẩn; kết hợp nhuần nhuyễn giữa hậu kiểm và tiền kiểm đảm bảo chất lượng giáo dục đại học.
Thứ ba, đổi mới hoạt động giáo dục đại học, các giải pháp thúc đầy học tập suốt đời, kiểm soát và gia tăng chất lượng đào tạo, hiện đại hóa chương trình, học liệu, công nghệ giáo dục đại học; thu hẹp nhanh khoảng cách với thị trường lao động, lấy các chuẩn làm thước đo, công cụ công cụ điều tiết, kiểm soát đầu ra. Kiểm soát chặt chẽ các nhóm ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe, pháp luật.
Thứ tư, chính sách đầu tư cho cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn, nâng chuẩn; hình thành các đại học xuất sắc dẫn dắt hệ thống; đảm bảo nguồn lực đầu tư cho hệ thống giáo dục đại học;Nhà nước quản lý hệ thống, ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý theo chuẩn; kết hợp nhuần nhuyễn giữa hậu kiểm và tiền kiểm đảm bảo chất lượng giáo dục đại học.
Thứ năm, mở hành lang, cơ chế chính sách thu hút đội ngũ cán bộ giảng viên giỏi, chính sách hỗ trợ sinh viên đại học đến sau đại học; Cơ chế chính sách đột phá huy động mọi nguồn lực, khơi dậy tiềm năng, kiến tạo môi trường sáng tạo, sân chơi cạnh tranh bình đẳng cho các bên liên quan tham gia hoạt động giáo dục đại học (công lập, tư thục), cơ sở giáo dục.
Thứ sáu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và đón đầu công nghệ mới.
