Sau hơn một năm tranh cãi, Thượng viện Mỹ ngày 4/2 đã thông qua dự luật ngân sách trợ cấp cho các nông trại, trong đó có một điều khoản gây khó cho mặt hàng cá da trơn xuất khẩu của Việt Nam. Tuần trước, Hạ viện Mỹ cũng đã thông qua dự luật này với 217 phiếu thuận và 210 phiếu chống. Tổng thống Barack Obama dự kiến sẽ sớm ký đưa dự luật vào thực hiện.
Dự luật trên - vừa được Thượng viện thông qua với 68 phiếu ủng hộ và 32 phiếu chống - chuẩn chi 956 tỷ USD, theo đó trong 5 năm tới sẽ mở rộng sự bảo lãnh của chính phủ liên bang cho cây trồng và mùa màng của nông dân Mỹ. Phòng Ngân sách Quốc hội trù tính dự luật trang trại mới sẽ tiết kiệm cho ngân sách liên bang khoảng 16,6 tỷ USD trong 10 năm tới, trong khi các nhà lãnh đạo Quốc hội đưa ra con số cao hơn, lên tới 23 tỷ USD.
 Chế biến cá tra phi lê xuất khẩu. Ảnh: Minh Trí/TTXVN |
Việc cắt giảm mỗi năm khoảng 900 triệu USD ngân sách của chương trình tem phiếu lương thực là vấn đề gây tranh cãi và bế tắc lâu nhất. Dự luật trang trại mới sẽ cắt giảm 8 tỷ USD trong vòng 10 năm trong khuôn khổ chương trình tem phiếu lương thực dành mỗi năm khoảng 80 tỷ USD cho khoảng 47 triệu người nghèo và thu nhập thấp.
Dự luật trên sẽ tăng sự bảo lãnh của chính phủ liên bang cho giống và các loại cây trồng, nhưng có một sự thay đổi lớn trong lịch sử 80 năm qua, theo đó chấm dứt việc cấp tiền bảo lãnh trực tiếp cho người nông dân, bất luận kết quả thu hoạch và giá nông sản lên hay xuống. Dự luật cũng gia tăng sự bảo lãnh của chính phủ cho những loại cây trồng và vật nuôi mà chính phủ mong muốn, nhất là lúa mì, ngô và đậu nành.
Dự luật trang trại của Mỹ có một điều khoản rất nghiêm ngặt quy định các sản phẩm thịt, gà, lợn hoặc bò, nhập khẩu vào Mỹ đều phải dán nhãn xuất xứ nuôi trồng, nơi giết mổ và cách thức giết mổ. Bất chấp sự phản đối của một số nghị sỹ, dự luật trang trại vừa được lưỡng viện Quốc hội Mỹ thông qua vẫn bao gồm một điều khoản, theo đó chuyển chức năng giám sát cá da trơn, trong đó có cá basa và cá tra của Việt Nam, từ Cơ quan Quản lý dược phẩm và thực phẩm (FDA) sang Bộ Nông nghiệp.
Với điều khoản này, Bộ Nông nghiệp Mỹ sẽ áp dụng tiêu chuẩn quy định cá da trơn của Việt Nam xuất sang thị trường Mỹ phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngang đồng với mặt hàng này sản xuất tại Mỹ, từ quy trình sản xuất đến việc đóng gói và xuất khẩu. Điều khoản này do hiệp hội nuôi trồng cá da trơn của Mỹ và nghị sỹ các bang miền Nam của nước này đưa vào mặc dù Thượng nghị sỹ John McCain phản bác, coi đây là một hàng rào thương mại, nhằm bảo vệ lợi ích của người nuôi trồng cá da trơn của Mỹ.
Thái Hùng (P/v TTXVN tại Washington)
