Sau cuộc gặp, ông Kosiniak-Kamysz viết trên mạng xã hội X: “Ba Lan và Ukraine là đối tác trong lĩnh vực an ninh. Nhưng khi nói đến lịch sử, chúng ta phải nói với nhau sự thật”.
Ông nhấn mạnh: “Trong cuộc gặp hôm nay với Tướng Kyrylo Budanov, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Zelensky, tôi đã nêu rõ quan điểm của Ba Lan liên quan đến quyết định đặt tên một đơn vị quân đội theo UPA. Ký ức về các nạn nhân của Volhynia không phải là điều có thể đem ra thương lượng. Có những lằn ranh không được phép vượt qua”.
Ukraine vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức về các cuộc trao đổi này.
Theo tờ Politico (Mỹ), cuộc gặp giữa các chính trị gia Ukraine và Ba Lan diễn ra sau khi Tổng thống Karol Nawrocki tuyên bố ý định tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng - phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan - dành cho Tổng thống Ukraine.
Ông Zelensky đã được cựu Tổng thống Andrzej Duda trao Huân chương Đại bàng Trắng vào năm 2023 nhằm ghi nhận những đóng góp của ông trong việc "thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện giữa Vácsava và Kiev".
Ông Nawrocki tuyên bố về ý định nêu trên sau khi người đồng cấp Zelensky công bố tên gọi mới “Những anh hùng UPA” dành cho một đơn vị thuộc Trung tâm Tác chiến Độc lập Đặc biệt. Theo ông Zelensky, cái tên này nhằm "khôi phục truyền thống lịch sử của quân đội quốc gia", đồng thời ghi nhận những đóng góp của đơn vị trong các nhiệm vụ bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và nền độc lập của Ukraine.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng lên tiếng về vấn đề này hôm 5/6. Ông Tusk cho biết đã đề nghị phía Ukraine tìm giải pháp cho vướng mắc. “Chính phía Ukraine đã tự đặt mình vào tình thế khó khăn hiện nay. Tôi đã đề nghị phía Ukraine nhìn nhận nghiêm túc cuộc khủng hoảng lòng tin này, nhất là khi nó liên quan đến những cảm xúc và ký ức lịch sử. Trách nhiệm của giới lãnh đạo chính trị ở cả Ukraine và Ba Lan là phải tôn trọng những điều nhạy cảm của nhau”, ông nói.
Đầu tuần này, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã kêu gọi Ba Lan tăng cường đối thoại và củng cố quan hệ song phương nhằm ứng phó với căng thẳng đang gia tăng giữa hai nước. "Căng thẳng giữa Ukraine và Ba Lan leo thang không mang lại lợi ích cho cả người dân Ukraine lẫn người dân Ba Lan", ông Sybiha nhấn mạnh.
Ông cũng giải thích rằng việc đặt tên đơn vị là "Những anh hùng UPA" xuất phát từ sáng kiến của các binh sĩ Ukraine và họ hoàn toàn không nhằm thể hiện bất kỳ thái độ chống Ba Lan nào.
Những tranh cãi lịch sử xoay quanh UPA từ lâu vẫn là vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Ba Lan - Ukraine.
Quân đội Nổi dậy Ukraine (UPA) là lực lượng vũ trang hoạt động từ năm 1942 đến năm 1949.
Ba Lan cho rằng UPA phải chịu trách nhiệm về cái chết của hàng trăm nghìn người Ba Lan tại Volhynia và Đông Galicia trong giai đoạn 1943-1945. Theo ước tính của Viện Tưởng niệm Quốc gia (IPN) và các nhà sử học Ba Lan, khoảng 100.000-120.000 người Ba Lan đã thiệt mạng trong các chiến dịch do UPA hoặc những đơn vị có liên hệ với tổ chức này tiến hành.
Trong khi đó, các nhà sử học và chính trị gia Ukraine xem những sự kiện trên là một phần của cuộc xung đột thời chiến mang tính hai chiều, đồng thời phản đối việc sử dụng thuật ngữ "diệt chủng" mà Ba Lan áp dụng và đã được Hạ viện cùng Thượng viện Ba Lan xác nhận trong các nghị quyết chính thức.
Trong dư luận Ukraine, UPA được xem là lực lượng chiến đấu anh hùng vì nền độc lập của đất nước, chống lại mọi thế lực chiếm đóng.
