Thời gian qua, tình hình tai nạn giao thông liên quan đến xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, nhất là tình trạng “xe dù, bến cóc”, xe hợp đồng trá hình chưa được xử lý triệt để. Trong 11 tháng của năm 2025, tai nạn giao thông liên quan đến xe ô tô khách chiếm 5,79% tổng số vụ tai nạn giao thông toàn quốc, trong khi cả nước hiện có gần 321.000 xe khách, chỉ chiếm khoảng 4,58% tổng số xe ô tô và 0,4% tổng số phương tiện cơ giới đường bộ. Đáng chú ý, tình trạng xe hợp đồng hoạt động như tuyến cố định, xe trá hình đón, trả khách không đúng quy định vẫn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ cao về tai nạn và ùn tắc giao thông, đồng thời gây cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động kinh doanh vận tải.
Thực tế đã xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến loại hình xe này. Điển hình là vụ xe ô tô khách biển kiểm soát 43F - 007.76, đăng ký kinh doanh vận tải theo hình thức hợp đồng nhưng chạy tuyến cố định, gây tai nạn làm 10 người chết, 14 người bị thương ngày 25/7/2025 trên quốc lộ 1A (địa phận tỉnh Hà Tĩnh). Hay vụ xe khách biển kiểm soát 29B-081.62, cũng đăng ký loại hình xe hợp đồng nhưng hoạt động như tuyến cố định, gây tai nạn làm 4 người chết, 5 người bị thương ngày 9/12/2025 trên tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi (địa phận Đà Nẵng).
Nguyên nhân của tình trạng trên được xác định một phần do công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách, nhất là loại hình vận tải theo hợp đồng, còn thiếu chặt chẽ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu về hoạt động vận tải giữa các cơ quan chức năng chưa đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.
Trước thực trạng đó, để triển khai có hiệu quả Nghị định số 158/2024/NĐ-CP của Chính phủ và Chỉ thị số 23/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đối với hoạt động kinh doanh vận tải đường bộ trong tình hình mới, Cục Cảnh sát giao thông đã phối hợp chặt chẽ với Cục Đường bộ Việt Nam xây dựng và ban hành Kế hoạch phối hợp kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông và hoạt động vận tải đường bộ đối với xe kinh doanh vận tải hành khách, nhằm chấn chỉnh hoạt động vận tải, kiềm chế tai nạn giao thông và bảo đảm an toàn cho nhân dân.
Theo kế hoạch, lực lượng Cảnh sát giao thông giữ vai trò chủ trì, phối hợp với cán bộ Cục Đường bộ Việt Nam và Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố thành lập các tổ công tác liên ngành, tổ chức kiểm tra, kiểm soát 24/24 giờ trên các tuyến cao tốc do Cục Cảnh sát giao thông quản lý. Việc kiểm tra tập trung tại các điểm đầu, điểm cuối tuyến cao tốc, trạm thu phí và các khu vực ra, vào đường cao tốc nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Nội dung kiểm tra tập trung vào các hành vi như: chở quá số người quy định; dừng, đỗ, đón, trả khách không đúng nơi quy định; vi phạm về điều kiện kinh doanh vận tải; không có hợp đồng, lệnh vận chuyển, danh sách hành khách; hoạt động không đúng hành trình, lịch trình; xe hợp đồng trá hình; không lắp đặt hoặc không truyền dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi là nguyên nhân trực tiếp gây tai nạn giao thông như vi phạm tốc độ, làn đường, tránh vượt không đúng quy định, sử dụng rượu, bia…
Ngoài xử lý đối với lái xe, kế hoạch cũng tập trung làm rõ và xử lý trách nhiệm của chủ phương tiện, đơn vị kinh doanh vận tải theo quy định tại Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ; đồng thời rà soát, đối chiếu để đề xuất thu hồi phù hiệu, Giấy phép kinh doanh vận tải đối với các trường hợp vi phạm.
Thời gian thực hiện bắt đầu từ 12h00 ngày 10/12/2025, triển khai đồng loạt trên tất cả các tuyến cao tốc. Trực tiếp lãnh đạo Cục Cảnh sát giao thông, lãnh đạo các phòng nghiệp vụ thuộc Cục sẽ có mặt tại hiện trường để chỉ đạo, điều hành, bảo đảm việc triển khai kế hoạch được thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và đạt hiệu quả cao nhất.
Kế hoạch được triển khai trên các tuyến cao tốc trọng điểm do Cục Cảnh sát giao thông quản lý, trải dài từ Bắc vào Nam. Thông qua sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa Cục Cảnh sát giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam và các cơ quan chức năng địa phương, lực lượng Công an quyết tâm lập lại trật tự, kỷ cương trong hoạt động kinh doanh vận tải hành khách, góp phần kéo giảm tai nạn giao thông, bảo đảm an toàn cho người dân khi tham gia giao thông.
