Ông Rodrigo Duterte, người mới nhậm chức Tổng thống Philippines được hơn 2 tháng. Ảnh: Internet |
Ngày4/9, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố khai mạc Hội nghị Thượng đỉnhNhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi (G20) đầu tiên được tổ chức ở nướcnày. Hội nghị sẽ diễn ra trong 2 ngày tại thành phố Hàng Châu, miền Đông TrungQuốc.
Trướcđó, tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng của Hong Kong (Trung Quốc) dẫn nguồn thạo tincảnh báo sau Hội nghị G-20 và trước cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11, TrungQuốc có thể sẽ cải tạo bãi cạn Scarborough (Hoàng Nham/Panatag) mà không cần phảitránh bất kỳ hành động khiêu khích nào như trước khi diễn ra Hội nghị G-20 nữa.
Cảnhbáo này đang có dấu hiệu trở thành hiện thực khi Tổng thống Philippines RodrigoDuterte nhận được thông tin tình báo “khiến người ta bất an”, đó là việc TrungQuốc đưa một lượng lớn sà lan tới bãi cạn Scarborough, nơi mà hai nước đều tuyênbố chủ quyền.
Theoông Duterte, phía Philippines ngờ rằng Trung Quốc có thể đã bắt đầu lấp biển xâydựng đảo nhân tạo ở bãi cạn Scarborough, cho biết ông sẽ nêu vấn đề này ratrong cuộc hội đàm song phương Trung-Phi, dự kiến tổ chức vào cuối năm nay ở BắcKinh.
Tiếtlộ của ông Duterte được đưa ra ngay trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tổ chứcở Lào. Theo hãng tin BBC của Anh, vấn đề Biển Đông dự kiến sẽ nằm trong nghịtrình thảo luận của hội nghị. Vì thế, vấn đề Biển Đông vốn đã nóng giờ càng thuhút thêm sự quan tâm chú ý của dư luận.
Trảlời phỏng vấn truyền hình CNN, Tổng thống Mỹ Barack Obama nói: "Nếu bạn kýkết một hiệp ước kêu gọi sử dụng biện pháp trọng tài quốc tế giải quyết các vấnđề trên biển thì dù bạn có lớn hơn Philippines hay Việt Nam hoặc các nướckhác.., đó không phải là lý do để bạn đi khắp nơi phô trương sức mạnh... Bạn phảituân thủ luật pháp quốc tế".
Sauđó, trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Obama đã thẳng thắn trao đổi về phán quyết của TòaTrọng tài đối với vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc, nhấn mạnh Trung Quốcvới vai trò là một nước tham gia Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS)cần tuân thủ các ràng buộc theo công ước này và đối với Mỹ, đây là điều rấtquan trọng để duy trì trật tự quốc tế dựa trên nền tảng luật pháp.
Ngày 12/7, Tòa Trọng tàitheo Phụ lục VII của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 ra phán quyếtbác bỏ yêu sách chủ quyền “đường 9 đoạn” của Trung Quốc. Từ đó tới trước thềmHội nghị G-20, Trung Quốc đã gửi đi những thông điệp cứng rắn, nhưng trên thựcđịa, nước này đã không có các bước leo thang nào đáng kể nào.