Viện Nghiên cứu Địa cực và Hải dương Alfred Wegener (AWI) cho biết một đoàn thám hiểm quốc tế đã phát hiện một hòn đảo chưa từng được ghi nhận tại khu vực biển Weddell, thuộc Nam Cực. Phát hiện này được đánh giá có ý nghĩa quan trọng đối với công tác lập bản đồ hàng hải cũng như nghiên cứu khoa học về biến đổi khí hậu và hệ thống đại dương toàn cầu.
Theo báo cáo, đoàn thám hiểm gồm 93 nhà khoa học và thủy thủ, hoạt động trên tàu phá băng nghiên cứu Polarstern của Đức, đã tiến hành khảo sát khu vực phía Tây Bắc biển Weddell từ ngày 8/2/2026. Trong quá trình tìm nơi trú ẩn do điều kiện thời tiết xấu gần đảo Joinville, nhóm đã bất ngờ phát hiện một cấu trúc địa hình nổi lên trên mặt nước mà trước đó chỉ được đánh dấu là khu vực nguy hiểm trên các hải đồ hiện hành.
Thành viên đoàn thám hiểm Simon Dreutter cho biết ban đầu nhóm quan sát thấy một khối vật chất giống tảng băng trôi có màu sẫm. Tuy nhiên, khi tiếp cận gần hơn, họ nhận ra đó là một khối đá nhô lên khỏi mặt biển, xác định đây là một hòn đảo chưa từng được ghi nhận.
Theo các số liệu ban đầu, hòn đảo có chiều dài khoảng 130 mét, rộng 50 mét và cao khoảng 16 mét so với mực nước biển. Do chưa được đăng ký chính thức trong hệ thống địa danh quốc tế, các nhà khoa học đang tiến hành quy trình đặt tên và xác nhận vị trí địa lý chính xác trước khi công bố rộng rãi.
Tiến sĩ Boris Dorschel-Herr, trưởng nhóm đo độ sâu đáy biển của AWI, cho biết việc cập nhật các phát hiện mới vào hải đồ quốc tế là cần thiết nhằm bảo đảm an toàn hàng hải và nâng cao độ chính xác của dữ liệu khoa học. Trước đó, năm 2014, ông cùng các cộng sự đã đóng góp vào việc xác định và đưa vào bản đồ hai dãy núi ngầm tại khu vực Nam Đại Tây Dương và biển Weddell.
Theo kế hoạch, sau khi hoàn tất thủ tục đặt tên, nhóm nghiên cứu sẽ công bố tọa độ chính xác của hòn đảo và tích hợp thông tin vào các cơ sở dữ liệu toàn cầu, bao gồm Bản đồ độ sâu đáy biển quốc tế của Nam Đại Dương (IBCSO). Các chuyên gia cho rằng việc thiếu dữ liệu đo đạc trực tiếp tại nhiều khu vực ở Nam Cực khiến một số cấu trúc địa hình chưa được phát hiện hoặc bị bỏ sót trong quá trình nội suy dữ liệu.
Ngoài phát hiện địa lý, chuyến thám hiểm còn mang lại nhiều kết quả quan trọng trong nghiên cứu hải dương học và khí hậu. Các nhóm nghiên cứu trên tàu Polarstern đã phối hợp chặt chẽ để theo dõi sự di chuyển của các khối nước từ vùng biển sâu lên thềm lục địa, qua đó cung cấp dữ liệu về sự thay đổi của các dòng hải lưu và cấu trúc tầng nước.
Những quan sát này góp phần làm rõ xu hướng suy giảm của các khối nước sâu Nam Cực so với các dữ liệu dài hạn do AWI thu thập từ năm 2002 trong khuôn khổ Hệ thống Quan sát Phao Nam Cực Lai (HAFOS). Đồng thời, các nhà khoa học cũng ghi nhận sự thu hẹp của các dòng nước lạnh chảy ra từ thềm băng Larsen - yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến tuần hoàn đại dương toàn cầu và quá trình tan chảy băng biển.
Một điểm đáng chú ý khác là sự thay đổi trong diện tích băng biển tại khu vực nghiên cứu. Không giống Bắc Cực, nơi băng biển có xu hướng suy giảm rõ rệt trong nhiều thập kỷ qua, băng biển Nam Cực từng được xem là tương đối ổn định. Tuy nhiên, kể từ năm 2017, diện tích băng biển mùa hè ở phía Tây Bắc biển Weddell đã giảm mạnh, nhiều khả năng do sự gia tăng nhiệt độ của lớp nước bề mặt.
Giáo sư Christian Haas, trưởng đoàn thám hiểm Polarstern, cho biết kết quả ban đầu của chương trình nghiên cứu dòng chảy mùa hè tại biển Weddell cho thấy độ dày băng biến đổi đáng kể theo khu vực. Ở các vùng thềm lục địa nông phía tây, băng có thể dày tới 4 mét do chịu tác động của thủy triều và địa hình ven bờ, trong khi ở khu vực phía đông, băng mỏng hơn, trung bình khoảng 1,5 mét và ít bị biến dạng.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng ghi nhận hiện tượng tan chảy bề mặt băng diễn ra mạnh hơn dự kiến. Lớp tuyết phủ và lớp băng phía trên bị ảnh hưởng rõ rệt, tạo ra các vũng nước tan trên bề mặt, hiện tượng thường thấy tại Bắc Cực nhưng trước đây ít phổ biến tại Nam Cực.
Các nhà khoa học nhận định những thay đổi này có thể tác động lâu dài đến hệ sinh thái biển, tuần hoàn đại dương và khí hậu toàn cầu. Việc kết hợp dữ liệu thực địa với các mô hình khí hậu sẽ giúp nâng cao khả năng dự báo và hiểu rõ hơn về các quá trình đang diễn ra tại khu vực cực Nam của Trái Đất.
