Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội Mỹ
Toà nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C., ngày 3/11/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát
Đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả cập nhật ngày 6/11 cho thấy đảng Dân chủ đã vượt ngưỡng đa số tại cả hai viện.
Tại Hạ viện gồm 435 ghế, đảng Dân chủ giành được 253 ghế, trong khi đảng Cộng hòa giữ 157 ghế. Với 218 ghế cần thiết để chiếm đa số, phe Dân chủ đã vượt ngưỡng này. Tại Thượng viện gồm 100 ghế, đảng Dân chủ giành 54 ghế, so với 44 ghế của đảng Cộng hòa. Đây là bước ngoặt đáng kể đối với tương quan quyền lực tại Quốc hội Mỹ trong nửa cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.
Việc kiểm soát cả hai viện giúp đảng Dân chủ gia tăng ảnh hưởng đối với hoạt động lập pháp, giám sát chính quyền và xem xét các đề cử nhân sự cấp cao. Ngược lại, đảng Cộng hòa mất lợi thế đa số tại Quốc hội, khiến chương trình nghị sự của Nhà Trắng có thể gặp thêm trở ngại.
Tổng thống Donald Trump ngày 4/11 thừa nhận cuộc xung đột với Iran đã ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Tuy nhiên, ông khẳng định nếu được lựa chọn lại, ông vẫn sẽ đưa ra quyết định tương tự vì không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố sẵn sàng hợp tác với đảng Dân chủ, song cảnh báo sẽ phủ quyết những dự luật mà ông không ủng hộ. Ngày 6/11, Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett cũng khẳng định chính sách kinh tế của chính quyền Tổng thống Trump sẽ không thay đổi bất chấp kết quả bầu cử.
Trong thời gian tới, dự báo đảng Dân chủ sẽ tăng cường giám sát các quyết định của chính quyền, nhất là những vấn đề liên quan đến hoạt động quân sự và chi tiêu quốc phòng. Cuộc xung đột với Iran có thể trở thành một trong những nội dung gây tranh luận giữa Quốc hội mới và Nhà Trắng, khi phe Dân chủ có thể sử dụng quyền quyết định ngân sách để yêu cầu chính quyền tham vấn Quốc hội về các hoạt động quân sự tiếp theo.
Chính sách đối với Ukraine và Israel cũng có thể được đưa ra xem xét, cùng với các khoản viện trợ quân sự và chương trình hỗ trợ nước ngoài. Tuy nhiên, việc đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội không đồng nghĩa với khả năng đảo ngược toàn bộ chính sách của Tổng thống. Ông Trump vẫn nắm giữ nhiều quyền hạn trong lĩnh vực đối ngoại, quân sự và thương mại, đồng thời có quyền phủ quyết các dự luật do Quốc hội thông qua.
Theo ông Ryan Crocker, cựu nhà ngoại giao Mỹ và chuyên gia tại Viện Trung Đông (MEI), việc đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện sẽ tạo thêm sức ép đối với chính quyền Tổng thống Trump, đặc biệt thông qua quyền quyết định ngân sách. Đề xuất tăng kinh phí quốc phòng phục vụ chiến dịch quân sự tại Iran có thể là một trong những vấn đề đầu tiên gây tranh luận giữa Quốc hội mới và Nhà Trắng.
Trong khi đó, các chuyên gia của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) nhận định đảng Dân chủ dù có thêm quyền giám sát và gây sức ép vẫn khó đảo ngược các chính sách của Tổng thống nếu không nhận được sự ủng hộ từ một bộ phận đủ lớn trong đảng Cộng hòa.
Đàm phán Mỹ - Iran chưa có đột phá, căng thẳng quân sự tiếp diễn
Trong tuần qua, các nỗ lực ngoại giao nhằm thu hẹp bất đồng giữa Mỹ và Iran vẫn được duy trì với vai trò trung gian của Qatar và một số quốc gia khác. Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận chưa rõ ràng khi Tehran cho rằng phản hồi của Washington chưa đáp ứng các yêu cầu của nước này.
Ngày 5/11, Iran cho biết đã chuyển đề xuất về vấn đề hạt nhân cho Washington thông qua Qatar. Mỹ được cho là đang xem xét đề xuất, song Tehran tuyên bố chỉ đồng ý tiến hành thảo luận sau khi Washington đáp ứng 7 điều kiện do Iran đưa ra.
Ngày 6/11, Tổng thống Trump xác nhận Mỹ đang đàm phán với Iran và cho biết hai bên có thể đạt được tiến triển trong nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, ông cũng cho biết Washington sẽ sớm quyết định có tiến hành thêm các cuộc tấn công nhằm bảo đảm chương trình hạt nhân Iran bị vô hiệu hóa hoàn toàn hay không.
Trong khi các nỗ lực ngoại giao được duy trì, hoạt động quân sự tại đảo Qeshm, gần eo biển Hormuz, tiếp tục làm gia tăng căng thẳng. Ngày 2/11, quân đội Mỹ đã tiến hành không kích một số mục tiêu trên hòn đảo này. Theo các quan chức Mỹ, các cuộc tấn công có giới hạn, nhằm vào những lực lượng Iran bị cho là sử dụng tên lửa phòng không đe dọa tài sản của Mỹ. Washington khẳng định hoạt động này không đồng nghĩa với việc nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Ngày 6/11, Tổng thống Trump xác nhận Mỹ tiếp tục tấn công một đơn vị phòng không Iran gần đảo Qeshm, khiến đơn vị này bị vô hiệu hóa. Cùng ngày, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin hai tên lửa đã đánh trúng hòn đảo này.
Theo ông Hamidreza Azizi, chuyên gia cao cấp về Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, Tehran đang theo đuổi con đường ngoại giao song song với việc chuẩn bị cho khả năng xung đột tái diễn. Trong khi đó, ông Andreas Krieg, Phó Giáo sư nghiên cứu an ninh tại King's College London, cho rằng những lời đe dọa quân sự từ Israel khiến Iran khó tin một thỏa thuận hạt nhân với Washington có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị tấn công.
Những đánh giá này cho thấy bất đồng giữa hai bên không chỉ liên quan đến các điều kiện cụ thể của thỏa thuận mà còn xuất phát từ những lo ngại về an ninh và mức độ tin cậy lẫn nhau. Vì vậy, dù các kênh tiếp xúc vẫn được duy trì, khả năng đạt được một thỏa thuận trong thời gian tới còn nhiều trở ngại.
Triều Tiên thử nghiệm tên lửa phòng không thế hệ mới
Ngày 4/11, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) thông báo nước này đã phóng thử tổ hợp tên lửa phòng không thế hệ mới nhằm kiểm chứng các đặc tính kỹ thuật của hệ thống.
Theo KCNA, cuộc thử nghiệm tập trung đánh giá các công nghệ bay, phương thức dẫn đường, khả năng nhận dạng và bám bắt mục tiêu cũng như hiệu quả đánh chặn. Bình Nhưỡng cho biết kết quả thử nghiệm giúp kiểm chứng độ tin cậy của hệ thống xử lý thông tin phát hiện mục tiêu.
Cũng trong ngày 4/11, Triều Tiên đã tiến hành diễn tập phóng tên lửa hành trình chiến lược tầm xa tại khu vực miền Đông. KCNA cho biết các tên lửa đã hoàn thành nhiệm vụ tấn công chính xác vào một mục tiêu sân bay giả định.
Theo KCNA, các hoạt động này nằm trong chương trình thử nghiệm và huấn luyện thường xuyên của các cơ quan quốc phòng nhằm nâng cao tính năng kỹ thuật và độ tin cậy của các hệ thống vũ khí.
Giới chuyên gia nhận định việc Triều Tiên tiếp tục phát triển và thử nghiệm các hệ thống vũ khí cho thấy nước này đang chú trọng nâng cao năng lực quốc phòng trong bối cảnh tình hình an ninh trên bán đảo Triều Tiên và khu vực Đông Bắc Á có nhiều diễn biến đáng chú ý. Vụ thử tên lửa phòng không mới cũng phản ánh nỗ lực hiện đại hóa các hệ thống tác chiến và tăng cường khả năng phòng thủ của Bình Nhưỡng.
OPEC+ giữ nguyên mục tiêu sản lượng dầu trong tháng 12/2026
Ngày 1/11, các nước thuộc liên minh Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đối tác, gọi chung là OPEC+, nhất trí giữ nguyên mục tiêu sản lượng dầu trong tháng 12/2026.
Quyết định được đưa ra sau khi liên minh hoàn tất lộ trình khôi phục mức cắt giảm nguồn cung 1,65 triệu thùng/ngày vào tháng 9/2026. Tuy nhiên, xung đột tại Trung Đông đã gây gián đoạn hoạt động khai thác và vận chuyển dầu, khiến sản lượng thực tế của một số nước vùng Vịnh thấp hơn hạn ngạch được phân bổ.
Bên cạnh đó, OPEC+ vẫn duy trì một đợt cắt giảm sản lượng khác với quy mô khoảng 2 triệu thùng/ngày, áp dụng đối với phần lớn các thành viên đến hết năm 2026. Trong quý IV/2026, liên minh dự kiến rà soát năng lực sản xuất của các thành viên để làm cơ sở xác định mức sản lượng cơ sở và phân bổ hạn ngạch cho năm 2027.
Theo ông Jorge Leon, chuyên gia phân tích tại Rystad Energy, quyết định giữ nguyên mục tiêu sản lượng trong tháng 12 là bước đi tương đối dễ dàng đối với OPEC+.
“Quyết định hôm nay là quyết định dễ dàng. Thử thách quan trọng hơn nhiều sẽ đến tại cuộc họp cấp bộ trưởng ngày 29/11, khi OPEC+ quyết định khuôn khổ sản lượng cho năm 2027”, ông nhận định.
Ông Leon cho rằng việc xác định chính sách sản lượng cho năm tới sẽ khó khăn hơn do còn nhiều yếu tố bất định, trong đó có xung đột Mỹ - Iran, tốc độ khôi phục vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz và nguy cơ dư cung khi nguồn dầu từng bị gián đoạn quay trở lại thị trường. Điều này cho thấy quyết định giữ nguyên sản lượng trong tháng 12 mới chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, trong khi bài toán cân đối cung - cầu dầu mỏ trong năm 2027 sẽ phức tạp hơn.
