Những tín hiệu bất ổn từ cuộc khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu

Người biểu tình xuống đường trên khắp thế giới để bày tỏ sự tức giận trước giá nhiên liệu tăng vọt và tình trạng mất điện luân phiên, trong bối cảnh chiến tranh giữa Mỹ và Iran đẩy chi phí năng lượng tăng cao.

Bơm xăng cho phương tiện tại trạm xăng ở Quezon, Philippines. Ảnh: THX/TTXVN
Bơm xăng cho phương tiện tại trạm xăng ở Quezon, Philippines. Ảnh: THX/TTXVN

Theo truyền thông Mỹ ngày 16/9, giá dầu đã tăng trở lại trên mức 100 USD/thùng vào tuần trước sau các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào các tàu chở dầu của Iran ở vùng Vịnh và giao tranh bùng phát trở lại tại Yemen, đe dọa hoạt động vận tải biển qua eo biển Bab el-Mandeb.

Tại Mỹ, tình trạng này khiến giá xăng tăng cao và làm dấy lên những cảnh báo nghiêm trọng đối với các hộ gia đình phụ thuộc vào dầu sưởi để giữ ấm trong mùa đông, khi các nhà phân tích dự báo giá mặt hàng này có thể tăng 30% trong bối cảnh chiến tranh Iran.

Khi giá nhiên liệu tăng, tâm lý phẫn nộ của người dân cũng gia tăng do họ không còn đủ khả năng chi trả tiền xăng, đi làm, duy trì hoạt động kinh doanh hoặc thậm chí thực hiện các dịch vụ thiết yếu.

Syria

Giá nhiên liệu tăng mạnh vào cuối tuần qua đã châm ngòi các cuộc biểu tình trên khắp Syria. Đây là những cuộc biểu tình lớn nhất tại nước này kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ cách đây hai năm.

Theo hãng thông tấn SANA của Syria, chính phủ nước này tạm thời tăng giá dầu diesel lên 175 bảng Syria (hơn 37.000 đồng)/lít, tương đương mức tăng khoảng 40%. Giá khí đốt cũng tăng hơn 25%.

Bộ Năng lượng Syria cho biết giá nhiên liệu tăng mạnh là do giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt và hoạt động bảo dưỡng đang diễn ra tại nhà máy lọc dầu lớn nhất nước này là Baniyas, khiến Syria phải phụ thuộc nhiều hơn vào nhiên liệu nhập khẩu.

Mặc dù hàng chục cuộc biểu tình diễn ra trong hòa bình, nhưng ngày 13/9, người biểu tình đã chặn tuyến đường cao tốc Hasaka-Deir ez-Zor, đốt lốp xe và chặn các xe chở dầu.

Guatemala

Tuần trước tại Guatemala, các nhóm lái xe tải có tổ chức và những người biểu tình khác đã chặn các tuyến đường cao tốc và gây thiệt hại tại nhiều khu vực trên cả nước để phản đối giá nhiên liệu tăng.

Các video do truyền thông địa phương ghi lại cho thấy người dân tuần hành hòa bình qua thủ đô Guatemala City để yêu cầu chính phủ hành động ngay lập tức.

Quốc hội nước này đang tìm cách giải quyết tâm lý bất bình lan rộng thông qua một dự luật nhằm áp giá trần cho nhiên liệu đến cuối năm, nhưng dự luật vẫn đang trong quá trình lập pháp. Nếu được thông qua, chính phủ sẽ trợ cấp cho các nhà nhập khẩu nhiên liệu nếu giá vượt mức trần được quy định.

Chủ tịch Quốc hội Luis Contreras Colindres phát biểu ngày 15/9: “Đây là vấn đề cần được giải quyết trên phạm vi cả nước. Cơ quan hành pháp, cơ quan lập pháp và tất cả các bên liên quan phải giải quyết vấn đề này. Người dân không thể chi trả những mức giá này mà không bị ảnh hưởng đến tài chính. Dầu diesel là động lực thúc đẩy nền kinh tế đất nước”.

Bồ Đào Nha

Các cuộc biểu tình diễn ra ngày 12/9 tại thành phố ven biển Espinho của Bồ Đào Nha nhằm phản đối cả giá xăng tăng và chi phí sinh hoạt tăng vọt.

Khoảng 80 người tham gia cuộc biểu tình do các lãnh đạo doanh nghiệp địa phương tổ chức nhằm gây sức ép buộc chính phủ tìm giải pháp. Theo hãng thông tấn Lusa của Bồ Đào Nha, những người biểu tình đã tuần hành đến nhà riêng của Thủ tướng Luís Montenegro ở Espinho.

Trong khi đó, Liên đoàn Cứu hỏa Bồ Đào Nha (LBP) cảnh báo giá nhiên liệu tăng vọt đang khiến các lực lượng cứu hỏa gặp khó khăn và khiến các tổ chức tình nguyện phải gánh những khoản chi phí mà họ không thể tiếp tục đáp ứng.

Ngày 14/9, chính phủ Bồ Đào Nha công bố gói biện pháp mới nhằm giảm áp lực do giá nhiên liệu tăng. Các biện pháp bao gồm hỗ trợ các doanh nghiệp vận tải hàng hóa, tài xế taxi, lực lượng cứu hỏa và lĩnh vực xã hội.

Pháp

Ngày 15/9, khoảng 50 ngư dân đã phong tỏa kho nhiên liệu lớn tại thị trấn ven biển Fos-sur-Mer ở miền Nam nước Pháp, một phần nhằm phản đối giá nhiên liệu tăng.

Theo kênh BFMTV, cuộc phong tỏa kéo dài vài giờ và những người biểu tình đã xảy ra va chạm trong thời gian ngắn với cảnh sát.

Thị trưởng Philippe Maurizot cho biết, ngành đánh bắt cá tại thị trấn này đang trải qua cuộc khủng hoảng sâu sắc, đòi hỏi phản ứng khẩn cấp và mạnh mẽ từ nhà nước, đồng thời nói rằng sự tức giận của người biểu tình phải được lắng nghe.

Ông nói trong một bức thư gửi Thủ tướng Pháp: “Chi phí tăng, giá nhiên liệu tăng, ngày càng nhiều hạn chế, thu nhập không đủ và thiếu khả năng dự đoán đang đẩy một số lao động chuyên nghiệp vào tình thế khó khăn”.

Philippines

Người lao động thuộc tổ chức vận tải Manibela của Philippines đã đình công ngày 14/9 để phản đối giá nhiên liệu tăng, đồng thời kêu gọi chính phủ trợ cấp và bãi bỏ thuế nhiên liệu.

Động thái này diễn ra sau khi các công ty dầu khí tại Philippines thông báo đợt tăng giá nhiên liệu mới, có hiệu lực từ ngày 15/9, khiến giá xăng tăng 5,68 peso (259 đồng)/lít. Theo Hãng Thông tấn Philippines (PNA), giá dầu diesel và dầu hỏa cũng tiếp tục tăng trong tuần này.

Khi thông báo chính phủ đã vượt qua một trở ngại để có thể giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các sản phẩm dầu mỏ, Bộ trưởng Năng lượng Sharon S. Garin cho biết: “Chúng tôi biết mỗi lần giá tại các trạm xăng tăng đều tác động tới chi phí đổ đầy bình nhiên liệu cho một phương tiện. Điều đó ảnh hưởng đến ngân sách hằng ngày của các gia đình, sinh kế của các tài xế và chi phí vận hành của doanh nghiệp”.

Các tài xế xe buýt và người điều khiển phương tiện đã chật vật trong nhiều tháng do chi phí tăng, đặc biệt tăng mạnh vào tháng 3 và vẫn ở mức cao so với thời điểm trước chiến tranh Iran.

Hồi tháng 3, khi cuộc khủng hoảng nhiên liệu tại Philippines lên đến đỉnh điểm, người dân tại Manila đã tuần hành đến dinh tổng thống để bày tỏ bất bình trước giá năng lượng tăng mạnh.

Lãnh đạo công đoàn Jerome Adonis phát biểu vào cuối tháng 3: “Philippines nên lên tiếng kêu gọi Mỹ chấm dứt tấn công Iran. Tác động từ gián đoạn nguồn cung dầu ảnh hưởng đến tất cả chúng ta. Chúng ta có thể không bị bom đạn tấn công, nhưng đang phải chịu cảnh nghèo đói và thiếu ăn do giá dầu tăng”.

Các tổ chức sinh viên cũng đã tham gia các cuộc biểu tình trên diện rộng vào nhiều thời điểm trong năm nay, phản đối cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt ngày càng lan rộng tại Philippines.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn