Trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước gia tăng, ngày 2/8 vừa qua, Nội các của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã phê chuẩn loại Hàn Quốc ra khỏi "Danh sách Trắng" các đối tác thương mại đáng tin cậy.
Theo đó, khoảng hơn 1.000 mặt hàng xuất khẩu của Nhật Bản sang Hàn Quốc sẽ phải trình chính phủ phê duyệt từng đơn hàng. Tokyo cũng có thể tùy ý điều chỉnh thời gian thẩm định các đơn hàng xuất khẩu.
Động thái trên của Nhật Bản có thể sẽ khiến hoạt động xuất khẩu sang Hàn Quốc bị trì hoãn và tác động nghiêm trọng tới các ngành công nghệ Hàn Quốc vốn phụ thuộc nhiều vào vật liệu của Nhật Bản.
Ngay sau đó, cùng ngày 2/8, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Hong Nam-ki tuyên bố biết nước này cũng sẽ loại Nhật Bản ra khỏi "Danh sách Trắng" các đối tác thương mại đáng tin cậy của Hàn Quốc.
Quan hệ giữa Seoul và Tokyo gia tăng căng thẳng kể từ khi Nhật Bản hồi tháng trước siết chặt quy định xuất khẩu sang Hàn Quốc 3 vật liệu công nghệ cao dùng trong sản xuất chất bán dẫn và màn hình - gồm nhựa nhiệt dẻo (fluorinated polyimide), chất cản màu (resist) và hydro clorua có độ tinh khiết cao (HF).
Seoul cho rằng đây là động thái trả đũa của Tokyo trong bối cảnh hai nước tranh cãi về vấn đề bồi thường cho các nạn nhân Hàn Quốc bị cưỡng bức lao động trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ Bán đảo Triều Tiên từ năm 1910-1945.
Năm ngoái, Tòa án Tối cao Hàn Quốc phán quyết các công ty Nhật Bản phải bồi thường cho các nạn nhân Hàn Quốc bị cưỡng bức lao động thời chiến. Phía Nhật Bản bác bỏ các phán quyết trên, cho rằng tất cả các vấn đề bồi thường đã được giải quyết theo thỏa thuận giữa hai chính phủ năm 1965 khi hai nước bình thường hóa quan hệ.
Phát biểu tại họp báo ngày 6/8 vừa qua tại thành phố Hiroshima nhân dịp tham dự lễ tưởng niệm 74 năm ngày thành phố bị ném bom nguyên tử, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho rằng Hàn Quốc đã "đơn phương" vi phạm thỏa thuận giải quyết vấn đề bồi thường cho các lao động thời chiến, đồng thời kêu gọi Seoul tuân thủ thỏa thuận vốn là cơ sở để bình thường hóa quan hệ giữa hai nước này.
Phản ứng về phát biểu trên của ông Abe, ngày 7/8, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho rằng phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản đồng nghĩa Tokyo thừa nhận rằng biện pháp trả đũa kinh tế Seoul là xuất phát từ vấn đề trong quá khứ.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã đưa ra văn bản bày tỏ lập trường dưới danh nghĩa Thứ trưởng Cho Se-young.
Theo đó, Seoul khẳng định "hành động trả đũa kinh tế vô lý" của Tokyo không phải là để kiểm soát xuất khẩu, mà xuất phát từ các vấn đề trong quá khứ, đồng thời kêu gọi Chính phủ Nhật Bản từ bỏ những động thái "gây tổn hại trật tự thương mại tự do, phủ nhận quá khứ".
