Mức lương 2,34 triệu đồng/tháng không còn phù hợp
Phát biểu tại Quốc hội, ông Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) cho rằng cán bộ, công chức ở nhiều địa phương, nhất là cấp cơ sở phải đi làm xa hơn, làm nhiều việc hơn, mà thu nhập thì vẫn… không khá hơn.
Dẫn các báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri ở nhiều tỉnh, thành, ông Tuấn cho rằng, vấn đề tiền lương là “tiếng lòng của đội ngũ công chức, viên chức cơ sở”. Ông Trần Quốc Tuấn nêu lại các báo cáo của Chính phủ, của các Ủy ban của Quốc hội cho hay chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2025 tăng khoảng 3,27% so với cùng kỳ năm trước; giá của nhiều nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, nhà ở, điện, nước, học phí, xăng dầu và chi phí thuê nhà đều tăng.
Tuy nhiên theo ông Tuấn mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng được áp dụng từ 1/7/2024 đến nay so với mặt bằng giá sinh hoạt hiện tại, thì rõ ràng không còn phù hợp. Bởi tính trung bình, chỉ riêng chi phí sinh hoạt tối thiểu (ăn uống, đi lại, tiền điện nước, học phí của con cái) ở vùng đô thị đã vượt 4,5 - 5 triệu đồng/người/tháng.
“Với mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng, dù có nhân với hệ số cao hơn, thì thu nhập thực tế của nhiều công chức trẻ chỉ đủ từ đầu tháng đến ngày thứ 20, còn 10 ngày cuối tháng, phải “chạy bằng niềm tin và mì gói”, ông Tuấn nói.
Từ đó, ông Tuấn tha thiết kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét điều chỉnh tăng lương cơ sở ngay từ ngày 1/1/2026 - không chờ đến giữa năm như các giai đoạn trước. “Đây không chỉ là câu chuyện về tiền lương, mà là sự gửi gắm của lòng dân, là nhịp đập chung của bộ máy đang cần được tiếp thêm sinh lực. Cán bộ có đủ sống, thì mới yên tâm phục vụ; công chức không bị nặng gánh cơm áo, gạo tiền thì mới nhẹ lòng cống hiến”, đại biểu đoàn Vĩnh Long nhấn mạnh.
Công chức cấp xã làm việc rất áp lực
Còn đại biểu Mai Văn Hải (Thanh Hóa) cũng nhìn nhận bên cạnh những mặt làm được, việc sắp xếp, tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng có một số hạn chế cần khắc phục. Trong đó, theo ông Hải, công chức cấp xã làm việc rất áp lực, khối lượng lớn nhưng chế độ chính sách không thay đổi, còn rất thấp, không khuyến khích, động viên cán bộ yên tâm công tác, dốc lực cống hiến.
Ông Hải đề nghị Chính phủ, Thủ tướng tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện đề án vị trí việc làm, đồng thời có chính sách lương theo vị trí việc làm. Cùng với đó, có cơ chế sàng lọc cán bộ theo yêu cầu, trách nhiệm công việc.
“Trước mắt cần có chính sách đãi ngộ về lương cho cán bộ, công chức cấp xã”, ông Mai Văn Hải nêu ý kiến.
Cùng chung mối quan tâm, ông Dương Văn Phước (Đà Nẵng) cũng đề nghị nghiên cứu ban hành cơ chế chính sách phù hợp cho cấp xã; xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền, ủy quyền rõ ràng, đảm bảo tính chủ động, linh hoạt cho chính quyền địa phương.
Theo ông Phước, Bộ Nội vụ cần sớm khảo sát thực tế, xây dựng vị trí việc làm, khung biên chế tối thiểu để làm cơ sở định biên cho cấp xã. “Bộ cần tham mưu Chính phủ ban hành các cơ chế tiền lương phù hợp để khuyến khích cán bộ, công chức cấp xã yên tâm công tác, thu hút cán bộ về công tác tại khu vực có điều kiện kinh tế khó khăn. Bên cạnh đó, quan tâm đào tạo bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ theo vị trí việc làm tại các địa phương”, ông Phước góp ý.
