Quán cơm 1.000 đồng tiếp sức người nghèo ở TP Hồ Chí Minh

Điểm tựa cho những phận đời khó khăn

Con hẻm 525 đường Tô Hiến Thành (phường Diên Hồng, TP Hồ Chí Minh) nhộn nhịp người đi lại. Những cụ già chống gậy, người khuyết tật, bệnh nhân và lao động tự do... lặng lẽ ngồi chờ trước quán cơm 1.000 đồng. Có người vừa đi bán vé số, có người tranh thủ ghé mua cơm trước khi quay lại bệnh viện chăm người thân.

Những suất cơm nóng hổi đã được các tình nguyện viên đóng hộp cẩn thận, xếp ngay ngắn trên những chiếc bàn dài trong con hẻm nhỏ. Bên cạnh các phần cơm đầy đủ món mặn, rau xanh, người đến mua còn được nhận thêm bánh ngọt, trái cây để mang về.

Trong buổi phát cơm hôm đó, một mạnh thường quân còn gửi tặng 150 phần quà, mỗi phần gồm một thùng sữa và 10 kg gạo dành cho người già neo đơn, người khuyết tật và lao động nghèo. Cầm những phần quà trên tay, nhiều người không giấu được niềm vui, liên tục gửi lời cảm ơn đến nhóm thiện nguyện và các nhà hảo tâm

Không khí tại quán diễn ra trật tự, ấm áp. Các tình nguyện viên liên tục kiểm tra phần ăn, hướng dẫn người dân di chuyển theo thứ tự và hỗ trợ những trường hợp lớn tuổi, đi lại khó khăn.

Đúng 9 giờ 30 phút, quán bắt đầu phục vụ. Những người có hoàn cảnh khó khăn cầm trên tay tấm thẻ được phát từ trước, lần lượt chọn phần ăn phù hợp rồi gửi lại 1.000 đồng tượng trưng. Khoản tiền rất nhỏ ấy lại mang ý nghĩa đặc biệt, giúp họ cảm thấy mình đang mua một bữa cơm như bao người khác.

Bà Châu Thị Hiếu (xã Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) đã gắn bó với quán cơm gần 5 năm nay. Mỗi tuần, bà đều tranh thủ đến mua cơm và gặp gỡ những người có hoàn cảnh tương tự.

“Tôi biết đến quán qua tivi và mạng xã hội. Ở đây giúp đỡ rất nhiều cho người già, người khuyết tật hay những người không có công việc ổn định. Bình thường tụi tôi tới nhận cơm thôi, nhưng có hôm còn được tặng thêm sữa, gạo mang về. Bà con ai cũng vui lắm vì cảm thấy mình được quan tâm”, bà Hiếu chia sẻ.

Cách khu vực phát cơm không xa, ông Bảy lặng lẽ đứng bên chiếc xích lô chờ đến lượt. Nhiều năm nay, ông một mình chăm sóc người vợ bị liệt cùng người con và cháu nội mắc bệnh tâm thần.

Nhắc đến hoàn cảnh gia đình, người đàn ông lớn tuổi không giấu được xúc động. Tuổi cao, sức khỏe giảm sút nhưng ông vẫn phải gồng gánh cuộc sống của cả gia đình.

“Giờ tôi không còn sức lao động ổn định. Vợ nằm một chỗ, con với cháu thì bệnh tật. Mỗi ngày cứ đi xin cơm, xin gạo để sống qua ngày. Nhờ có quán cơm này và các mạnh thường quân mà tôi đỡ khổ hơn phần nào”, ông Bảy nói.

Trong hơn một giờ phục vụ, dòng người đến mua cơm vẫn liên tục. Có người từ bệnh viện ghé qua, có người vừa kết thúc buổi bán vé số hay thu gom ve chai. Sau khi nhận cơm, nhiều người ngồi lại dưới mái hiên trò chuyện, hỏi thăm nhau đôi câu rồi mới ra về.

Nhiều cô chú cho biết đã gắn bó với quán cơm từ nhiều năm nay. Mỗi tuần vài lần ghé mua cơm, họ dần trở nên quen thuộc với nhau và với cả những tình nguyện viên luôn có mặt tại đây từ sáng sớm.

Đằng sau những suất cơm nghĩa tình ấy là hành trình gần 10 năm duy trì hoạt động của nhóm thiện nguyện, với sự chung tay của các mạnh thường quân và tình nguyện viên.

Giữ lửa yêu thương suốt gần một thập kỷ

Mô hình “Cơm 1.000 đồng” được anh Vũ Quang Thức cùng nhóm bạn thành lập từ tháng 9/2016 sau những lần gặp gỡ, trò chuyện trên mạng xã hội. Ban đầu, nhóm chỉ dự định tổ chức vài buổi bán cơm 1.000 đồng như một hoạt động thiện nguyện nhỏ. Tuy nhiên, khi trực tiếp chứng kiến hoàn cảnh khó khăn của nhiều bệnh nhân và người nuôi bệnh tại các bệnh viện lớn ở TP Hồ Chí Minh, cả nhóm quyết định duy trì hoạt động lâu dài.

Từ khoảng 50 suất cơm ban đầu, đến nay quán đã phục vụ gần 400 suất mỗi buổi, duy trì đều đặn ba buổi mỗi tuần. Ngoài hai buổi chính vào thứ Ba và thứ Bảy, nhóm còn tổ chức thêm một buổi dành riêng cho bệnh nhân nghèo và người nuôi bệnh.

Không dừng lại ở việc bán cơm giá tượng trưng, nhóm thiện nguyện còn hỗ trợ viện phí cho nhiều bệnh nhân khó khăn tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Trung bình mỗi tuần, số tiền hỗ trợ khoảng 10 triệu đồng, có thời điểm lên đến 20 triệu đồng.

Theo anh Thức, việc bán cơm với giá 1.000 đồng mang nhiều ý nghĩa hơn một hoạt động hỗ trợ thông thường. “Chúng tôi muốn người đến đây có cảm giác mình đang mua cơm chứ không phải đi xin. Khi người ta bỏ ra 1.000 đồng, dù rất nhỏ thôi nhưng họ vẫn cảm thấy mình được tôn trọng. Còn với chúng tôi, đó cũng không phải là tâm thế ban ơn mà là sự san sẻ với nhau trong cuộc sống”, anh Thức chia sẻ.

Để duy trì hàng trăm suất ăn gần 10 năm là hành trình không hề dễ dàng. Có những giai đoạn kinh tế khó khăn, nguồn tài trợ giảm sút nhưng nhóm thiện nguyện vẫn cố gắng xoay xở để quán cơm không phải ngừng hoạt động.

Đặc biệt trong thời điểm dịch COVID-19 bùng phát, nhóm tình nguyện viên vừa duy trì nấu cơm, vừa hỗ trợ thực phẩm cho các bệnh viện và khu phong tỏa. Nhiều thành viên gần như dành toàn bộ thời gian cho công việc thiện nguyện.

Hiện nhóm có khoảng 20 - 30 tình nguyện viên luân phiên tham gia, trong đó có nhiều người đã gắn bó nhiều năm. Mỗi người một công việc, người đi chợ mua thực phẩm, người sơ chế rau củ, người nấu nướng, đóng gói và phục vụ cơm.

Ông Phạm Văn Tùng (70 tuổi) là một trong những tình nguyện viên gắn bó với quán cơm từ năm 2019 đến nay. Hầu như buổi phục vụ cơm nào ông cũng có mặt từ sớm để phụ giúp mọi việc.

“Tôi lớn tuổi rồi, con cái cũng ổn định nên muốn dành thời gian làm điều có ích cho xã hội. Người có tiền thì góp tiền, còn mình có sức thì góp sức. Thấy bà con nhận được bữa ăn, vui vẻ ra về là mình cũng thấy hạnh phúc”, ông Tùng chia sẻ.

Nhiều tình nguyện viên đã gắn bó với quán cơm trong nhiều năm. Dù công việc và hoàn cảnh khác nhau, họ đều sắp xếp thời gian tham gia các buổi nấu nướng, đóng gói và phục vụ cơm cho người khó khăn.

Theo anh Thức, điều khiến anh và các cộng sự tiếp tục duy trì hoạt động suốt nhiều năm chính là niềm vui và sự biết ơn của những người khó khăn khi nhận được sự hỗ trợ.

“Thực tế nhu cầu của người dân còn lớn lắm. Những gì chúng tôi làm vẫn rất nhỏ bé so với xã hội. Vì vậy nhóm luôn cố gắng vừa duy trì hoạt động, vừa vận động thêm nguồn lực để hỗ trợ được nhiều người hơn, làm bài bản hơn và hiệu quả hơn”, anh Thức nói.

Để duy trì hoạt động, quán cơm nhận được sự hỗ trợ từ nhiều nguồn khác nhau, từ thực phẩm, kinh phí đến công sức của các tình nguyện viên. Nhờ đó, những suất cơm giá 1.000 đồng vẫn đều đặn đến với người khó khăn trong suốt nhiều năm qua.

Khi buổi phục vụ kết thúc, những chiếc bàn trong con hẻm nhỏ dần được thu dọn. Nhiều người ra về với hộp cơm trên tay cùng những phần quà do mạnh thường quân gửi tặng. Với không ít người lao động nghèo, bệnh nhân và người già neo đơn, quán cơm 1.000 đồng đã trở thành điểm hẹn quen thuộc mỗi tuần.