Để công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển, Lào Cai đang tập trung giải bài toán xây dựng hạ tầng số và phát triển du lịch thông minh trên cơ sở lấy người dân, doanh nghiệp và du khách làm trung tâm, lấy dữ liệu số làm nền tảng.
”Chạm” để bắt đầu hành trình
Khu du lịch quốc gia Sa Pa là điểm đến hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước suốt bốn mùa, nhất là vào dịp cuối tuần, lễ, Tết. Khi mức độ tăng trưởng ngày càng cao, nhu cầu trải nghiệm ngày càng đa dạng, bên cạnh chất lượng điểm đến, dịch vụ lưu trú, ăn uống… thì việc chỉ dẫn, cung cấp thông tin và các tiện ích thông minh hỗ trợ trong hành trình không chỉ giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, doanh nghiệp mà còn tối ưu hóa trải nghiệm của người dân, du khách.
Từ tháng 9/2026, phường Sa Pa đã lắp đặt 4 kiosk với các thiết bị tra cứu thông tin thông minh và nhiều điểm wifi công cộng. Hệ thống mạng có khả năng phục vụ trên 2.000 kết nối đồng thời để giúp du khách chỉ cần “chạm” là có thể bắt đầu hành trình. Nhờ việc dữ liệu được đồng bộ và tích hợp công nghệ thường xuyên, người dùng có thể thao tác trực tiếp trên màn hình cảm ứng để tìm kiếm thông tin về địa phương, điểm đến, bản đồ và các dịch vụ liên quan, đáp ứng những nhu cầu thiết yếu trong mỗi chuyến đi.
Do lịch trình thay đổi đột xuất, vừa đặt chân đến Sa Pa, anh Phạm Xuân Anh (Khánh Hòa) và nhóm bạn chưa kịp đặt phòng nghỉ. Tại kiosk số khu vực Nhà thờ Đá anh và nhóm bạn đã tìm kiếm nhanh danh sách các khách sạn, homestay còn phòng, các nhà hàng đặc sản địa phương kèm theo đánh giá, khoảng cách di chuyển từ vị trí hiện tại đến các địa điểm đó. Không chỉ vậy, kiosk còn cập nhật lịch trình tổ chức các lễ hội văn hóa để du khách dễ dàng theo dõi đón xem. Anh Phạm Xuân Anh cho biết: khi nhóm muốn tham quan bản Cát Cát hoặc đỉnh Fansipan, kiosk số còn cung cấp thông tin dự báo thời tiết tại chỗ chính xác giúp nhóm chủ động điều chỉnh lịch trình tham quan hoặc lựa chọn phương tiện di chuyển, trang phục phù hợp.
Trong khi đó, wifi công cộng tại Sa Pa hỗ trợ người dân, du khách kết nối internet trên điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị cá nhân trong quá trình tham quan. Dạo chơi ở khu vực Chợ Văn hóa, chị Hà Anh (Thanh Hóa) định mở ứng dụng bản đồ trên điện thoại để tìm đường đến một quán ăn đặc sản nổi tiếng theo lời giới thiệu, nhưng đột nhiên điện thoại báo hết dung lượng data 4G. Chị vào kiosk số gần mình nhất, chọn mục phát wifi công cộng tích hợp sẵn trên hệ thống của kiosk để kết nối điện thoại của mình vào mạng internet miễn phí của địa phương. Không chỉ vậy, kiosk hiển thị sẵn lộ trình chi tiết, khoảng cách từ vị trí hiện tại của chị đến quán ăn, thậm chí gợi ý luôn các điểm tham quan lân cận trên đường đi.
Chủ tịch UBND phường Sa Pa Cao Bá Quý thông tin, việc triển khai kiosk số và wifi công cộng là một trong những nội dung cụ thể hóa chuyển đổi số trên địa bàn. Đối với lĩnh vực du lịch, địa phương xác định các tiện ích phải hướng trực tiếp đến nhu cầu của du khách, cung cấp thông tin thuận tiện, dễ sử dụng và từng bước tích hợp thêm các chức năng phù hợp. Thời gian tới, phường Sa Pa sẽ tiếp tục hoàn thiện, mở rộng mạng lưới kiosk số, wifi công cộng; phối hợp với các đơn vị liên quan nâng cấp phần cứng, phần mềm, từng bước tích hợp thêm các công nghệ, ứng dụng mới để nâng cao khả năng phục vụ người dân và du khách".
Trong năm 2026, phường phấn đấu triển khai 5 điểm kiosk số tích hợp wifi miễn phí tại các không gian công cộng trọng điểm. Trong giai đoạn 2026–2030, phường Sa Pa đặt mục tiêu triển khai lắp đặt tổng cộng 27 kiosk số (gồm 25 kiosk tại các điểm công cộng và 2 kiosk phục vụ chuyên biệt kết hợp đồng bộ với mạng wifi công cộng miễn phí tại các không gian công cộng để tối ưu trải nghiệm.
Lấy người dân, doanh nghiệp và du khách làm trung tâm
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai vừa ban hành “Kế hoạch chuyển đổi số, phát triển du lịch thông minh và triển khai Bài toán lớn số 04 giai đoạn 2026 – 2030” nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phát triển kinh tế số và khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế văn hóa, du lịch của tỉnh.
Kế hoạch tập trung phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; lấy người dân, doanh nghiệp và du khách làm trung tâm, lấy dữ liệu số làm nền tảng, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới trong quản lý, quảng bá, phát triển sản phẩm du lịch. Ngành Văn hóa phấn đấu nâng chỉ số chuyển đổi số từ 2 - 3 bậc; 100% tài nguyên du lịch đủ điều kiện được số hóa vào năm 2030; tối thiểu 70% cơ sở du lịch sử dụng nền tảng số phục vụ quản trị, kinh doanh.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai Lại Vũ Hiệp, đối với Bài toán lớn số 4 "Phát triển du lịch văn hóa và nghỉ dưỡng thông minh kết hợp chăm sóc sức khỏe gắn với hệ sinh thái du lịch bản sắc riêng của tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035”, Kế hoạch đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái du lịch văn hóa, nghỉ dưỡng thông minh mang bản sắc riêng của Lào Cai, lấy văn hóa các dân tộc làm nền tảng, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe làm động lực nâng cao giá trị, chuyển đổi số làm công cụ kết nối. Trọng tâm là phát triển Vành đai Wellness (du lịch chăm sóc sức khỏe) với 2 tuyến, 11 trạm; xây dựng 5 chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa; bảo tồn, phát huy giá trị gắn với du lịch đối với 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh…
Lào Cai phấn đấu đến năm 2030 Hoàn thiện hệ sinh thái số "Ứng dụng chuyển đổi số du lịch Lào Cai" trên nền tảng dùng chung quốc gia; hình thành cơ sở dữ liệu du lịch dùng chung, bộ dữ liệu cốt lõi; 100% mô hình thí điểm du lịch thông minh, du lịch chăm sóc sức khỏe áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành; dữ liệu bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống, kết nối, liên thông". Đến năm 2035, Lào Cai định vị thương hiệu quốc tế "Lào Cai - The Highland Escape"; góp phần đạt khoảng 18,5 triệu lượt khách, tổng thu khoảng 100.000 tỷ đồng, đóng góp trực tiếp vào GDP khoảng 14 - 15%; hoàn chỉnh hệ sinh thái du lịch tuần hoàn, phát thải bằng 0 (Net Zero Tourism) kết hợp AI chuyên sâu đối với sản phẩm Vành đai Wellness.
Để thực hiện các mục tiêu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai đồng bộ 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Đặc biệt, trong lĩnh vực du lịch thông minh và kinh tế số, Lào Cai đẩy mạnh phát triển sản phẩm du lịch số: VR Tour 360 độ, video 3D tại các danh thắng, di sản tiêu biểu; nhân rộng mô hình tuyến phố du lịch không dùng tiền mặt, hội chợ du lịch số, chợ phiên thanh toán số; trang bị mã QR thống nhất cho 100% hộ kinh doanh tại chợ phiên, điểm du lịch cộng đồng; ứng dụng AI đa ngôn ngữ tại homestay; lễ hội ánh sáng, trình diễn thực cảnh kết hợp 3D Mapping tại Sa Pa, Nghĩa Lộ…
Thông qua đó, địa phương từng bước đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và du khách; tạo động lực phát triển kinh tế số du lịch, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Lào Cai trong giai đoạn mới.
