Hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo động lực phát triển du lịch trong giai đoạn mới

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn về đầu tư, xúc tiến quảng bá, phát triển nguồn nhân lực và liên kết vùng, tạo động lực nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Cộng đồng doanh nghiệp du lịch mong muốn, các chính sách được xây dựng trên cơ sở nhìn nhận tổng thể đặc thù của ngành, hướng tới phát triển bền vững.

Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp thu hút khách du lịch bởi nét nguyên sơ, không khí trong lành. Ảnh: Hữu Chí/TTXVN
Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp thu hút khách du lịch bởi nét nguyên sơ, không khí trong lành. Ảnh: Hữu Chí/TTXVN

Nhìn nhận tổng thể để tháo gỡ điểm nghẽn

Ông Vũ Quốc Trí, Tổng Thư ký Hiệp hội Du lịch cho rằng, việc ban hành Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam là nhiệm vụ đã được đặt ra trong chỉ đạo của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.

Trước đây, du lịch đã được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn. Nghị quyết số 08-NQ/TW năm 2017 đánh dấu sự quan tâm chính thức của Đảng và Nhà nước đối với việc phát triển ngành, có tính định hướng và mục tiêu cụ thể. Sau gần 10 năm, việc tiếp tục ban hành nghị quyết trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới mang lại niềm phấn khởi và kỳ vọng lớn đối với cộng đồng những người làm du lịch.

Từ góc độ Hiệp hội Du lịch, ông Vũ Quốc Trí cho rằng, muốn nhận diện chính xác những điểm nghẽn cản trở sự phát triển của du lịch Việt Nam, trước hết cần hiểu rõ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Theo Luật Du lịch, đây là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao. Khi đã được xác định là ngành kinh tế, du lịch phải vận hành theo các quy luật khách quan của kinh tế thị trường, trong đó có quy luật cung - cầu và quy luật giá trị. Việc phát triển sản phẩm, dịch vụ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường, đồng thời tính đến các yếu tố về giá cả và khả năng cạnh tranh.

Về tính liên ngành, du lịch không thể phát triển độc lập mà cần sự phối hợp của nhiều ngành, lĩnh vực. Chẳng hạn, để tạo điều kiện thuận lợi cho khách đi lại, ngành du lịch cần sự phối hợp của Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và Bộ Xây dựng trong các vấn đề liên quan đến thị thực, xuất nhập cảnh và kết nối đường bay.

Đối với tính liên vùng, một hành trình của khách quốc tế đến Việt Nam thường không chỉ giới hạn ở một địa phương. Du khách có thể đến Hà Nội, sau đó tiếp tục tham quan Ninh Bình, Lào Cai, Hà Giang và nhiều địa phương khác. Vì vậy, nếu một địa phương có điều kiện thuận lợi nhưng các địa phương còn lại thiếu kết nối, liên kết chuỗi, cuối cùng sẽ tạo ra điểm nghẽn đối với toàn bộ hành trình của du khách.

Theo ông Vũ Quốc Trí, nếu được Quốc hội thông qua, Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch sẽ góp phần giải quyết nhiều vấn đề lớn mà cộng đồng doanh nghiệp đang kỳ vọng. Nghị quyết có tính đặc thù, tập trung xử lý các dự án đầu tư trọng điểm, các địa bàn phát triển trọng điểm như Hà Nội, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và một số địa phương khác, đồng thời hỗ trợ một số doanh nghiệp có quy mô lớn.

Tuy nhiên, kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp du lịch còn rộng hơn. Theo ông, xét về số lượng, phần lớn doanh nghiệp trong ngành hiện nay thuộc nhóm vừa, nhỏ và siêu nhỏ. Do đó, nếu các cơ chế, chính sách chỉ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp lớn, nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chưa có nhiều cơ hội được hưởng lợi trực tiếp.

Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển du lịch và cần thêm các chính sách để thu hút khách quốc tế. Để gia tăng nguồn thu từ thị trường này, cần tập trung vào ba yếu tố: tăng số lượng khách, kéo dài thời gian lưu trú và nâng mức chi tiêu của du khách. Một trong những vấn đề mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang thiếu, mong muốn được Nhà nước hỗ trợ là khả năng đưa sản phẩm du lịch ra thị trường quốc tế.

Du lịch có tính đặc thù, là sản phẩm vô hình, không thể mang đến trưng bày tại các hội chợ như máy móc hay nông sản. Vì vậy, cần có chương trình xúc tiến, quảng bá du lịch cấp quốc gia với nguồn kinh phí do Nhà nước đầu tư để giới thiệu hình ảnh và điểm đến Việt Nam ra thế giới.

Về nguồn nhân lực, theo dự thảo Nghị quyết, ngân sách nhà nước sẽ hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao, nhân lực chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Bày tỏ nhất trí với định hướng này, ông Vũ Quốc Trí cho rằng, kinh doanh du lịch đòi hỏi kỹ thuật và trình độ chuyên môn cao, mang tính nghệ thuật chứ không đơn thuần là một ngành dịch vụ thông thường.

Hiện nay, ngành du lịch không thiếu lao động về số lượng song còn thiếu nhân lực chất lượng cao, có khả năng làm việc hiệu quả. Muốn phát triển theo chiều sâu, ngành cần những người được đào tạo bài bản, có kiến thức chuyên môn rộng, chuyên sâu và tâm huyết với nghề.

Thực tế, cả nước hiện có hàng trăm khoa, trường đào tạo du lịch, mỗi năm cung cấp hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp. Tuy nhiên, khoảng cách giữa chương trình đào tạo của nhà trường và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp vẫn còn lớn. Vì vậy, cần có chương trình đầu tư cấp quốc gia về phát triển nguồn nhân lực du lịch, được triển khai ở tầm quản lý vĩ mô để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đặc biệt, ông Vũ Quốc Trí nhấn mạnh sự cần thiết phải tính toán đến sức chứa của điểm đến, tránh tình trạng quá tải như bãi biển Sầm Sơn vào mùa hè,... bởi quá đông sẽ dẫn đến quá tải hạ tầng, rác thải và phá hủy chính di sản. Hiện nay, Hiệp hội Du lịch đang đẩy mạnh chương trình Du lịch xanh với khái niệm mở rộng bao gồm cả bảo vệ môi trường, phát triển sinh kế xã hội và bảo tồn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, các doanh nghiệp hiện mới chỉ làm ở quy mô nhỏ lẻ, tự phát. Do đó, Hiệp hội rất kỳ vọng Chính phủ sẽ có những quyết sách quyết liệt để biến du lịch xanh, bền vững trở thành phong trào đồng bộ trên cả nước.

Hoàn thiện chính sách thị thực, nâng sức cạnh tranh điểm đến

Cùng với xúc tiến, quảng bá, chính sách thị thực cũng là một trong những yếu tố quan trọng quyết định khả năng thu hút khách quốc tế. Theo dự thảo Nghị quyết, chính sách thị thực, nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú đối với khách du lịch quốc tế sẽ được xây dựng theo hướng thông thoáng, thuận lợi, nhằm nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam so với các nước trong khu vực.

Đánh giá về vấn đề này, Tổng Giám đốc Tràng An Travel Nguyễn Hữu Cường cho rằng, chính sách thị thực của Việt Nam những năm gần đây đã có nhiều bước tiến tích cực, đặc biệt là việc kéo dài thời hạn miễn thị thực lên 45 ngày đối với một số thị trường và cấp thị thực điện tử với thời hạn lên tới 90 ngày, cho phép nhập cảnh nhiều lần.

Theo ông Nguyễn Hữu Cường, chính sách thị thực tác động trực tiếp đến khả năng bán tour, đặc biệt đối với nhóm khách đặt tour sát ngày, khách du lịch MICE và các đoàn khách kết hợp hành trình liên tuyến qua nhiều quốc gia Đông Nam Á. Nếu thủ tục phức tạp hoặc thời gian xét duyệt kéo dài, du khách có thể chuyển sang lựa chọn điểm đến khác. Bên cạnh đó, những hạn chế về thời gian lưu trú và gia hạn thị thực cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc khai thác các sản phẩm nghỉ dưỡng dài ngày, du lịch chuyên sâu, là những phân khúc có khả năng mang lại giá trị kinh tế cao.

Về định hướng thị trường, ông Nguyễn Hữu Cường cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục ưu tiên các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, đồng thời mở rộng cơ hội thu hút khách từ các nước châu Âu, Mỹ, Canada, Australia...

Đối với các thị trường châu Âu đã được miễn thị thực, cần duy trì chính sách ổn định, đồng thời nghiên cứu các cơ chế thuận lợi hơn cho khách nghỉ dưỡng dài ngày. Với Mỹ, Canada, Australia và những thị trường tiềm năng khác, Việt Nam có thể xem xét mở rộng diện miễn thị thực hoặc đàm phán miễn thị thực song phương khi đáp ứng các điều kiện phù hợp.

Cùng với đó, cần nghiên cứu chính sách thị thực dài hạn, cho phép nhập cảnh nhiều lần, đơn giản hóa thủ tục gia hạn và xây dựng cơ chế thuận lợi dành cho khách nghỉ dưỡng dài ngày, khách MICE, khách du lịch golf và du lịch chăm sóc sức khỏe. Quan trọng hơn, Việt Nam cần chuyển từ tư duy thu hút số lượng lớn du khách sang chú trọng thu hút nhóm khách có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và quay trở lại nhiều lần. Chính sách thị thực cần được triển khai đồng bộ với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và tăng cường kết nối hàng không, qua đó tạo sức cạnh tranh thực chất cho du lịch Việt Nam.

Phương Thanh/TTXVN

Dành cho bạn

Khám phá văn hóa Italia qua những sắc màu ẩm thực

Khám phá văn hóa Italia qua những sắc màu ẩm thực

Từ ngày 17 - 28/11/2026, Đại sứ quán Italia tại Hà Nội tổ chức Tuần lễ Ẩm thực Italia lần thứ 11 tại Việt Nam với nhiều hoạt động quảng bá, giới thiệu tinh hoa ẩm thực và các sản phẩm nông sản, thực phẩm của Italia.

Dấu xưa hoàng gia giữa thành phố ngàn hoa

Dấu xưa hoàng gia giữa thành phố ngàn hoa

Giữa những đồi thông xanh mướt cùng không gian lãng đãng sương mờ của Đà Lạt, những dinh thự từng gắn với cuộc sống của vua Bảo Đại vẫn lưu giữ dấu ấn của một thời kỳ lịch sử đặc biệt.

Huế giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch

Huế giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch

Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế).