Nâng cao năng suất, sức cạnh tranh ngành tôm Việt Nam

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao những đóng góp của Tập đoàn Thủy sản Minh Phú đối với ngành tôm Việt Nam, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu, tạo việc làm và mang lại nguồn ngoại tệ cho đất nước. Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của tập đoàn đạt hơn 500 triệu USD, góp phần vào kết quả chung của ngành tôm Việt Nam, lĩnh vực có kim ngạch xuất khẩu hằng năm khoảng 5 tỷ USD.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Đồng bằng sông Cửu Long có hơn 700.000 ha nuôi tôm, trong đó Cà Mau và Cần Thơ là những địa bàn quan trọng. Trung ương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định ngành tôm là một trong những ngành hàng chủ lực, vì vậy cần tiếp tục có chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy liên kết trong chuỗi sản xuất và nâng cao giá trị xuất khẩu.

Đối với kiến nghị của doanh nghiệp về lãi suất tín dụng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ đang quyết tâm thực hiện các giải pháp hạ lãi suất, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Phó Thủ tướng chia sẻ những khó khăn của doanh nghiệp khi lãi suất còn cao, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn và mở rộng hoạt động.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý ngành tôm cần tập trung nâng cao năng suất và chất lượng để tăng sức cạnh tranh trước các đối thủ xuất khẩu lớn như Ecuador và Ấn Độ. Dù diện tích nuôi tôm của cả nước tương đối lớn, năng suất vẫn còn hạn chế; do đó, cần cải thiện chất lượng con giống, thức ăn, quy trình nuôi, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và tổ chức sản xuất theo quy hoạch.

Về lao động, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị thành phố Cần Thơ và các địa phương trong vùng phối hợp với doanh nghiệp triển khai giải pháp thu hút người lao động trở về quê làm việc. Bên cạnh tuyên truyền, vận động, cần quan tâm đến chính sách nhà ở, tiền lương và an sinh xã hội, tạo điều kiện để người lao động ổn định cuộc sống. Nhà nước và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ nhằm giải quyết bài toán nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất.

Báo cáo với Phó Thủ tướng và Đoàn công tác, ông Nguyễn Hoàng Liêm, Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty cổ phần Thủy sản Minh Phú Hậu Giang cho biết, doanh nghiệp đang phát triển theo hướng hoàn thiện chuỗi giá trị, từ nuôi trồng, kiểm soát nguyên liệu, chế biến đến thương mại và xuất khẩu. Việc chủ động nguồn nguyên liệu, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm là những giải pháp trọng tâm để doanh nghiệp duy trì thị trường, gia tăng giá trị và phát triển ổn định.

Tập đoàn Minh Phú hiện có khoảng 17.000 cán bộ, công nhân viên, hoạt động trong các lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, chế biến, xuất khẩu, cung ứng dịch vụ kỹ thuật và thương mại quốc tế. Trong chuỗi hoạt động này, Công ty cổ phần Thủy sản Minh Phú Hậu Giang là một trong những cơ sở chế biến chủ lực, với khoảng 5.858 lao động.

Nhà máy chính của Minh Phú Hậu Giang đi vào hoạt động từ năm 2011, công suất 36.000 tấn/năm. Năm 2024, doanh nghiệp đưa vào hoạt động nhà máy chế biến tôm tẩm bột có công suất 15.000 tấn/năm. Hệ thống sản xuất cung cấp nhiều dòng sản phẩm như tôm tươi, tôm luộc hoặc hấp chín, tôm nobashi, sushi, tempura, tôm tẩm bột và các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng.

Về kết quả sản xuất, kinh doanh, trong 10 tháng năm 2026, Minh Phú Hậu Giang đạt giá trị sản xuất và xuất khẩu khoảng 216 triệu USD, tăng 4% so với cùng kỳ; sản lượng xuất khẩu đạt 21.100 tấn, tăng 7,5%. Toàn Tập đoàn Thủy sản Minh Phú đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 516 triệu USD, tăng 16%; sản lượng xuất khẩu đạt 49.286 tấn, tăng 21%.

Sản phẩm của doanh nghiệp được xuất khẩu sang nhiều thị trường, gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu, Canada, Australia, New Zealand, Trung Quốc, Hàn Quốc, Hong Kong (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc). Đây là những thị trường có yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường trong quá trình sản xuất.

Để đáp ứng yêu cầu này, Minh Phú Hậu Giang duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế, trong đó có HACCP, ISO 22000:2018, BRC, IFS, HALAL, GlobalGAP, BAP và ASC. Phòng xét nghiệm nội bộ được công nhận theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025, thực hiện các phân tích vi sinh, kháng sinh và hóa học nhằm kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Ông Nguyễn Hoàng Liêm cho biết công ty chủ động phát triển vùng nuôi để kiểm soát chất lượng nguyên liệu ngay từ đầu vào, qua đó bảo đảm sự đồng bộ trong toàn bộ quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Việc liên kết giữa vùng nuôi và nhà máy giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn nguồn nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu của khách hàng và các thị trường nhập khẩu.

Tập đoàn cũng chú trọng đầu tư cho đội ngũ nghiên cứu và phát triển (R&D), tập trung đa dạng hóa sản phẩm chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng của con tôm và đáp ứng nhu cầu của các thị trường khó tính. Hoạt động nghiên cứu được định hướng gắn với nhu cầu thực tế của khách hàng, cải tiến chất lượng, phát triển sản phẩm mới và đa dạng hóa lựa chọn cho người tiêu dùng. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào các sản phẩm sơ chế và tăng khả năng cạnh tranh của tôm Việt Nam.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp tiếp tục ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng, quản lý vùng nguyên liệu và sản xuất. Các giải pháp như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo và robot được nghiên cứu, ứng dụng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm. Tập đoàn cũng phát triển các mô hình nuôi tôm phù hợp với điều kiện sinh thái, trong đó có nuôi tôm rừng và tôm lúa, hướng đến kết hợp hiệu quả kinh tế với yêu cầu phát triển bền vững.

Đại diện doanh nghiệp cũng kiến nghị Chính phủ có giải pháp giảm mặt bằng lãi suất ngân hàng, bởi chi phí vốn hiện nay còn cao, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, khả năng đầu tư mở rộng và nâng cấp công nghệ. Theo doanh nghiệp, việc tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý sẽ hỗ trợ duy trì sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh.