Ngày 31/5, Bộ Thương mại Mỹ đã có động thái nhằm khắc phục một kẽ hở trong quy định xuất khẩu có thể cho phép các công ty vận chuyển những dòng chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến nhất, bao gồm bộ xử lý Blackwell của Nvidia, tới các công ty con của doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.
Theo hãng tin Reuters, động thái trên cho thấy giới chức Mỹ lo ngại các chip AI hàng đầu của nước này có thể đã được cung cấp cho các công ty con ở nước ngoài của các doanh nghiệp AI Trung Quốc, chẳng hạn tại Malaysia, bất chấp những nỗ lực lâu nay của Washington nhằm hạn chế khả năng tiếp cận các chất bán dẫn tiên tiến phục vụ phát triển AI của Trung Quốc.
Hướng dẫn mới đã được đăng tải trên trang web của Bộ Thương mại Mỹ sau khi một tài liệu phân tích về kẽ hở nói trên được lưu hành tại Washington, theo các nguồn tin am hiểu vấn đề.
Tài liệu này cho rằng một “cánh cửa đã lặng lẽ mở ra”, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận các dòng chip AI tiên tiến thông qua các công ty con ở nước ngoài. Văn bản đề ngày 29/5 nhưng không nêu tên tác giả.
Hiện chưa rõ số lượng chip đã được xuất khẩu trong thời gian chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa xử lý tình trạng này. Tuy nhiên, một nguồn tin trong ngành bán dẫn có hiểu biết sâu về chuỗi cung ứng ước tính số lượng có thể lên tới hàng trăm nghìn chip.
Trong hướng dẫn được ban hành cuối tuần, Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ cho biết sẽ áp dụng yêu cầu cấp phép đối với việc xuất khẩu chip AI tiên tiến cho các thực thể có trụ sở chính tại Trung Quốc, ngay cả khi các đơn vị này hoạt động bên ngoài Trung Quốc.
Người phát ngôn BIS cho biết hướng dẫn mới nhằm làm rõ các yêu cầu cấp phép xuất khẩu vốn đã được áp dụng từ năm 2023. Theo người phát ngôn này, BIS sẽ tiếp tục thực thi nghiêm ngặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm bảo vệ các công nghệ chiến lược của Mỹ.
Một quan chức của Nvidia cho biết hướng dẫn mới không làm thay đổi hoạt động của công ty, đồng thời khẳng định doanh nghiệp này đã tuân thủ các yêu cầu cấp phép do Bộ Thương mại Mỹ quy định trong các văn bản trước đó.
Trong khi đó, AMD, một trong những nhà sản xuất chip AI lớn khác của Mỹ, chưa đưa ra bình luận về động thái mới của Washington.
Reuters cho biết kẽ hở nói trên xuất hiện sau khi Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố vào tháng 5/2025 rằng họ sẽ không thực thi quy định về phổ biến AI được ban hành trong những ngày cuối cùng của chính quyền Tổng thống Joe Biden. Quy định này bao gồm các yêu cầu cấp phép nhằm kiểm soát việc tiếp cận các dòng chip AI tiên tiến trên phạm vi toàn cầu.
Ông Chris McGuire, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ và hiện là chuyên gia về công nghệ và an ninh quốc gia, cho rằng kẽ hở này đã cho phép các công ty con ở nước ngoài của doanh nghiệp Trung Quốc mua chip Blackwell của Nvidia mà không cần giấy phép xuất khẩu.
Trong bài đăng trên mạng xã hội cùng ngày, ông McGuire nhận định đây là một vấn đề đáng quan ngại và cho rằng các công ty Trung Quốc có thể đã mua số lượng lớn các dòng chip AI tiên tiến trong thời gian qua.
