Đề xuất được đưa ra theo kết quả cuộc điều tra do Mỹ tiến hành từ tháng 4/2024 dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden về việc Trung Quốc ngày càng chiếm thị phần lớn trong ngành đóng tàu, hàng hải và logistics toàn cầu.
Báo cáo từ cuộc điều tra, được thực hiện theo yêu cầu của công đoàn United Steelworkers và 4 công đoàn khác dựa trên Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ năm 1974, nêu rõ Trung Quốc đã tăng thị phần đóng tàu toàn cầu từ 5% năm 1999 lên hơn 50% năm 2023, nhờ trợ cấp nhà nước và chế độ ưu đãi dành cho các doanh nghiệp nhà nước. Điều này đã tạo ra sự cạnh tranh không công bằng với các đối thủ khác. Trong khi đó, lượng tàu do Mỹ đóng giảm từ 70 chiếc/năm vào năm 1975 xuống chỉ còn 5 chiến/năm hiện nay.
Trong một thông báo trên Công báo liên bang phát hành ngày 21/2, USTR đã nêu chi tiết các khoản phí đề xuất cũng như các hạn chế vận chuyển khác đối với các tàu do Trung Quốc đóng. Cụ thể, phí vào cảng của Mỹ lên tới 1 triệu USD đối với các tàu thuộc sở hữu của các hãng vận tải biển Trung Quốc và 1.000 USD cho mỗi tấn hàng hóa của mỗi tàu.
Trong khi đó, các hãng vận tải biển không phải của Trung Quốc nhưng vận hành tàu do Trung Quốc đóng sẽ phải trả mức phí 1,5 triệu USD cho mỗi lần vào cảng. Các hãng vận tải có tỷ lệ tàu do Trung Quốc đóng thấp hơn sẽ trả mức phí thấp hơn cho mỗi lần vào cảng như tỷ lệ trên 50% sẽ trả mức phí 1 triệu USD, từ 25-50% trả 750.000 USD và dưới 25% trả 500.000 USD.
Ngoài ra, đề xuất của USTR còn đưa ra cả các nhóm phí khác đối với các hãng vận tải biển đặt mua tàu do Trung Quốc đóng trong 2 năm tới. Trong khi đó, tàu do Mỹ đóng có thể được hoàn phí lên đến 1 triệu USD. Bên cạnh đó, USTR cũng đề xuất các tàu treo cờ Mỹ phải vận chuyển ít nhất 1% hàng xuất khẩu của Mỹ trong hai năm đầu và tăng dần trong các năm tiếp theo.
USTR cũng khuyến nghị hạn chế hoặc cấm các cảng của Mỹ sử dụng phần mềm LOGINK của Nền tảng Thông tin Công cộng về Vận tải và Hậu cần Quốc gia của Trung Quốc nhằm tránh để nền tảng này thu thập dữ liệu vận chuyển của Mỹ.
Hiện USTR đã lên lịch tổ chức phiên điều trần công khai về các đề xuất này vào ngày 24/3.
