Theo thông báo ngày 8/7 của Đại học Adelaide (Australia), nhóm nghiên cứu do các nhà khoa học Australia dẫn đầu đã phân tích các mẫu đá cổ tại vùng Pilbara Craton thuộc bang Tây Australia. Kết quả cho thấy nước đã di chuyển sâu xuống bên dưới bề mặt Trái đất trước khi góp phần tạo ra magma - nguồn vật chất hình thành nên các núi lửa tương tự những núi lửa thuộc "Vành đai lửa" Thái Bình Dương ngày nay.
Những phát hiện này, được công bố trên tạp chí Nature Communications, cho thấy Trái đất đã trải qua một dạng quá trình tuần hoàn nước bên trong hành tinh, tương tự cơ chế đóng vai trò quan trọng trong việc định hình Trái đất ngày nay, dù các điều kiện khi đó khác biệt đáng kể.
Trưởng nhóm nghiên cứu - nhà địa hóa học Eric Vandenburg thuộc Đại học Adelaide, cho biết nghiên cứu này mở ra "cánh cửa hiếm hoi" để tìm hiểu lịch sử xa xưa của Trái đất.
Ngày nay, nước được đưa trở lại bên trong Trái đất thông qua quá trình kiến tạo mảng, khi các mảng đại dương chìm xuống tại các vùng hút chìm. Tuy nhiên, giới khoa học từ lâu vẫn tranh luận về việc liệu các quá trình tương tự có thể xảy ra trên Trái đất sơ khai, khi hành tinh này còn nóng hơn nhiều so với hiện nay.
Các nhà nghiên cứu cho rằng, thay vì kiến tạo mảng hiện đại, Trái đất thời kỳ đầu có thể đã vận hành một cơ chế khác gọi là "nhỏ giọt" (dripduction). Theo đó, những phần vỏ Trái đất đặc hơn và giàu nước có thể chìm xuống lớp phủ, giải phóng nước, thúc đẩy quá trình hình thành magma, tạo điều kiện cho núi lửa phun trào và hình thành các loại đá còn tồn tại đến ngày nay.
Những phát hiện này cho thấy sự liên kết giữa bề mặt và phần sâu bên trong Trái đất đã hình thành sớm hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây, qua đó giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình hình thành lục địa, hoạt động núi lửa và những yếu tố cần thiết cho sự sống.
Do các loại đá có niên đại hàng tỷ năm như vậy rất hiếm, khu vực Pilbara Craton cung cấp một hồ sơ độc đáo về Trái đất sơ khai, cho phép các nhà khoa học tái dựng những biến đổi xảy ra cách đây 3,1 tỷ năm thông qua các dấu vết hóa học lưu giữ trong đá.
