Làn sóng bán tháo trái phiếu gia tăng

Giá trái phiếu tiếp tục sụt giảm tại châu Á và châu Âu vào ngày 2/9, đẩy lợi suất lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, trong bối cảnh lo ngại về lạm phát do xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng tăng cao và tình trạng nợ chính phủ đang phình to.
Chú thích ảnh
Đồng USD. Ảnh: THX/TTXVN

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản đã vượt mốc 3% lần đầu tiên sau 30 năm. Trong khi đó, giá khí đốt tăng cao khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm (Bund) duy trì ở mức cao nhất kể từ năm 2011, còn lợi suất trái phiếu tương ứng của Anh cũng ở mức cao nhất kể từ năm 2008. 

Theo các nhà phân tích, giá năng lượng tăng khiến các nhà giao dịch nhận định về khả năng tăng lãi suất, từ đó đẩy lợi suất trái phiếu ngắn hạn lên cao. Câu chuyện hiện nay cũng gắn liền với những lo ngại dài hạn về lộ trình tài khóa của các nước. Chính phủ mới của Anh, do Thủ tướng Andy Burnham lãnh đạo, sẽ trình bày ngân sách vào tháng 10 tới, trong khi Pháp đang chuẩn bị cho những cuộc tranh luận gay gắt về ngân sách tiếp theo.

Thị trường trái phiếu đã chịu sức ép kể từ khi nổ ra xung đột tại Trung Đông, nhưng việc lợi suất chạm mức cao nhất trong nhiều năm gần đây do lo ngại về gánh nặng nợ công gia tăng tại các nền kinh tế lớn, bao gồm cả Mỹ. Các chính phủ đang tăng cường đi vay sau khi chi tiêu tăng vọt trong đại dịch và cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột tại Ukraine. Nhiều quốc gia cũng phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số, chi phí phúc lợi xã hội tăng cao và nhu cầu đầu tư quốc phòng lớn hơn.

Việc các tập đoàn công nghệ lớn ồ ạt phát hành trái phiếu để huy động vốn cho sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo cũng gây thêm áp lực lên thị trường trái phiếu chính phủ, khi các công ty công nghệ Mỹ với nguồn lực tài chính dồi dào phải cạnh tranh với chính phủ để thu hút vốn từ nhà đầu tư.

Tại Nhật Bản, đợt tăng vọt lợi suất trái phiếu đã thu hút sự chú ý vào Thủ tướng Sanae Takaichi cùng các kế hoạch đầu tư mạnh mẽ của bà. Những động thái này đã gây lo ngại về sự xuất hiện trở lại của nhóm nhà đầu tư tìm cách gây sức ép buộc chính phủ phải tuân thủ kỷ luật tài khóa khi yêu cầu mức lợi suất cao hơn nhiều.

Theo dự báo của giới phân tích, nếu lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm mốc 5%, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent có thể sẽ phát hành thêm các khoản nợ ngắn hạn để mua lại trái phiếu dài hạn nhằm trấn an thị trường. Vào ngày 2/9, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đi ngang ở mức 4,7961%, chỉ thấp hơn khoảng 1 điểm cơ bản so với mức đỉnh của năm 2025.

Trong tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ đã can thiệp vào thị trường nhằm hạ nhiệt lợi suất trái phiếu dài hạn, nhưng tác động này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm hiện đã quay lại gần mức cao nhất trong 19 năm qua.

Lê Minh/TTXVN - Tổng hợp

Dành cho bạn

Đánh thức hành lang kinh tế miền Trung - Tây Nguyên - Bài cuối: Những tuyến đường đến các cực tăng trưởng mới

Đánh thức hành lang kinh tế miền Trung - Tây Nguyên - Bài cuối: Những tuyến đường đến các cực tăng trưởng mới

Cao tốc, sân bay và cảng biển tạo lợi thế tiếp cận, nhưng dòng vốn chỉ ở lại nơi có đất sạch, điện, nước, nhân lực, môi trường và thủ tục đủ tin cậy. Từ Vân Phong, Nhơn Hội, Buôn Ma Thuột đến Liên Chiểu và các đô thị dọc cao tốc Lâm Đồng, miền Trung - Tây Nguyên đang hình thành nhiều điểm hội tụ mới. Thách thức là biến các dự án riêng lẻ thành hệ sinh thái và phân chia lợi ích liên vùng.

Đánh thức hành lang kinh tế miền Trung - Tây Nguyên - Bài 3: Rút ngắn đường đi, kéo dài chuỗi giá trị hàng hóa

Đánh thức hành lang kinh tế miền Trung - Tây Nguyên - Bài 3: Rút ngắn đường đi, kéo dài chuỗi giá trị hàng hóa

Hạ tầng có thể rút ngắn một chuyến xe, nhưng chưa chắc nâng giá trị một tấn nông sản. Giá trị chỉ tăng khi vùng nguyên liệu được số hóa, sản phẩm được bảo quản, chế biến, kiểm định và bán bằng thương hiệu của mình. Từ cà phê, sầu riêng ở Đắk Lắk, rau hoa và trái cây Lâm Đồng đến dữ liệu di sản Huế, chuỗi giá trị mới đang đòi hỏi hạ tầng rộng hơn đường sá: hạ tầng số, tiêu chuẩn và năng lực sáng tạo.

Đánh thức hành lang kinh tế miền Trung - Tây Nguyên - Bài 2: Để cảng biển không thành 'đảo hạ tầng'

Đánh thức hành lang kinh tế miền Trung - Tây Nguyên - Bài 2: Để cảng biển không thành 'đảo hạ tầng'

Miền Trung có chuỗi cảng nước sâu trải dọc bờ biển, còn phía Tây là vùng sản xuất rộng lớn nối sang Lào và Campuchia nhưng một cầu cảng lớn không mặc nhiên có nguồn hàng, cũng như một tuyến cao tốc chưa chắc tạo nên hành lang kinh tế. Cuộc cạnh tranh mới nằm ở năng lực tổ chức hậu phương cảng, vận tải đa phương thức và hệ sinh thái dịch vụ giữ hàng hóa ở lại lâu hơn.