Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược chuyển dịch năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường tại Việt Nam.
Xăng sinh học E10 bán tại cửa hàng kinh doanh xăng dầu PVOIL trên phố Thái Thịnh, Hà Nội. Ảnh: Trần Việt/TTXVN
Cụ thể, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) vừa có văn bản số 1507/TTTN-XD gửi các thương nhân đầu mối và doanh nghiệp phân phối xăng dầu khẩn trương chuẩn bị nguồn cung, hệ thống pha chế, cơ sở vật chất và mạng lưới bán lẻ để triển khai đồng bộ xăng E10 từ ngày 1/6.
Theo cẩm nang xăng sinh học của Bộ Công Thương, nguyên liệu chính để sản xuất cồn sinh học tại Việt Nam hiện nay là sắn lát khô. Cồn sinh học được sản xuất từ quá trình lên men tinh bột, mật rỉ đường và các phế phẩm nông nghiệp khác.
Xăng sinh học được ký hiệu là Ex trong đó x là % thể tích cồn trong công thức pha trộn xăng sinh học. Xăng sinh học E10 là nhiên liệu chứa 10% thể tích cồn sinh học và 90% thể tích xăng truyền thống (RON 95 và RON 92).
Quá trình sử dụng xăng sinh học rất thuận tiện, không cần phải điều chỉnh động cơ khi chuyển đổi giữa xăng sinh học và xăng thông thường. Do ethanol có trị số octan (RON - Research Octane Number) cao tới 109 nên khi pha vào xăng sẽ giúp nhiên liệu chống kích nổ tốt hơn. Ngoài ra, ethanol chứa nhiều oxy hơn so với xăng thường, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra triệt để hơn, tăng công suất, giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời giảm thiểu phát thải các chất độc hại trong khí thải động cơ. Đáng lưu ý, cồn trong xăng sinh học có thể gây ảnh hưởng đến một số loại gioăng cao su, nhựa của động cơ. Tuy nhiên, đó là đối với các loại xe sử dụng động cơ thế hệ cũ (trước năm 1993), còn đối với các xe có động cơ sản xuất sau năm 1993 điều này gần như là không xảy ra, do vật liệu của động cơ, đặc biệt là hệ thống cung cấp nhiên liệu đã được cải tiến. Chính vì vậy cồn trong xăng không thể gây ảnh hưởng lên động cơ.
Theo Thông tư 50/2025/TT-BCT, từ ngày 1/6, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Xăng E5 RON 92 vẫn được phối trộn và pha chế để sử dụng cho động cơ xăng đến hết năm 2030.
Để đảm bảo triển khai lộ trình phân phối, sử dụng xăng E10 từ ngày 1/6, các thương nhân đầu mối, phân phối xăng dầu được đề nghị khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với nhu cầu tiêu thụ trong hệ thống phân phối.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng đề nghị các thương nhân đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán xăng E10 với các đơn vị có cơ sở pha chế, phân phối nhằm đảm bảo nguồn cung và phân phối xăng E10 từ ngày 1/6. Các doanh nghiệp chỉ đạo, phối hợp với hệ thống phân phối trực thuộc, các thương nhân nhượng quyền, đại lý bán lẻ chuẩn bị cơ sở vật chất để sẵn sàng phân phối xăng E10 từ ngày 1/6.
Cùng đó, các đơn vị tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung xăng E10 trong hệ thống kinh doanh (từ thương nhân đầu mối, phân phối, cửa hàng bán lẻ). Trong quá trình thực hiện, có khó khăn, vướng mắc, các đơn vị phải báo cáo ngay về Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước để có biện pháp xử lý kịp thời.
Công văn cũng nêu rõ Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo nghị quyết trình Chính phủ. Dự thảo cho phép các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thuê dịch vụ thử nghiệm từ các đơn vị đủ năng lực theo quy định pháp luật để kiểm tra chất lượng xăng dầu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Việc này nhằm hoàn thiện hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký cơ sở pha chế xăng dầu.
Cơ chế này nếu được ban hành sẽ có hiệu lực kể từ ngày ký Nghị quyết này cho đến khi Nghị định thay thế Nghị định 83/2014 và các Nghị định sửa đổi, bổ sung nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các thương nhân thực hiện lộ trình phối trộn, phân phối xăng sinh học.
Triển khai kế hoạch này, Sở Công Thương Lâm Đồng đã có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn nghiêm túc thực hiện lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học theo đúng quy định. Theo đó, đề nghị các doanh nghiệp chủ động đầu tư, nâng cấp hệ thống bể chứa, cột bơm, phương tiện vận chuyển và các điều kiện kỹ thuật cần thiết, bảo đảm phục vụ tốt hoạt động bảo quản, phân phối và kinh doanh xăng sinh học, đặc biệt là E10.
Ngoài ra, doanh nghiệp phải tổ chức cung ứng nhiên liệu sinh học đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thực hiện đầy đủ các quy định về đo lường, ghi nhãn, niêm yết giá và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; chấp hành nghiêm công tác thanh tra, kiểm tra và chế độ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu.
Bộ Công Thương cũng cho biết, theo ghi nhận tại nhiều cửa hàng xăng dầu trên địa bàn TP. Cần Thơ, hoạt động kinh doanh diễn ra ổn định, lượng khách đến đổ xăng khá đông. Các cửa hàng cũng chủ động bố trí nhận diện tại trụ bơm, đồng thời tăng cường hướng dẫn, giải thích cho người dân về loại nhiên liệu mới.
Chị Phan Thị Thanh Thảo, Cửa hàng trưởng Petrolimex số 16 thuộc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), phường Tân An cho biết công tác chuẩn bị cho việc triển khai xăng E10 đã được đơn vị triển khai kỹ lưỡng từ nhiều ngày trước. Việc chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ cơ sở vật chất, hệ thống bể chứa đến việc tiếp nhận nguồn hàng từ tổng kho.
Theo chị Thảo, trước khi nhập xăng E10, toàn bộ hệ thống bể chứa tại cửa hàng đều được xúc rửa, kiểm tra kỹ thuật nhằm bảo đảm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn vận hành. Khi nguồn hàng được đưa về, đơn vị tiếp tục kiểm tra chất lượng theo đúng quy trình trước khi đưa vào kinh doanh để bảo đảm an toàn và ổn định trong quá trình bán lẻ.
“Từ khi chuyển sang kinh doanh xăng E10 đến nay, lượng khách vẫn duy trì ổn định. Giai đoạn đầu, cửa hàng thực hiện chuyển đổi theo từng khu vực để tránh gây xáo trộn trong hoạt động bán hàng. Đến nay, việc chuyển đổi cơ bản đã hoàn tất và hoạt động bán hàng vẫn diễn ra bình thường”, chị Thảo cho biết thêm.
Tương tự, tại Petrolimex số 1 trên đường Cách mạng Tháng Tám, những ngày đầu triển khai xăng E10, nhiều khách hàng chủ động hỏi thêm về chất lượng, mức tiêu hao nhiên liệu cũng như khả năng tương thích với phương tiện. Tâm lý người dân ban đầu có chút băn khoăn nhưng khi được giải thích, đa số đều yên tâm sử dụng. Hiện lượng khách mua xăng E10 ngày càng tăng, hoạt động bán hàng đều ổn.
Việc xăng E10 được thị trường đón nhận tích cực ngay trong giai đoạn đầu triển khai cho thấy tâm lý người tiêu dùng đang dần thích nghi với xu hướng sử dụng nhiên liệu sinh học, đây cũng được xem là tín hiệu tích cực trong lộ trình chuyển dịch năng lượng, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.