Dự án điện gió Trà Vinh V1-1, vận hành từ năm 2021, không chỉ đóng góp 181 triệu kW điện sạch vào lưới điện quốc gia mỗi năm, mà còn tạo việc làm cho lực lượng lao động địa phương, mở ra một thế hệ kỹ thuật viên năng lượng mới. Đây là một trong những dự án được thực hiện với sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU), trong nỗ lực thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Phát triển kỹ năng và xây dựng năng lực nội sinh luôn là một trong những trọng tâm xuyên suốt trong các hỗ trợ kỹ thuật mà Liên minh châu Âu dành cho Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng. Thông qua cách tiếp cận đa tầng – kết hợp giữa hỗ trợ chính sách, tăng cường thể chế và phát triển nhân lực – các chương trình do EU tài trợ đang giúp nhiều địa phương như Trà Vinh, Cần Thơ hay Ninh Thuận (trước đây) hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng thích ứng và làm chủ quá trình chuyển đổi. Đây được xem là yếu tố quyết định để các dự án năng lượng tái tạo không chỉ triển khai trên giấy, mà vận hành hiệu quả và bền vững trong thực tế.
Bên cạnh các hỗ trợ kỹ thuật tại chỗ, EU còn triển khai nhiều chương trình hợp tác ở quy mô chiến lược nhằm góp phần định hình nền tảng cho quá trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam. Các hỗ trợ trải rộng từ hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực thể chế đến phát triển hạ tầng kỹ thuật và thúc đẩy thu hút đầu tư.
Thông qua các chương trình như Chuyển dịch Năng lượng Bền vững Việt Nam – EU (SETP) và Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), EU đang đồng hành cùng Việt Nam trên nhiều phương diện: tài chính, kỹ thuật và chính sách. Một phần đáng kể nguồn lực dành cho các chương trình này được huy động từ Chiến lược “Cửa ngõ Toàn cầu” (Global Gateway) – sáng kiến trọng điểm của EU nhằm hỗ trợ các quốc gia đối tác phát triển hạ tầng xanh và bền vững.
Trong khuôn khổ đó, các dự án trọng điểm như nhà máy thủy điện tích năng Bác Ái (Ninh Thuận trước đây), hệ thống điện mặt trời mái nhà tại Cần Thơ hay nâng cấp công suất thủy điện Trị An và Ialy đang được triển khai với sự tham gia của EU và các định chế tài chính châu Âu. Đây là những hạng mục có vai trò thiết yếu trong việc tăng khả năng tích hợp năng lượng tái tạo, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và từng bước thúc đẩy xanh hóa hệ thống điện quốc gia.
Những chuyển dịch này cho thấy chuyển đổi năng lượng không chỉ là thay đổi công nghệ, mà là quá trình tái định hình hệ thống, với con người ở trung tâm và sự hỗ trợ nhất quán từ các đối tác quốc tế. Với tinh thần “Nhấn kết nối, Bật thay đổi”, sự đồng hành của EU tiếp tục mở rộng không gian đối thoại, hợp tác và sáng tạo, đặt nền móng cho một hệ sinh thái năng lượng bền vững, nơi con người, công nghệ và thiên nhiên cùng thích ứng và phát triển vì tương lai chung.
"Cửa ngõ toàn cầu” là sáng kiến của Liên minh châu Âu nhằm kiến tạo những kết nối bền vững và an toàn, mang lại lợi ích thiết thực cho con người và hành tinh. Chiến lược được triển khai thông qua cách tiếp cận “Nhóm châu Âu” (Team Europe), nhằm liên kết Liên minh châu Âu, các Quốc gia Thành viên và các định chế tài chính phát triển châu Âu. Mục tiêu chung là huy động tới 300 tỷ EUR cho các dự án đầu tư công và tư nhân từ năm 2021 đến năm 2027.
