Đề xuất giảm 30% thuế thu nhập: Thêm dư địa cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh

Với Hà Nội, nơi tập trung đông doanh nghiệp, hộ kinh doanh và có thị trường tiêu dùng lớn, chính sách nếu được thông qua có thể góp phần giảm áp lực chi phí, củng cố dòng tiền, thúc đẩy tái đầu tư và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế Thủ đô.

Đối với doanh nghiệp nhỏ, một trong những vấn đề được quan tâm hiện nay là dòng tiền. Quy mô vốn hạn chế khiến doanh nghiệp phải cân đối chặt chẽ giữa duy trì hoạt động thường xuyên với đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và mở rộng thị trường. Vì vậy, việc giảm một phần nghĩa vụ thuế, nếu được thông qua, có thể tạo thêm dư địa để doanh nghiệp chủ động hơn về tài chính.

TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, đánh giá đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp trong hai năm 2026–2027 đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng là chính sách đúng thời điểm, đúng đối tượng và có ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ trên địa bàn Thủ đô.

Theo ông Mạc Quốc Anh, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí vốn, tiền thuê mặt bằng, nguyên vật liệu, tiền lương, bảo hiểm, cùng yêu cầu chuyển đổi số và đầu tư đổi mới công nghệ. Vì vậy, giảm 30% nghĩa vụ thuế không đơn thuần là giảm một khoản chi phí mà thực chất là để lại thêm nguồn lực tài chính ngay trong doanh nghiệp.

“Phần nguồn lực được giữ lại có thể được sử dụng để bổ sung vốn lưu động, duy trì việc làm, cải thiện thu nhập cho người lao động, đầu tư công nghệ, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh”, ông Mạc Quốc Anh cho biết.

Đối với Hà Nội, nơi có số lượng lớn doanh nghiệp và hộ kinh doanh, ông Mạc Quốc Anh cho rằng nếu chính sách được triển khai thuận lợi sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa đáng kể. Khi doanh nghiệp nhỏ được củng cố dòng tiền, năng lực sản xuất, kinh doanh sẽ được cải thiện, qua đó đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững của thành phố.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội kiến nghị quá trình triển khai cần bảo đảm đơn giản, minh bạch, tự động, không phát sinh cơ chế “xin – cho”. Cơ quan thuế nên tận dụng dữ liệu điện tử để xác định đối tượng thụ hưởng, giảm tối đa thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và người kinh doanh.

Từ thực tế hoạt động, anh Trần Văn Tám, đại diện doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng quy mô nhỏ trên địa bàn xã Sóc Sơn, thành phố Hà Nội cho biết, áp lực lớn đối với doanh nghiệp là phải đồng thời bảo đảm vốn lưu động và các khoản chi phí cố định.

Các khoản chi về nguyên vật liệu, nhân công, vận chuyển, mặt bằng, công nghệ và marketing đều cần nguồn lực. Do đó, nếu chính sách giảm thuế được thông qua, phần tiền giữ lại sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong cân đối dòng tiền.

“Đối với doanh nghiệp nhỏ, khoản tiền giữ lại từ việc giảm thuế có thể được sử dụng ngay cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nếu có thêm nguồn lực, doanh nghiệp sẽ có điều kiện đầu tư thiết bị, cải thiện quy trình và mở rộng thị trường”, anh Tám cho biết.

Theo đại diện doanh nghiệp, cùng với giảm thuế, các quy định cần được triển khai đơn giản, minh bạch để doanh nghiệp dễ xác định mình có thuộc diện được hưởng chính sách và thuận lợi khi thực hiện thủ tục.

Nếu nguồn lực từ giảm thuế được sử dụng để tái đầu tư, hiệu ứng có thể lan sang người lao động, nhà cung cấp và thị trường. Doanh nghiệp duy trì sản xuất sẽ góp phần duy trì việc làm, ổn định thu nhập và sức mua, từ đó tạo thêm đơn hàng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh là nhóm chịu tác động trực tiếp từ đề xuất của Bộ Tài chính. Tại Hà Nội, hộ kinh doanh hiện diện rộng khắp trong bán lẻ, ăn uống, dịch vụ, vận tải, sản xuất thủ công, thương mại và kinh doanh trên nền tảng số. Với nhiều hộ, nguồn thu từ kinh doanh đồng thời là nguồn thu nhập chính của gia đình. Vì vậy, giảm nghĩa vụ thuế không chỉ có ý nghĩa đối với hoạt động kinh doanh mà còn tác động đến khả năng tích lũy và đời sống.

Theo dự thảo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cư trú có tổng doanh thu trong từng năm đến 10 tỷ đồng được đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong năm 2026 và 2027.

Anh Ngô Duy Bách, chủ hộ kinh doanh thời trang trên phố Núi Trúc (Giảng Võ, Hà Nội) cho rằng, trong điều kiện chi phí đầu vào và vận hành vẫn tạo áp lực, việc giảm một phần nghĩa vụ thuế sẽ giúp hộ kinh doanh có thêm vốn duy trì hoạt động.

Với kinh doanh quy mô nhỏ, dòng tiền thường được quay vòng liên tục. Phần tiền giữ lại có thể được sử dụng để nhập hàng, sửa chữa cửa hàng, đầu tư thiết bị hoặc bổ sung vốn lưu động. Tuy nhiên, theo anh Bách, điều hộ kinh doanh quan tâm không chỉ là mức giảm mà còn là cách xác định doanh thu, đối tượng được hưởng và thủ tục thực hiện.

“Chính sách càng rõ ràng, cách tính càng đơn giản thì người kinh doanh càng dễ chủ động. Điều quan trọng là khi chính sách được ban hành, hộ kinh doanh có thể tự xác định được mình thuộc diện nào và số thuế được giảm là bao nhiêu”, anh Bách chia sẻ.

Trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý thuế, hộ kinh doanh đang từng bước làm quen với kê khai doanh thu, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương thức minh bạch hơn. Do đó, hướng dẫn, hỗ trợ và giải đáp kịp thời có ý nghĩa quan trọng để chính sách giảm thuế, nếu được thông qua, thực sự đi vào cuộc sống.

Đối với Hà Nội, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, kết nối dữ liệu và hỗ trợ người nộp thuế thực hiện thủ tục trực tuyến cũng có thể giúp giảm chi phí tuân thủ. Nếu được thực hiện thuận lợi, khoản tiền giữ lại tại hộ kinh doanh có thể tiếp tục quay trở lại thị trường thông qua nhập hàng, mở rộng hoạt động, thuê lao động và tiêu dùng, qua đó tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều chủ thể trong nền kinh tế.

Không chỉ hỗ trợ giải quyết những khó khăn trước mắt về dòng tiền, đề xuất giảm thuế còn được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tích lũy nguồn lực, từng bước mở rộng hoạt động.

Từ góc độ rộng hơn, chính sách giảm thuế không chỉ được nhìn nhận ở khoản ngân sách giảm thu trong ngắn hạn mà còn ở khả năng tạo thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng trong những năm tiếp theo.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, việc giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai năm 2026–2027 dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 6.701 tỷ đồng.

Đây là khoản giảm thu trước mắt, song nguồn lực được giữ lại tại doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể quay trở lại nền kinh tế thông qua đầu tư, sản xuất và tiêu dùng. Doanh nghiệp có thêm nguồn lực đầu tư; hộ kinh doanh có thêm vốn nhập hàng, mở rộng hoạt động; đầu tư mới có thể tạo thêm việc làm và thu nhập; thu nhập tăng lại góp phần hỗ trợ sức mua trên thị trường.

Theo TS. Mạc Quốc Anh, về dài hạn, chính sách còn là thông điệp quan trọng thể hiện tinh thần “nuôi dưỡng nguồn thu”, đồng hành cùng doanh nghiệp và tạo niềm tin cho khu vực kinh tế tư nhân. Khi doanh nghiệp được tiếp thêm nguồn lực để phát triển, quy mô doanh thu, việc làm và đóng góp ngân sách trong những năm tiếp theo cũng có điều kiện tăng lên bền vững hơn.

Đối với Hà Nội, hiệu ứng này càng đáng chú ý khi thành phố có quy mô thị trường lớn, số lượng doanh nghiệp và hộ kinh doanh đông, cùng sự phát triển mạnh của các lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Nguồn lực được giữ lại và tiếp tục đưa vào sản xuất, kinh doanh có thể tạo thêm vòng quay cho nền kinh tế, từ đó đóng góp trở lại cho tăng trưởng và nguồn thu ngân sách.

Để đạt được hiệu quả đó, chính sách giảm thuế cần được triển khai đồng bộ với cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong quản lý thuế và hỗ trợ người nộp thuế. Việc hướng dẫn rõ ràng về đối tượng, doanh thu, điều kiện và cách xác định số thuế được giảm sẽ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện.

Về phía doanh nghiệp và hộ kinh doanh, nguồn lực được giữ lại cần được sử dụng hiệu quả, ưu tiên cho sản xuất, đầu tư, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và duy trì việc làm.