Giải mã 4.000 năm biến đổi khí hậu và khả năng thích ứng của con người

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, một nhóm nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học thuộc Đại học Haifa phối hợp chủ trì vừa công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các cộng đồng cư dân cổ đại tại khu vực Nam Levant đã thích ứng với những biến động khí hậu kéo dài hàng nghìn năm bằng các giải pháp sáng tạo, thay vì sụp đổ hoặc buộc phải di cư như nhiều giả thuyết trước đây.
Chú thích ảnh
Nhóm nghiên cứu sử dụng thiết bị hạng nặng để khoan xuống độ sâu tới 16 m để lấy lên những khối bùn cổ đại hình trụ. Ảnh: today.ucsd.edu

Nghiên cứu được thực hiện tại vùng đầm lầy Kebara cổ trên bờ biển Carmel ở miền Bắc Israel. Bằng cách khoan sâu tới 16 m dưới lòng đất, các nhà khoa học đã thu thập các lõi trầm tích chứa những lớp bùn hình thành liên tục trong suốt hàng nghìn năm. Phân tích các mẫu phấn hoa, hạt thực vật, vỏ động vật thân mềm và các dấu vết hóa học trong các lớp trầm tích đã giúp nhóm nghiên cứu tái dựng lịch sử môi trường và khí hậu của khu vực trong giai đoạn từ 8.000 đến 4.000 năm trước.

Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Quaternary Science Reviews, cho thấy khu vực Đông Địa Trung Hải đã trải qua xu hướng khô hạn kéo dài xen kẽ với các giai đoạn khí hậu ẩm hơn. Đáng chú ý, lượng mưa tại khu vực ven biển hiện nay của Israel được cho là đã giảm khoảng 50% vào khoảng 6.500 năm trước, từ mức gần 700 mm xuống còn khoảng 350 mm mỗi năm. Khoảng 4.200 năm trước, khu vực này cũng trải qua một đợt hạn hán nghiêm trọng từng được cho là nguyên nhân dẫn tới những biến động xã hội quy mô lớn ở Trung Đông cổ đại.

Tuy nhiên, khi đối chiếu dữ liệu khí hậu với các bằng chứng khảo cổ học, nhóm nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ trực tiếp giữa các đợt biến đổi môi trường và sự suy giảm hay di chuyển của các khu dân cư trong giai đoạn từ 8.000 đến 4.000 năm trước. Thay vào đó, các cộng đồng cổ đại đã phát triển nhiều phương thức thích ứng mới để duy trì sản xuất và sinh kế trong điều kiện ngày càng khô hạn.

Theo các nhà nghiên cứu, trong thời kỳ Đá mới và thời kỳ Đồ đồng đá, cư dân tại Nam Levant đã mở rộng hoạt động canh tác sang các khu vực bán khô hạn thông qua việc xây dựng các hệ thống dẫn nước lũ theo mùa vào đồng ruộng, tạo tiền đề cho những hình thức tưới tiêu sơ khai. Các bằng chứng thực vật học cho thấy nhiều loại cây trồng như lúa mạch đã được canh tác bằng nguồn nước được quản lý chủ động thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào lượng mưa tự nhiên.

Các tác giả cho rằng kết quả nghiên cứu mang lại góc nhìn mới về mối quan hệ giữa biến đổi khí hậu và sự phát triển của các nền văn minh cổ đại. Nghiên cứu cho thấy các biến động môi trường không nhất thiết dẫn tới sự sụp đổ của xã hội, mà có thể thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, thay đổi mô hình sản xuất và hình thành các chiến lược thích ứng mới. Theo nhóm nghiên cứu, những bài học từ quá khứ có thể góp phần giúp các quốc gia hiện nay xây dựng các giải pháp ứng phó hiệu quả hơn trước những thách thức do biến đổi khí hậu toàn cầu đặt ra.

Đức Trung (TTXVN)

Dành cho bạn

Hà Nội tăng tốc chuyển dịch vụ Internet sang sử dụng IPv6 only

Hà Nội tăng tốc chuyển dịch vụ Internet sang sử dụng IPv6 only

Hà Nội đặt mục tiêu tăng tốc chuyển đổi hạ tầng mạng, hệ thống và dịch vụ Internet sang IPv6 only theo lộ trình, từng bước giảm phụ thuộc IPv4, đồng bộ trong cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, hướng tới tỷ lệ sử dụng IPv6 đạt 90-100% vào năm 2030.

Bang California (Mỹ) ban hành luật bảo vệ người lao động trước rủi ro AI

Bang California (Mỹ) ban hành luật bảo vệ người lao động trước rủi ro AI

Ngày 30/9, Thống đốc bang California (Mỹ) Gavin Newsom đã ký ban hành 4 đạo luật quản lý việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại nơi làm việc, trong đó yêu cầu con người kiểm chứng các quyết định kỷ luật, sa thải dựa trên hệ thống tự động và hạn chế hoạt động giám sát người lao động.

Ứng dụng công nghệ thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn .

Công nghệ mở hướng phát triển nông nghiệp tuần hoàn

Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xác định là những giải pháp quan trọng thúc đẩy nông nghiệp tuần hoàn, góp phần tối ưu tài nguyên, tận dụng phụ phẩm, giảm chất thải và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Biểu tượng ChatGPT của Công ty OpenAI tại một văn phòng ở Washington DC. Ảnh: philstar.com/TTXVN

OpenAI 'bắt tay' Synopsys phát triển AI thiết kế chip

Ngày 30/9, Synopsys, công ty sản xuất phần mềm phục vụ thiết kế chip máy tính cho biết, đã đạt thỏa thuận với OpenAI nhằm cùng phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho ngành công nghiệp chip, hai bên sẽ chia sẻ doanh thu từ sản phẩm.

CIO Summit 2026 tìm giải pháp nâng hiệu quả ứng dụng AI trong doanh nghiệp

CIO Summit 2026 tìm giải pháp nâng hiệu quả ứng dụng AI trong doanh nghiệp

CIO Summit 2026 tập trung vào giải pháp đưa trí tuệ nhân tạo (AI) từ thử nghiệm vào hoạt động doanh nghiệp, gắn với hiệu quả đầu tư và trách nhiệm lãnh đạo. Hội nghị là dịp để các lãnh đạo ngành công nghệ, doanh nghiệp và chuyên gia trao đổi kinh nghiệm triển khai, mở rộng ứng dụng AI cho doanh nghiệp.