Giải mã 4.000 năm biến đổi khí hậu và khả năng thích ứng của con người

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, một nhóm nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học thuộc Đại học Haifa phối hợp chủ trì vừa công bố kết quả nghiên cứu mới cho thấy các cộng đồng cư dân cổ đại tại khu vực Nam Levant đã thích ứng với những biến động khí hậu kéo dài hàng nghìn năm bằng các giải pháp sáng tạo, thay vì sụp đổ hoặc buộc phải di cư như nhiều giả thuyết trước đây.
Chú thích ảnh
Nhóm nghiên cứu sử dụng thiết bị hạng nặng để khoan xuống độ sâu tới 16 m để lấy lên những khối bùn cổ đại hình trụ. Ảnh: today.ucsd.edu

Nghiên cứu được thực hiện tại vùng đầm lầy Kebara cổ trên bờ biển Carmel ở miền Bắc Israel. Bằng cách khoan sâu tới 16 m dưới lòng đất, các nhà khoa học đã thu thập các lõi trầm tích chứa những lớp bùn hình thành liên tục trong suốt hàng nghìn năm. Phân tích các mẫu phấn hoa, hạt thực vật, vỏ động vật thân mềm và các dấu vết hóa học trong các lớp trầm tích đã giúp nhóm nghiên cứu tái dựng lịch sử môi trường và khí hậu của khu vực trong giai đoạn từ 8.000 đến 4.000 năm trước.

Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Quaternary Science Reviews, cho thấy khu vực Đông Địa Trung Hải đã trải qua xu hướng khô hạn kéo dài xen kẽ với các giai đoạn khí hậu ẩm hơn. Đáng chú ý, lượng mưa tại khu vực ven biển hiện nay của Israel được cho là đã giảm khoảng 50% vào khoảng 6.500 năm trước, từ mức gần 700 mm xuống còn khoảng 350 mm mỗi năm. Khoảng 4.200 năm trước, khu vực này cũng trải qua một đợt hạn hán nghiêm trọng từng được cho là nguyên nhân dẫn tới những biến động xã hội quy mô lớn ở Trung Đông cổ đại.

Tuy nhiên, khi đối chiếu dữ liệu khí hậu với các bằng chứng khảo cổ học, nhóm nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ trực tiếp giữa các đợt biến đổi môi trường và sự suy giảm hay di chuyển của các khu dân cư trong giai đoạn từ 8.000 đến 4.000 năm trước. Thay vào đó, các cộng đồng cổ đại đã phát triển nhiều phương thức thích ứng mới để duy trì sản xuất và sinh kế trong điều kiện ngày càng khô hạn.

Theo các nhà nghiên cứu, trong thời kỳ Đá mới và thời kỳ Đồ đồng đá, cư dân tại Nam Levant đã mở rộng hoạt động canh tác sang các khu vực bán khô hạn thông qua việc xây dựng các hệ thống dẫn nước lũ theo mùa vào đồng ruộng, tạo tiền đề cho những hình thức tưới tiêu sơ khai. Các bằng chứng thực vật học cho thấy nhiều loại cây trồng như lúa mạch đã được canh tác bằng nguồn nước được quản lý chủ động thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào lượng mưa tự nhiên.

Các tác giả cho rằng kết quả nghiên cứu mang lại góc nhìn mới về mối quan hệ giữa biến đổi khí hậu và sự phát triển của các nền văn minh cổ đại. Nghiên cứu cho thấy các biến động môi trường không nhất thiết dẫn tới sự sụp đổ của xã hội, mà có thể thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, thay đổi mô hình sản xuất và hình thành các chiến lược thích ứng mới. Theo nhóm nghiên cứu, những bài học từ quá khứ có thể góp phần giúp các quốc gia hiện nay xây dựng các giải pháp ứng phó hiệu quả hơn trước những thách thức do biến đổi khí hậu toàn cầu đặt ra.

Đức Trung (TTXVN)

Dành cho bạn

Giới chuyên gia cảnh báo rủi ro tiềm ẩn từ AI

Giới chuyên gia cảnh báo rủi ro tiềm ẩn từ AI

Những cảnh báo về tính an toàn của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thu hút sự quan tâm trở lại khi lãnh đạo nhiều công ty công nghệ hàng đầu, trong đó có OpenAI, Anthropic và xAI, cảnh báo việc phát triển AI thiếu kiểm soát có thể tạo ra những rủi ro nghiêm trọng đối với con người.

Tokyo dự kiến ra mắt dịch vụ taxi không người lái đầu tiên vào 2027

Tokyo dự kiến ra mắt dịch vụ taxi không người lái đầu tiên vào 2027

Công ty vận hành ứng dụng gọi xe Go Inc., hãng công nghệ xe tự lái Waymo LLC (thuộc tập đoàn Alphabet-công ty mẹ của Google) và hãng xe taxi hàng đầu Nhật Bản Nihon Kotsu ngày 15/9 thông báo mục tiêu ra mắt dịch vụ taxi hoàn toàn không người lái đầu tiên tại thủ đô Tokyo vào 2027.

Bước tiến mới trong thử nghiệm công nghệ 6G

Bước tiến mới trong thử nghiệm công nghệ 6G

Tập đoàn Samsung Electronics của Hàn Quốc ngày 15/9 thông báo đã hoàn tất thành công một thử nghiệm công nghệ quan trọng hướng tới thương mại hóa mạng di động thế hệ thứ sáu (6G) với nhà mạng Mỹ Verizon Communications Inc.

Yêu cầu hoàn thành cơ sở dữ liệu quản lý cấp xã trước ngày 30/9

Yêu cầu hoàn thành cơ sở dữ liệu quản lý cấp xã trước ngày 30/9

Nhằm khẩn trương hoàn thành việc tạo lập cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước cấp xã, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa yêu cầu các xã, phường tập trung tối đa lực lượng, đẩy nhanh thu thập, đối soát, cập nhật dữ liệu, hoàn thành 100% chỉ tiêu trước ngày 30/9/2026.