Đây không chỉ là diễn đàn công bố các công trình nghiên cứu mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và lan tỏa tri thức trong cộng đồng học thuật.
Từ tạp chí đa ngành đến hệ thống 7 ấn phẩm chuyên ngành
Ngày 11/11, Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh tổ chức Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Tạp chí Khoa học Đại học Mở TP Hồ Chí Minh (HCMCOUJS), đánh dấu chặng đường hai thập kỷ hình thành và phát triển của Tạp chí.
Được cấp Giấy phép hoạt động báo chí in số 169/GP-BVHTT ngày 15/11/2006, từ một tạp chí khoa học đa ngành với quy mô xuất bản ban đầu chỉ 2 số mỗi năm, HCMCOUJS đã từng bước đổi mới mô hình hoạt động, phát triển thành hệ thống gồm 7 tạp chí chuyên ngành với 14 mã ISSN cho phiên bản in và điện tử.
Riêng giai đoạn 2021 - 2026, Tạp chí đã xuất bản 140 số với 1.294 bài báo khoa học, tỷ lệ chấp nhận bài đạt khoảng 40%. Có khoảng 3.500 lượt tác giả tham gia công bố, trong đó tác giả ngoài Trường chiếm 81,1%, tác giả nước ngoài chiếm 17,3%, cho thấy mạng lưới hợp tác học thuật ngày càng được mở rộng.
Về mức độ ảnh hưởng khoa học, theo dữ liệu OpenAlex, năm 2025, Tạp chí đạt chỉ số IF 0,7, CiteScore 0,869 và ghi nhận khoảng 1.500 lượt trích dẫn. Đặc biệt, Tạp chí đạt mức Xuất sắc về mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí, xếp thứ 2/312 tạp chí khoa học trên cả nước.
Một trong những dấu ấn nổi bật trong hành trình phát triển là việc các ấn phẩm từng bước đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về xuất bản học thuật và được ghi nhận tại các cơ sở dữ liệu khoa học uy tín. Đến năm 2025, có 2 chuyên ngành được lập chỉ mục trong ASEAN Citation Index (ACI), 6 chuyên ngành được lập chỉ mục trong Directory of Open Access Journals (DOAJ) và 6 tạp chí tham gia hệ thống RePEc và IDEAS.
Để đạt được kết quả này, Tạp chí đã liên tục đổi mới hoạt động xuất bản. Năm 2020, Tạp chí trở thành thành viên Crossref, triển khai gắn mã định danh DOI cho các bài báo khoa học và vận hành quy trình biên tập trực tuyến trên hệ thống Open Journal Systems (OJS). Năm 2021, 6 tạp chí chuyên ngành được chấp nhận vào DOAJ, trong đó 2 chuyên ngành Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Khoa học xã hội được đưa vào ACI. Đến năm 2024, Tạp chí tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, trở thành thành viên Hiệp hội các nhà xuất bản học thuật truy cập mở (OASPA) và ra mắt ấn phẩm chuyên ngành thứ 7.
Dịp này, Tạp chí vinh dự đón nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vì những thành tích nổi bật trong công tác chuyển đổi số báo chí và đổi mới hoạt động xuất bản khoa học giai đoạn 2021 - 2025. Ba cá nhân có nhiều đóng góp trong công tác quản lý, điều hành và phát triển Tạp chí cũng được trao tặng Bằng khen của Bộ trưởng.
Góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu và chất lượng giáo dục đại học
Đánh giá về chặng đường phát triển của Tạp chí, Tiến sĩ Vũ Thanh Bình, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết trải qua 20 năm xây dựng và phát triển, Tạp chí luôn giữ vững tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí khoa học; không ngừng đổi mới mô hình quản trị, nâng cao chất lượng học thuật, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước hội nhập với hệ thống xuất bản khoa học khu vực và thế giới.
Theo Tiến sĩ Vũ Thanh Bình, việc phát triển thành hệ thống 7 ấn phẩm chuyên ngành và được lập chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu khoa học uy tín như ACI, DOAJ, RePEc và IDEAS đã góp phần nâng cao chất lượng công bố khoa học, tăng cường sự hiện diện quốc tế của các công trình nghiên cứu do các nhà khoa học Việt Nam thực hiện.
Đặc biệt, với vai trò là cơ quan báo chí khoa học trực thuộc cơ sở giáo dục đại học, Tạp chí còn là kênh công bố và diễn đàn học thuật tin cậy, phục vụ trực tiếp công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học của Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh nói riêng và ngành Giáo dục nói chung. Hoạt động của Tạp chí hỗ trợ thiết thực cho giảng viên, nghiên cứu viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học công bố kết quả nghiên cứu, đáp ứng yêu cầu công bố khoa học trong đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.
Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đánh giá mô hình quản trị xuất bản hiện đại và kinh nghiệm chuyển đổi số của Tạp chí có giá trị tham khảo đối với hệ thống tạp chí khoa học tại các cơ sở giáo dục đại học trong cả nước, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, chất lượng đào tạo sau đại học và thúc đẩy sự phát triển chung của hoạt động xuất bản học thuật.
Chia sẻ về định hướng phát triển, GS.TS Nguyễn Minh Hà, Hiệu trưởng Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Biên tập Tạp chí, cho biết thực hiện chiến lược phát triển của Nhà trường giai đoạn 2021 - 2030, Tạp chí đã triển khai đồng bộ các giải pháp đổi mới hoạt động xuất bản theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và hội nhập quốc tế.
Theo GS.TS Nguyễn Minh Hà, một trong những định hướng quan trọng là chuyển từ mô hình tạp chí khoa học đa ngành sang mô hình quản trị hai cấp, gồm Tạp chí Khoa học Đại học Mở TP Hồ Chí Minh và các tạp chí chuyên ngành, vận hành hoàn toàn trên nền tảng số. Đến nay, 100% quy trình từ tiếp nhận, sơ duyệt, phản biện, biên tập, xuất bản đến lưu trữ bài báo được thực hiện trên hệ thống OJS; toàn bộ bài báo được gắn mã định danh DOI.
Bên cạnh đó, Tạp chí phát triển mô hình xuất bản truy cập mở (Open Access), giúp các công trình khoa học được phổ biến miễn phí, rộng rãi đến cộng đồng nghiên cứu, giảng viên và người học trong nước, quốc tế. Việc ứng dụng đồng bộ các nền tảng công nghệ và chuẩn dữ liệu quốc tế không chỉ nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất, chia sẻ thông tin khoa học mà còn góp phần lan tỏa văn hóa liêm chính học thuật, xây dựng môi trường nghiên cứu trung thực và có chất lượng.
GS.TS Nguyễn Minh Hà nhấn mạnh, Đảng ủy và Ban Giám hiệu Nhà trường xác định phát triển tạp chí khoa học là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhà trường sẽ tiếp tục có cơ chế, chính sách bảo đảm nguồn lực về tài chính, nhân lực và hạ tầng công nghệ thông tin, tạo điều kiện để Tạp chí nâng cao chất lượng học thuật, mở rộng hợp tác quốc tế và phát triển bền vững.
Sau hai thập kỷ, những thành tựu về xuất bản khoa học, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đã góp phần khẳng định uy tín của HCMCOUJS, đồng thời đóng góp tích cực vào việc nâng cao năng lực nghiên cứu và vị thế của Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
