Theo hãng tin Reuters, robot chơi bóng bàn tự động mang tên Ace đã đạt bước tiến đáng chú ý trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) khi thi đấu và đánh bại các vận động viên hàng đầu trong môn thể thao này. Kết quả này mở ra triển vọng ứng dụng rộng rãi cho các hệ thống robot có năng lực tương tự.
Ace do bộ phận nghiên cứu AI của Sony phát triển, là robot đầu tiên đạt trình độ chuyên gia trong một môn thể thao đối kháng đòi hỏi phản ứng nhanh và độ chính xác cao. Người đứng đầu dự án cho biết robot đạt được năng lực này nhờ kết hợp nhận thức tốc độ cao, điều khiển dựa trên AI và hệ thống cơ khí tiên tiến.
Robot chơi bóng bàn đã xuất hiện từ năm 1983, song trước đây chưa thể cạnh tranh với các vận động viên trình độ cao. Ace đã tạo khác biệt khi thi đấu với các tay vợt chuyên nghiệp theo luật của Liên đoàn Bóng bàn Quốc tế dưới sự điều hành của các trọng tài được cấp phép.
Ông Peter Dürr, Giám đốc Sony AI Zurich và trưởng dự án, cho biết các môn thể thao vật lý thời gian thực như bóng bàn vẫn là thách thức lớn đối với AI do yêu cầu tương tác nhanh, chính xác và đối kháng trong giới hạn phản xạ của con người.
Theo ông Dürr, mục tiêu của dự án không chỉ dừng ở thi đấu mà còn nhằm phát triển hiểu biết về cách robot nhận thức, lập kế hoạch và hành động với tốc độ và độ chính xác tương đương con người trong môi trường động.
Trong bài viết công bố trên tạp chí Nature ngày 22/4, nhóm nghiên cứu cho biết thành công của Ace cho thấy các kỹ thuật tương tự có thể ứng dụng trong sản xuất, dịch vụ, thể thao, giải trí và các lĩnh vực đòi hỏi tương tác thời gian thực với con người.
Trong các trận đấu được mô tả trong nghiên cứu tháng 4/2025, Ace thắng 3/5 trận trước các tuyển thủ ưu tú và thua 2 trận trước các vận động viên chuyên nghiệp. Sony AI cho biết robot này tiếp tục đánh bại các tay vợt chuyên nghiệp vào tháng 12/2025 và tháng gần nhất.
Hiện nay, nhiều công ty trên thế giới đang đẩy mạnh phát triển robot. Gần đây, robot đã vượt qua con người trong một cuộc đua bán marathon tại Bắc Kinh.
Các hệ thống AI cũng đã thể hiện ưu thế trong các lĩnh vực kỹ thuật số như cờ vua, cờ vây và trò chơi điện tử phức tạp. Tuy nhiên, theo ông Dürr, bóng bàn đòi hỏi khả năng ra quyết định nhanh, thực hiện động tác chính xác và thích ứng liên tục với đối thủ khó đoán.
Ace được trang bị kiến trúc gồm chín camera đồng bộ và ba hệ thống thị giác, cho phép theo dõi quả bóng với độ chính xác cao và thời gian xử lý nhanh. Theo ông Dürr, tốc độ này đủ để ghi lại những chuyển động mà mắt người khó quan sát rõ.
Nền tảng robot được thiết kế với tám khớp, mức tối thiểu để thực hiện các cú đánh cạnh tranh, gồm ba khớp định vị vợt, hai khớp điều chỉnh hướng và ba khớp kiểm soát tốc độ, lực đánh.
Vận động viên Mayuka Taira, người từng thua Ace vào tháng 12/2025, nhận xét robot có lối chơi khó đoán và không biểu lộ cảm xúc, khiến đối thủ khó nhận biết điểm yếu.
Trong khi đó, tuyển thủ Rui Takenaka cho biết Ace có thể trả bóng với độ xoáy tương ứng, gây khó khăn cho người chơi, song vẫn có thể khai thác khi robot phản ứng đơn giản trước các pha giao bóng đơn giản.
Theo tác giả Dürr, Ace vẫn còn dư địa cải thiện, đặc biệt trong khả năng thích ứng chiến thuật trước đối thủ, lĩnh vực mà các vận động viên chuyên nghiệp vẫn có lợi thế.
| Thành công của Ace cho thấy AI đang chuyển từ việc xử lý thông tin sang điều khiển các hệ thống vật lý trong môi trường thực tế. Với Việt Nam, đây là hướng có thể tham khảo trong nghiên cứu và ứng dụng robot vào sản xuất, logistics, y tế, giáo dục và các công việc đòi hỏi độ chính xác cao, phù hợp với định hướng thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Tuy nhiên, để AI vật lý phát huy hiệu quả, bên cạnh thuật toán cần có năng lực về cảm biến, cơ khí, điều khiển và dữ liệu. Việc phát triển nguồn nhân lực liên ngành và xây dựng môi trường thử nghiệm an toàn sẽ có ý nghĩa quan trọng, qua đó tạo điều kiện để các công nghệ mới được nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng phù hợp với yêu cầu thực tế. Việc phát triển AI vật lý vì vậy không chỉ đặt ra yêu cầu về công nghệ mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị về nguồn nhân lực và môi trường thử nghiệm. Đây là những yếu tố cần được lưu ý khi thúc đẩy ứng dụng công nghệ theo hướng tạo ra kết quả và giá trị thực chất. |
