Khánh Hòa là địa phương có địa hình đa dạng, nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của nhiều loại hình thiên tai như bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán, xâm nhập mặn, nắng nóng, dông lốc, sóng lớn và triều cường. Theo báo cáo của
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, đặc điểm các sông, suối trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa ngắn, dốc, khả năng tập trung nước nhanh. Khi xuất hiện mưa lớn kéo dài, dễ xảy ra lũ lên nhanh, gây ngập tại khu vực hạ du, vùng trũng thấp. Ở khu vực phía Nam của Khánh Hòa vào mùa nắng thường xuyên đối mặt với nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn.
Ông Nguyễn Minh Thư, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, những năm gần đây tỉnh Khánh Hòa chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai. Riêng tháng 11/2025, trận lụt lịch sử gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và hạ tầng. Toàn tỉnh có 22 người chết, 20 người bị thương. Cùng đó, có hơn 100.754 hộ dân với 359.316 nhân khẩu bị ảnh hưởng trực tiếp; nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp, thủy sản, công trình giao thông, thủy lợi bị thiệt hại, tổng thiệt hại ước tính trên 6.000 tỷ đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà, phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa là một trong những hộ dân bị ngập lụt hồi tháng 11/2025. Bà Hà cho biết: Năm nay gia đình bà đã chủ động xây dựng thêm gác lửng, đưa các vật dụng trong gia đình lên cao khi có nước lũ lớn đổ về.
“Cơn lụt năm 2025 nhấn chìm tất cả tài sản của gia đình trong biển nước, thiệt hại hơn trăm triệu đồng. Một số thành viên trong nhà được đưa di tản trước đó; số còn ở lại thì bị mệt và đói do đồ ăn thức uống bị ướt. Đến thời điểm hiện tại, hậu quả cơn lụt vẫn chưa thể khắc phục xong. Năm nay, khi có dự báo thời tiết mưa lớn, gia đình chủ động tích trữ lương khô, vật dụng”, chị Hà chia sẻ.
Trước bài học từ cơn lụt lịch sử năm 2025, theo các chuyên gia, để chủ động ứng phó với thiên tai, Khánh Hòa cần phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, lấy bảo đảm an toàn tính mạng người dân làm ưu tiên cao nhất. Đối với tỉnh Khánh Hòa, công tác phòng, chống thiên tai của tỉnh trong năm 2026 được chuẩn bị sớm từ trước mùa mưa, bão. Tỉnh cũng xác định cụ thể khu vực nguy hiểm, hộ dân cần di dời, tuyến đường sơ tán, điểm tránh trú an toàn, lực lượng và phương tiện, đồng thời có phương án dự phòng khi thiên tai diễn biến vượt kịch bản.
Cụ thể, với kịch bản mực nước lũ trên báo động III, tỉnh dự kiến sơ tán xen ghép 2.759 hộ với 9.919 người và sơ tán tập trung 16.819 hộ với 63.681 người. Khi mực nước lũ trên báo động III thêm 1 m, số người dự kiến sơ tán xen ghép là 11.931 người và sơ tán tập trung 82.140 người.
Trong kịch bản lũ lịch sử, dự kiến sơ tán xen ghép 4.686 hộ với 18.054 người; sơ tán tập trung 26.890 hộ với 101.811 người. Đối với bão cấp độ rủi ro 3, tương ứng bão cấp 10 - 11, Khánh Hòa dự kiến sơ tán xen ghép 7.436 hộ với 27.438 người và sơ tán tập trung 20.809 hộ với 81.147 người. Ở cấp độ rủi ro 4, tương ứng bão cấp 12 - 13, dự kiến sơ tán xen ghép 30.947 người và sơ tán tập trung 114.885 người.
Đồng thời, tỉnh Khánh Hòa chủ động chuyển từ tư duy ứng phó thiên tai sang quản trị rủi ro thiên tai; chuyển từ cảnh báo hiện tượng sang dự báo tác động, gắn thông tin về mưa, lũ, bão với khả năng ảnh hưởng cụ thể đến người dân, nhà ở, công trình và các hoạt động kinh tế - xã hội. Hiện nay, lĩnh vực theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo và phân tích thiên tai trên địa bàn tỉnh từng bước đầu tư, hiện đại hóa.
Bên cạnh đó, công tác theo dõi, cảnh báo tại các khu vực trọng điểm được tăng cường thông qua rà soát các vị trí có nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, hạ du hồ chứa, đê, kè và khu vực có khả năng bị chia cắt. Một số vị trí xung yếu được triển khai camera giám sát, kết hợp với số liệu quan trắc và thông tin tại hiện trường để hỗ trợ phát hiện, đánh giá diễn biến thiên tai. Đồng thời, từng bước ứng dụng bản đồ số, hệ thống thông tin địa lý và các nền tảng số trong tích hợp, khai thác dữ liệu phòng, chống thiên tai.
Theo báo cáo của Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh Khánh Hòa, toàn tỉnh có 67 hồ chứa, gồm 56 hồ thủy lợi và 11 hồ thủy điện. Hiện nay, các hồ thủy lợi khoảng 40% dung tích thiết kế. Trước mùa mưa bão, tỉnh chỉ đạo kiểm tra an toàn công trình, rà soát phương án bảo vệ đập và phương án ứng phó tình huống khẩn cấp vùng hạ du.
Bên cạnh công trình hồ đập, tỉnh Khánh Hòa cũng triển khai kiểm tra đê, kè, vị trí sạt lở bờ sông, bờ suối và các công trình giao thông, điện, viễn thông, cấp nước, trường học, cơ sở y tế. Rà soát, nạo vét, khơi thông cửa xả, cống, kênh mương và hệ thống tiêu thoát nước; xử lý bồi lấp, vật cản để giảm nguy cơ ngập úng. Với khu vực sạt lở, xác định phạm vi nguy hiểm, bảo vệ người dân trước mắt và nghiên cứu giải pháp xử lý lâu dài.
Theo ông Nguyễn Minh Thư, để phòng chống thiên tai hiệu quả, Khánh Hòa cần thực hiện tốt 5 nhiệm vụ: Theo dõi – cảnh báo – chỉ huy thống nhất; sơ tán trước khi quá muộn; chốt chặn các điểm nguy hiểm; vận hành hồ đập an toàn và các công tác cứu nạn, cứu hộ. Từ tháng 11/2025 đến tháng 8/2026, tổng đài 112 của tỉnh Khánh Hòa tiếp nhận gần 40.000 cuộc gọi, trong đó có 12.543 cuộc gọi được tiếp nhận vào đợt mưa lũ 2025.
Nhìn nhận về những thiệt hại từ năm trước do thiên tai, ông Nguyễn Anh Thư cho rằng, đối với hồ chứa cần ban hành quy trình, quy chế vận hành liên hồ chứa rõ người, rõ việc để thuận tiện phối hợp khi có sự việc xảy ra. Đối với phương tiện phục vụ cứu nạn, cứu hộ cần quan tâm đầu tư bố trí phương tiện nhỏ (ca nô nhỏ, xuồng nhỏ) để tiếp cận các hẻm, ngõ sâu. Chủ động phân công nhiệm vụ, xác định vị trí tập kết, tuyến tiếp cận và phương án chi viện, ưu tiên hỗ trợ sơ tán người dân, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an toàn các công trình thiết yếu; không để bị động khi giao thông gián đoạn hoặc mất thông tin liên lạc…
Bằng việc dịch chuyển từ tư duy ứng phó sang quản trị rủi ro, kết hợp giữa hiện đại hóa công nghệ giám sát, phương châm 4 tại chỗ và 5 nhiệm vụ ưu tiên cốt lõi, Khánh Hòa sẽ triển khai hiệu quả phương án phòng chống khi có bão lũ, đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.
