Giữ niềm tin từ những câu chuyện gần gũi
Hai hàng cây trên đường Sương Nguyệt Ánh, một quán quen ở góc đường Võ Văn Tần hay cầu Mống giữa những tòa nhà hiện đại là những hình ảnh bà Nguyễn Thị Ngân Giang, Giám đốc nội dung chất lượng cao Kenh 28 Entertainment, chọn khi kể về TP Hồ Chí Minh. Không sinh ra tại đây nhưng sau hơn 10 năm sinh sống và làm việc, bà tìm thấy chất liệu sáng tạo từ những điều gần gũi ấy.
Những trải nghiệm này được bà Giang chia sẻ tại tọa đàm “Khơi thông điểm nghẽn cho doanh nghiệp, nhà sáng tạo nội dung số” diễn ra sáng 14/11 tại TP Hồ Chí Minh. Sự kiện do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức, nằm trong khuôn khổ Tuần lễ hoạt động Nhà sáng tạo nội dung số năm 2026 (HDCC 2026). Từ những câu chuyện làm nghề thực tế này, các đại biểu đã cùng đặt vấn đề kết nối hoạt động sáng tạo với phát triển công nghiệp văn hóa và truyền thông chính sách.
Với bà Giang, mỗi địa điểm còn gắn với con người và những câu chuyện riêng. Cùng một góc phố, mỗi người có thể phát hiện một chi tiết, lựa chọn một cách kể khác nhau. Bà dẫn hình ảnh lá vàng bên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, nơi nhiều người vẫn đi qua hằng ngày nhưng có thể trở thành điểm chụp ảnh qua góc nhìn của người sáng tạo. Từ việc giới thiệu cảnh đẹp, người làm nội dung còn có thể kể tiếp câu chuyện Thành phố cải tạo khu vực đó thành mảng xanh phục vụ người dân. Người xem nhờ vậy hiểu thêm sự thay đổi phía sau một hình ảnh.
Một lần khác, ê kíp cùng các hoa hậu của UniMedia thực hiện nội dung gói bánh chưng dịp Tết. Trong lúc làm bánh, những người tham gia trò chuyện về năm mới ở các quốc gia. Hoạt động quen thuộc với người Việt trở thành trải nghiệm mới đối với khách mời quốc tế, đồng thời tạo cơ hội giới thiệu món ăn truyền thống đến người xem.
Theo bà Giang, báo chí có thế mạnh về thông tin chính thống; doanh nghiệp nội dung và người sáng tạo có cách tiếp cận riêng với từng nhóm công chúng. Khi khai thác chất liệu văn hóa, các lực lượng truyền thông có thể lựa chọn hình thức thể hiện phù hợp với người đọc, người xem của mình qua đó cùng góp phần giới thiệu hình ảnh thành phố.
Ở lĩnh vực thời trang và làm đẹp, nhà sáng tạo nội dung Trương Nhã Dinh cũng trải qua quá trình điều chỉnh cách làm để đáp ứng nhu cầu khán giả. Từng làm tiếp viên hàng không, chị mang thói quen chỉn chu vào những video đầu tiên nhưng khi ấy chưa nghĩ sẽ theo nghề sáng tạo chuyên nghiệp.
Theo chia sẻ của Nhã Dinh, chị đã xây dựng cộng đồng với 2,5 triệu người theo dõi trên TikTok, Facebook và Instagram. Chị từng bước chuyển sang hướng dẫn kỹ hơn về chăm sóc da, lựa chọn sản phẩm và trang phục.
Nhã Dinh cho rằng ngay trong những giây đầu, video cần giúp khán giả biết nội dung sẽ giải quyết vấn đề gì. Đó có thể là cách giữ lớp trang điểm lâu trôi hoặc lựa chọn trang phục cho buổi phỏng vấn đầu tiên. Việc đi thẳng vào nhu cầu cụ thể giúp người xem xác định nội dung có hữu ích với mình hay không.
“Cho dù là em review một sản phẩm mỹ phẩm hay là bất kỳ một bộ trang phục nào thì em vẫn đi theo một nguyên tắc đó là mình dùng thật, mặc thật và mình chia sẻ thật”, Nhã Dinh nói. Chị xem sự chân thật, minh bạch và trải nghiệm thực tế là những yếu tố quan trọng để khán giả có thêm cơ sở lựa chọn sản phẩm phù hợp.
Niềm tin cũng là điều Á hậu Thúy Vân quan tâm khi nhìn lại hành trình làm truyền thông và xây dựng doanh nghiệp. Theo chị, người sáng tạo phải giải quyết bài toán cân bằng giữa tính giải trí, mục tiêu thương mại và chiều sâu văn hóa để theo nghề nghiêm túc, có đóng góp cho cộng đồng. “ Đam mê giúp chúng ta bắt đầu, nhưng nếu chỉ chạy theo lượt xem ngắn hạn hay những xu hướng nhất thời thì nghề nghiệp đó sẽ qua rất nhanh”, Thùy Vân chia sẻ.
Từ khi làm mẹ, chị càng chú ý đến những điều trẻ em có thể học được qua nội dung người lớn đăng tải. Trách nhiệm với thế hệ sau khiến chị tự đặt ra yêu cầu cao hơn về tri thức, đạo đức nghề nghiệp và cách ứng xử trên mạng.
Hợp tác để nội dung có giá trị lâu dài
Từ kinh nghiệm sản xuất, bà Ngân Giang đặt vấn đề chuyển sự quan tâm trên mạng thành hoạt động thực tế. Một video giới thiệu hàng quán cần góp phần tạo thêm cơ hội để thực khách tìm đến. Nội dung về làng nghề có thể kết nối khách tham quan với người làm nghề và sản phẩm địa phương.
Theo bà, người sáng tạo cần quan tâm đến khả năng khuyến khích công chúng trực tiếp trải nghiệm địa điểm hay chương trình được giới thiệu. Sự kết nối ấy mở ra cơ hội gắn sản xuất nội dung với du lịch và tiêu thụ sản phẩm văn hóa.
Bà Giang cũng dẫn kinh nghiệm cùng các đơn vị làm nội dung thu thập ý kiến người dân trên mạng xã hội để chuyển đến cơ quan quản lý. Theo bà, đây là cách doanh nghiệp truyền thông tham gia kết nối thông tin hai chiều giữa chính quyền và người dân.
Từ thực tế làm nghề, bà đề xuất Thành phố tạo điều kiện để doanh nghiệp nội dung tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển công nghiệp văn hóa. Một video, bộ ảnh hay chương trình có thể được tổ chức thành chuỗi nội dung cùng chủ đề, tiếp tục phát triển qua nhiều năm. Muốn theo đuổi hướng này, người làm nghề cần có sự phối hợp trong đầu tư, sản xuất và tiếp cận thị trường.
Trong phương án bà Giang đề xuất, Nhà nước giữ vai trò kết nối, tạo cơ chế và điều kiện triển khai. Doanh nghiệp đóng góp nguồn lực tài chính, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường. Người sáng tạo đóng góp ý tưởng và khả năng tiếp cận công chúng. Sự phối hợp này hướng tới phát triển những tài sản trí tuệ trong lĩnh vực văn hóa, được bà đề cập với tên gọi IP văn hóa.
Bà mong muốn các đơn vị truyền thông trở thành đối tác của Thành phố trong quá trình sản xuất những sản phẩm ấy, có cơ hội tiếp tục khai thác và phát triển chất liệu đã đầu tư.
Từ phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, đặt yêu cầu kết nối các nguồn lực truyền thông. Thành phố có chất liệu từ văn hóa, di sản và đời sống, nhưng cần cách phối hợp để phát triển thành sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị kinh tế.
“Làm thế nào để gắn kết chặt chẽ hơn nữa giữa nguồn tin chính thống, năng lực của báo chí với nền tảng số, dữ liệu và sức sáng tạo của cộng đồng số?”, ông Hồi đặt vấn đề.
Ông Nguyễn Ngọc Hồi đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đưa thông tin chính sách đến từng người dân bằng ngôn ngữ gần gũi, sinh động. Theo ông, việc đối thoại cần hướng tới những cam kết hợp tác thiết thực và mô hình phối hợp có thể triển khai trong thực tế. Phương thức đặt hàng nội dung số phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cũng là một nội dung được đưa ra thảo luận.
Những đề xuất này đặt ra công việc tiếp theo là xác định cơ hội hợp tác cụ thể để doanh nghiệp và người sáng tạo có thể theo đuổi sản phẩm lâu dài. Với bà Ngân Giang, mong muốn sau cùng là qua những câu chuyện được kể, công chúng hiểu hơn về TP Hồ Chí Minh, muốn đến trải nghiệm, sinh sống và gắn bó với thành phố. Đó cũng là hướng để hoạt động sáng tạo nội dung góp phần đưa giá trị văn hóa đến gần hơn với đời sống.
