Làm rõ tiêu chí từ những vướng mắc thực tế
Tính đến ngày 10/11/2026, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh đã tiếp nhận 11 lượt hồ sơ của 10 đơn vị, cá nhân đề nghị công nhận theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP. Sở đã cấp một giấy công nhận, từ chối công nhận một trường hợp và từ chối giải quyết 6 lượt hồ sơ do chưa hợp lệ. Ba hồ sơ còn lại đang được xử lý.
Theo bà Trần Thị Kim Liên, Phó Trưởng phòng Quản lý Sở hữu trí tuệ và Đổi mới sáng tạo thuộc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, thành phố áp dụng các tiêu chí, yêu cầu về hồ sơ và trình tự công nhận theo Nghị định 268/2025/NĐ-CP. UBND TP Hồ Chí Minh đã ủy quyền cho Giám đốc Sở thực hiện việc công nhận trong phạm vi được giao.
Sở đã ban hành quy chế xem xét, tư vấn và đưa việc giải quyết hồ sơ lên quy trình điện tử. Để hướng dẫn người nộp hoàn thiện hồ sơ, Sở đã rà soát 30 lượt tài liệu, hồ sơ tương ứng với 23 mã chủ thể.
Qua quá trình xử lý, thành phố kiến nghị làm rõ doanh nghiệp mới thành lập, chưa có doanh thu, có thể dùng tài liệu nào để chứng minh khả năng tăng trưởng. Với trung tâm trực thuộc viện nghiên cứu hoặc trường đại học, thành phố đề nghị hướng dẫn cụ thể đơn vị nào đứng tên hồ sơ, ai có thẩm quyền đại diện và ai chịu trách nhiệm pháp lý. Thành phố cũng đề nghị thống nhất cách đối chiếu tài liệu minh chứng theo từng nhóm đối tượng.
Với doanh nghiệp có nhiều dự án, Sở kiến nghị hướng dẫn cách cập nhật dự án phát sinh và phối hợp với Bộ Tài chính làm rõ cách xác định thu nhập của từng dự án, thời gian hưởng ưu đãi thuế. Giấy công nhận là căn cứ để xem xét đối tượng thụ hưởng. Doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện riêng của từng chính sách hỗ trợ, ưu đãi.
Ông Trần Xuân Đích, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh việc công nhận giúp cơ quan quản lý xác định các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
“Việc công nhận đúng và đủ sẽ giúp các chính sách hỗ trợ, các nguồn lực đầu tư đến tay đúng đối tượng, từ đó tạo ra những tác động thực chất, giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp bứt phá và hạn chế rủi ro pháp lý”, ông Đích khẳng định.
Theo ông Từ Minh Hiệu, Quyền Trưởng phòng Khởi nghiệp sáng tạo thuộc Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, dự thảo sửa đổi Nghị định 268/2025/NĐ-CP đề xuất đơn giản hóa hồ sơ công nhận và quy định cụ thể hơn về tài liệu chứng minh kết quả hoạt động của trung tâm. Theo phương án đang được đề xuất, trung tâm có thể dùng hợp đồng, thỏa thuận hoặc văn bản xác nhận để chứng minh kết quả hỗ trợ doanh nghiệp, dùng báo cáo tài chính và chứng từ hợp pháp để chứng minh doanh thu.
Kết nối dữ liệu với chất lượng hỗ trợ
Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh đề xuất kết nối thông tin về các đơn vị, cá nhân đã được công nhận với thời hạn hiệu lực của giấy công nhận và dữ liệu báo cáo. Cơ quan quản lý có thể dùng những thông tin này để theo dõi tình trạng công nhận và kết quả hỗ trợ.
Theo Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo quốc gia (NSSC), thông tin doanh nghiệp hiện nằm rải rác trong các hệ thống đăng ký kinh doanh, thuế, sở hữu trí tuệ và báo cáo tự khai. Doanh nghiệp khó tìm cố vấn phù hợp vì thông tin chuyên gia chưa tập trung. Dữ liệu về nhà đầu tư và các thương vụ còn phụ thuộc vào nền tảng tư nhân nước ngoài, khiến cơ quan quản lý khó tổng hợp thông tin và theo dõi hiệu quả hỗ trợ.
NSSC đang vận hành thử cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Hệ thống đã tiếp nhận 12.293 bản ghi doanh nghiệp và cập nhật thông tin của 926 doanh nghiệp khoa học và công nghệ. Con số 12.293 phản ánh lượng bản ghi đã đưa lên hệ thống. Việc công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thực hiện theo thủ tục riêng.
Để dữ liệu được cập nhật thường xuyên, NSSC đề nghị các sở khoa học và công nghệ phân công đầu mối, rà soát thông tin trên địa bàn và chia sẻ dữ liệu hai chiều. Doanh nghiệp cập nhật thông tin khi thay đổi sản phẩm hoặc gọi vốn. Nhà đầu tư và chuyên gia bổ sung hồ sơ theo lĩnh vực để hệ thống có căn cứ kết nối với doanh nghiệp có nhu cầu.
Tại TP Hồ Chí Minh, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP Hồ Chí Minh (SIHUB) đang ươm tạo 59 dự án, hỗ trợ không gian làm việc cho 29 doanh nghiệp và đã kết nối 17 doanh nghiệp khởi nghiệp với 13 quỹ, tổ chức hỗ trợ.
Bà Đặng Thị Luận, Giám đốc SIHUB, cho biết trong khuôn khổ Đề án 844, Trung tâm đã triển khai đến khóa thứ bảy của chương trình đào tạo về chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), với tổng cộng hơn 500 học viên đại diện các doanh nghiệp khởi nghiệp. Hơn 100 doanh nghiệp cũng đã tham gia chương trình tìm hiểu thị trường Hàn Quốc, Singapore và Malaysia để nắm rõ hơn về văn hóa, mô hình kinh doanh và quy định pháp lý trước khi mở rộng hoạt động.
Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia đến năm 2035 đang được xây dựng nhằm khắc phục tình trạng chất lượng dịch vụ hỗ trợ chưa đồng đều, các bên thiếu cơ chế phối hợp thường xuyên và hạ tầng chưa được chia sẻ hiệu quả. Đề án dự kiến nâng cao năng lực của các tổ chức trung gian, tăng cường kết nối và xây dựng hạ tầng dữ liệu dùng chung. Một nguyên tắc được đề xuất là tránh tài trợ trùng với các chương trình hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp khi cùng khoản chi phí, đối tượng và kết quả đầu ra.
Theo định hướng xây dựng Đề án, chất lượng dịch vụ, kết quả kết nối và mức độ sử dụng hạ tầng dùng chung sẽ là căn cứ đánh giá hoạt động hỗ trợ. Cơ quan xây dựng Đề án sẽ rà soát dữ liệu năm 2026 và xác định nguồn có thể kiểm chứng trước khi xây dựng các chỉ tiêu cụ thể.
