Hệ thống Barak MX của Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) và SAMP/T NG của liên danh Pháp - Italy Eurosam đã lọt vào vòng cuối của cuộc đấu thầu, trong bối cảnh Bern tìm cách tăng cường năng lực phòng không và đa dạng hóa nguồn cung vũ khí.
Theo báo Globes, Bộ Quốc phòng, Bảo vệ Dân sự và Thể thao Thụy Sĩ đang xem xét kế hoạch tăng cường đáng kể mạng lưới phòng không quốc gia với ngân sách khoảng 6 tỷ franc Thụy Sĩ (7,21 tỷ USD). Hai ứng viên cuối cùng là hệ thống Barak MX do IAI của Israel sản xuất và SAMP/T NG do liên danh Eurosam, gồm các tập đoàn Thales và MBDA, phát triển.
Cuộc cạnh tranh diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa ngành công nghiệp quốc phòng Israel và Pháp có nhiều căng thẳng. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiếp tục hạn chế sự hiện diện của các doanh nghiệp quốc phòng Israel tại một số triển lãm lớn ở Pháp, trong khi hai nước vẫn cạnh tranh quyết liệt tại các thị trường vũ khí châu Âu.
Bộ Quốc phòng Thụy Sĩ dự kiến hệ thống mới sẽ bổ sung cho hệ thống phòng không Patriot của Mỹ hiện đang được quân đội nước này sử dụng. Ngân sách dự kiến chủ yếu dành cho việc mua sắm hệ thống mới và mở rộng khả năng khai thác các hệ thống Patriot hiện có.
Thụy Sĩ cho biết việc đầu tư lớn nhằm tăng cường khả năng bảo vệ các khu vực rộng hơn, đồng thời tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp hoặc chuỗi cung ứng duy nhất. Đây là yêu cầu ngày càng cấp thiết trong bối cảnh tình hình địa chính trị quốc tế diễn biến phức tạp và khó lường.
Hai hệ thống Barak MX và SAMP/T NG đã vượt qua vòng đánh giá sơ bộ, trong đó có tổng cộng 4 phương án được xem xét.
Barak MX là hệ thống phòng không đa nhiệm, có khả năng tích hợp nhiều loại radar và bệ phóng, được thiết kế để đánh chặn máy bay chiến đấu, trực thăng, máy bay không người lái (UAV), tên lửa hành trình, tên lửa đất đối không và tên lửa đất đối đất.
Hệ thống sử dụng nhiều loại tên lửa đánh chặn với tầm bắn khác nhau, gồm Barak MRAD tầm ngắn khoảng 35 km, Barak LRAD tầm trung khoảng 70 km và Barak ER tầm xa khoảng 150 km. Các tên lửa được phóng thẳng đứng, sử dụng công nghệ dẫn đường radar và động cơ tên lửa tiên tiến.
Động cơ của các tên lửa đánh chặn Barak MX do công ty quốc doanh Tomer của Israel sản xuất. Trong quân đội Israel, biến thể LRAD hiện được sử dụng trong hệ thống phòng không của hải quân, triển khai trên các tàu hộ vệ lớp Sa'ar 6.
Trên thị trường quốc tế, Barak MX đã được xuất khẩu tới Azerbaijan, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Maroc và một số nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), trong đó có Cyprus, Slovakia và Hy Lạp.
Đối thủ của Barak MX là SAMP/T NG (Sol-Air Moyenne-Portée/Terrestre Nouvelle Génération), phiên bản nâng cấp của hệ thống SAMP/T do Pháp và Italy phát triển và từng được quân đội hai nước triển khai.
SAMP/T NG được thiết kế để đối phó với máy bay, tên lửa hành trình, UAV và tên lửa đạn đạo. Tầm đánh chặn tối đa của hệ thống đạt khoảng 150 km, tương đương với biến thể tầm xa Barak ER.
Hiện Pháp và Italy đang vận hành hệ thống này, trong khi Đan Mạch gần đây cũng đã đặt mua. Ukraine, vốn đang sử dụng các tổ hợp SAMP/T thế hệ trước, đã bày tỏ quan tâm tới phiên bản mới nhưng chưa tiến hành mua sắm.
Kết quả đấu thầu tại Thụy Sĩ được đánh giá sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với vị thế của hai hệ thống phòng không trên thị trường châu Âu, đồng thời phản ánh xu hướng các nước tăng cường năng lực phòng thủ trước những mối đe dọa trên không ngày càng đa dạng.
