Theo Aljazeera, khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chung nhằm vào Iran, Tehran tuyên bố Eo biển Hormuz vẫn mở cửa với tất cả các nước, ngoại trừ Mỹ và các đồng minh nước này.
Đến ngày 2/3, ông Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao của Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz. Động thái này khiến giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng, so với mức khoảng 65 USD trước khi chiến sự bùng phát.
Ngày 15/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu trên kênh truyền hình CBS (Mỹ) rằng Tehran đã nhận được đề nghị từ một số quốc gia muốn đảm bảo tàu thuyền được đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz. Ông bổ sung: “Việc này phụ thuộc vào quyết định của quân đội chúng tôi”.
Ông Araghchi cũng xác nhận rằng một nhóm tàu của nhiều quốc gia đã được phép đi qua Eo biển Hormuz, nhưng không tiết lộ chi tiết.
Vậy những quốc gia nào có tàu được phép đi qua eo biển này?
Pakistan
Theo Bloomberg (Mỹ), một tàu chở dầu treo cờ Pakistan mang tên Karachi đã rời Vịnh Ba Tư và di chuyển qua Eo biển Hormuz vào ngày 15/3.
Ấn Độ
Ngày 14/3, Đại sứ Iran tại Ấn Độ - ông Mohammad Fathali - chia sẻ rằng Tehran đã cho phép một số tàu của Ấn Độ đi qua Eo biển Hormuz. Ông Fathali không xác nhận số lượng tàu được phép di chuyển qua.
Tuy nhiên, cùng ngày, New Delhi cho biết hai tàu chở dầu treo cờ Ấn Độ vận chuyển khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) đã vượt qua Eo biển Hormuz tới các cảng ở miền Tây nước này.
Thổ Nhĩ Kỳ
Bộ trưởng Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ Abdulkadir Uraloglu vào ngày 13/3 chia sẻ với báo giới rằng một tàu thuộc sở hữu Thổ Nhĩ Kỳ trước đó neo chờ gần Iran, đã được phép di chuyển qua Eo biển Hormuz sau khi Ankara nhận được sự đồng ý từ Tehran.
Bộ trưởng Uraloglu nhấn mạnh: “Có 15 tàu của Thổ Nhĩ Kỳ ở khu vực đó. Chúng tôi đã xin phép Tehran cho một tàu trong số đó - con tàu từng cập cảng Iran - và nó đã được đi qua”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/3 đã kêu gọi nhiều quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu vận chuyển qua Eo biển Hormuz, trong đó có Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Anh và Pháp, cử tàu chiến tham gia bảo đảm an ninh cho tuyến hàng hải chiến lược này.
Đến ngày 16/3, Tổng thống Trump thúc giục các đồng minh châu Âu và các đối tác Arab tăng cường hỗ trợ nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz, trong bối cảnh tuyến vận tải năng lượng quan trọng này gần như bị đình trệ do xung đột leo thang tại Trung Đông.
Một số quốc gia châu Âu tỏ ra thận trọng trước đề xuất can dự quân sự. Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas cho biết các ngoại trưởng EU đã thảo luận tại Brussels về những phương án nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz.
Tại Đức, người phát ngôn của Thủ tướng Friedrich Merz cho rằng cuộc chiến ở Trung Đông không phải là cuộc chiến của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), đồng thời nhấn mạnh liên minh này chủ yếu được thành lập nhằm bảo vệ lãnh thổ các nước thành viên. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng khẳng định Berlin sẽ không tham gia hoạt động quân sự tại Eo biển Hormuz, dù sẵn sàng ủng hộ các nỗ lực ngoại giao để bảo đảm an toàn hàng hải.
Hà Lan cho biết đang xem xét khả năng tham gia một nhiệm vụ nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz, song chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ba Lan thông báo sẽ cân nhắc nếu NATO được yêu cầu thảo luận về việc bảo vệ Eo biển Hormuz, song Tổng thống nước này đã loại trừ khả năng triển khai lực lượng vũ trang Ba Lan tham gia chiến dịch.
