“Những người dân nhiều nơi tập trung làm thuyền sống neo đậu trên sông Hồng là những hộ dân di trú, không mang tính ổn định. Tá túc như vậy rất nguy hiểm, khi xảy ra bão lũ thì khôn lường. Phường luôn vận động để họ trở về quê cũ. Nếu chính những hộ dân này đề xuất trở về thì quận, phường sẽ hỗ trợ họ”.
 Hy vọng trẻ con bãi sông Hồng sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn bố mẹ chúng. |
Đó là lời khẳng định của ông Nguyễn Quốc Thành, Chủ tịch phường Phúc Xá, quận Ba Đình khi nói đến những hộ dân đang cư trú tại bãi sông Hồng thuộc địa phận phường Phúc Xá.
Những hộ dân ở đây đều có hoàn cảnh khó khăn, không nghề nghiệp, không nhà ở... Vậy nên họ mới chọn cách neo đậu trên sông kiếm ăn qua ngày. Muốn di dời những hộ này lên bờ là điều thực sự khó. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương cũng ráo riết thực hiện di dời những hộ sống trong nhà nổi lên bờ. Tìm cho họ nơi ở mới, giới thiệu địa chỉ thuê trọ giá rẻ, giúp họ tìm việc làm, thậm chí sử dụng cả biện pháp mạnh với những hộ ngoan cố là xử phạt vì vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông thủy nội địa, dựng nhà nổi trái phép trên sông với mức phạt lên đến 7,5 triệu đồng. Tuy nhiên, sau một vài đợt chính quyền làm quyết liệt cũng chỉ được một thời gian ngắn rồi đâu lại vào đó. Đến nay, bãi sông Hồng này vẫn tồn tại hơn chục căn nhà nổi với gần 50 nhân khẩu.
Ông Nguyễn Quốc Thành cho biết: “Chúng tôi vận động họ về quê nhưng họ nói ở đây quen rồi nên không về. Nhiều người ở quê vẫn còn nhà cửa, anh em họ hàng đàng hoàng nhưng họ vẫn thích cư trú ở bãi. Như trường hợp của 2 bà cháu chết cháy, khi gia đình đến nhận thi thể, chúng tôi mới biết điều kiện ở quê rất khá, người nhà ở quê cũng lên mời bà về nhưng họ vẫn cứ thích sống trôi dạt trên sông”.
 Những ngôi nhà ọp ẹp như thế này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. |
“Bây giờ nếu cưỡng chế họ đi thì phải tính toán xem sẽ di chuyển họ về đâu? Đây là bài toán xã hội, cần sự phối hợp của các ngành, các cấp liên quan như Cục Quản lý đê điều, cảnh sát giao thông đường sông. Với những hộ này, nếu Nhà nước cấp đất thì có thể họ lại bán đất đi quay về dựng nhà sống ở bãi giữa, quan trọng vẫn là suy nghĩ và ý thức của họ”, ông Thành trăn trở.
Vận động không được, cưỡng chế cũng không xong, phường không có quyền buộc người ta ra khỏi địa bàn thế nên phải có “biện pháp” quản lý riêng với những hộ dân ở đây. Ông Bùi Anh Tuấn - Phó Trưởng CA phường Phúc Xá cho biết. “Chúng tôi tuyên truyền cho người ta về luật cư trú, khi đến đây tá túc phải đến công an phường đăng kí cư trú. Thứ hai, sinh hoạt ở đó thì phải tham gia vào cộng đồng về vệ sinh môi trường, trật tự”.
Tính biến động của các hộ dân trên lòng sông cũng gây khó khăn cho việc quản lí. Ông Bùi Anh Tuấn - Phó trưởng CA phường Phúc Xá cho rằng: Để thắt chặt quản lý tại khu vực này, CA phường Phúc Xá đã tổ chức họp với “xóm”, yêu cầu từng hộ ký cam kết về ANTT, PCCC... đồng thời bầu một tổ trưởng, giúp lực lượng công an theo dõi, nắm bắt tình hình ANTT tại đây. “Khoảng 3, 4 năm trước, đây là tụ điểm trú ngụ của các loại tội phạm, trộm cắp. Nhưng chúng tôi quyết tâm “xóa” tệ nạn tại đây, người dân cũng rất ủng hộ và giúp đỡ nên hiện nay khu vực này “sạch bóng” tệ nạn”, ông Tuấn cho biết thêm.
Thực tế, trước đây khi nhắc đến xóm chài, xóm phao ở bãi giữa sông Hồng, người ta nghĩ ngay đến ổ tệ nạn trộm cắp, cờ bạc, hút chích... Thế nhưng những năm gần đây, yên bình đã trở lại nơi xóm bãi. Nhiều bạn trẻ khi rảnh rỗi cũng thường đến đây chơi, xe đạp, xe máy để ngay trên bãi cũng không hề hấn gì. Ông Nguyễn Văn Minh - trưởng xóm chài khẳng định với chúng tôi: “Dù đời sống chúng tôi có vất vả, nghèo đói, bọn trẻ chưa được học đến nơi đến chốn nhưng chúng tôi luôn dạy chúng phải ngoan ngoãn, trung thực, có làm mới có ăn, tự mình cứu mình chứ không thể trông chờ vào người khác được. Hiện tại, xóm có 13 hộ nhưng rất đoàn kết và an ninh trật tự ổn định”.
Những căn lều lênh đênh trên mặt nước đều được làm từ phao, xốp, lá... đều là những chất liệu dễ gây cháy nổ nên tại đây cũng luôn tiềm ẩn nguy cơ về an toàn, phòng cháy chữa cháy. Bởi vậy, cán bộ, công an phường cũng kiêm nhiệm luôn nhiệm vụ tuyên truyền từng nhà về phòng cháy chữa cháy vào mùa mưa bão.
Anh Bùi Văn Hải, cảnh sát khu vực cho biết: “Hằng ngày chúng tôi phải xuống từng hộ kiểm tra để đảm bảo an ninh trật tự. Mùa mưa bão phải huy động các lực lượng tham gia chống bão, chúng tôi phải hướng dẫn, cam kết đến từng hộ: thuyền phải neo sát vào bờ, hệ thống mái che phải đảm bảo và phải có lỗ thoát để thoát nạn. Hướng dẫn cách đun nấu cho an toàn, kiểm tra thường xuyên, nhất là hệ thống điện mùa mưa bão phải cắt để đảm bảo an toàn mưa bão, vận động nhân dân lên bờ tránh nạn...”.
Ông Nguyễn Quốc Thành khẳng định: “Chúng tôi xác định xóm này là bất hợp pháp, cư trú trái phép. Do vậy chúng tôi luôn vận động, tư vấn họ trở lại quê cũ. Sẽ có hỗ trợ cho những người dân tự giác di dời ví dụ như sẽ hỗ trợ phương tiện cho họ về quê, thậm chí sẽ có một mức hỗ trợ nhất định. Trên cơ sở những người dân ở đây tự nguyện về quê, chúng tôi sẽ bàn bạc với họ để có mức hỗ trợ hợp lí nhất. Tuy nhiên đến thời điểm này vẫn chưa có hộ nào tự nguyện di dời lên bờ”.
Bài và ảnh: Nam Hoàng - Thu Trang - Tạ Nguyên
