Theo Financial Times ngày 13/6, Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic gần đây đã đề xuất áp dụng cơ chế mới đối với một số thỏa thuận thương mại, trong đó toàn bộ quá trình rà soát pháp lý và hoàn thiện văn bản sẽ được thực hiện bằng tiếng Anh trước khi bản cuối cùng được dịch sang 24 ngôn ngữ chính thức của EU.
Hiện nay, các hiệp định thương mại của EU thường mất tới hai năm để hoàn tất các bước pháp lý sau khi đạt được thỏa thuận chính trị. Mọi sửa đổi đều phải được thống nhất và phản ánh đồng thời trong toàn bộ các phiên bản ngôn ngữ chính thức, khiến quá trình kéo dài đáng kể.
Ông Sefcovic cho rằng việc rút ngắn thời gian hoàn thiện hiệp định xuống khoảng một năm sẽ giúp các doanh nghiệp châu Âu sớm tiếp cận các cơ hội thị trường mới, đặc biệt trong bối cảnh môi trường thương mại quốc tế ngày càng biến động.
Nhà ngoại giao Slovakia này lập luận rằng mỗi năm trì hoãn việc thực thi các thỏa thuận thương mại đều khiến EU mất đi những lợi ích kinh tế đáng kể. Ông dẫn trường hợp hiệp định thương mại giữa EU và khối Mercosur ở Nam Mỹ, được ký kết sau nhiều năm đàm phán. Theo một nghiên cứu của Viện Kinh tế Chính trị Quốc tế châu Âu (ECIPE), mỗi năm chậm triển khai hiệp định có thể khiến EU mất hơn 50 tỷ euro tăng trưởng GDP tiềm năng.
Nhiều quốc gia thành viên được cho là ủng hộ đề xuất này. Một nhà ngoại giao EU nhận định việc đưa các hiệp định vào thực thi nhanh hơn là ưu tiên quan trọng nhằm giúp doanh nghiệp tận dụng các cơ hội kinh doanh mới.
Tuy nhiên, Pháp và Italy cho rằng việc chỉ sử dụng tiếng Anh trong quá trình hoàn thiện văn bản có thể xung đột với các quy định hiến pháp hiện hành. Theo các nguồn tin của Financial Times, cả hai nước đều yêu cầu các văn bản mang tính ràng buộc pháp lý phải có phiên bản bằng ngôn ngữ quốc gia.
Ngoài các vấn đề pháp lý, một số nước thành viên lo ngại việc sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ duy nhất trong giai đoạn hoàn thiện văn bản có thể làm suy yếu nguyên tắc đa ngôn ngữ vốn là một trong những nền tảng của EU.
Theo Hiến chương Quyền cơ bản của EU, công dân có quyền giao tiếp với các cơ quan của khối bằng bất kỳ ngôn ngữ chính thức nào và nhận phản hồi bằng chính ngôn ngữ đó. Các văn bản pháp lý của EU cũng phải được công bố bằng toàn bộ 24 ngôn ngữ chính thức.
Dù vậy, vai trò của tiếng Anh trong bộ máy EU đã gia tăng đáng kể kể từ đợt mở rộng lớn của khối vào năm 2004. Tại nhiều quốc gia Trung và Đông Âu như Ba Lan hay Cộng hòa Séc, tiếng Anh hiện được sử dụng phổ biến hơn tiếng Pháp như ngoại ngữ thứ hai.
Ủy ban châu Âu khẳng định mục tiêu của đề xuất chỉ nhằm đẩy nhanh tiến độ đưa các hiệp định thương mại vào thực thi chứ không làm thay đổi nghĩa vụ dịch thuật theo quy định của EU.
Người phát ngôn của cơ quan này cho biết việc sử dụng một ngôn ngữ chung trong quá trình rà soát kỹ thuật là thông lệ phổ biến trong các cuộc đàm phán quốc tế phức tạp, đồng thời nhấn mạnh rằng mọi hiệp định cuối cùng vẫn sẽ được dịch đầy đủ sang toàn bộ 24 ngôn ngữ chính thức của EU theo đúng quy định pháp luật.
