Sau hai tháng thí điểm hệ thống tiêu chí và phần mềm đánh giá hiệu quả công việc (KPI), những chuyển biến ban đầu cho thấy cách làm này không chỉ nâng cao tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ mà còn mở ra hướng quản trị công việc dựa trên kết quả, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền.
Chuyển từ nhận xét định tính đến quản lý nhiệm vụ bằng dữ liệu số
Tại Ban Xây dựng Đảng, phường Thành Vinh, việc số hóa hồ sơ đảng viên đang được triển khai song song với các nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên. Khối lượng công việc đã thực hiện, tiến độ hoàn thành và sản phẩm cụ thể được cập nhật, trở thành căn cứ để đánh giá hiệu quả làm việc của từng công chức theo hệ thống KPI.
Chị Nguyễn Thị Thùy Linh cho biết, trước đây, khi chưa áp dụng phương thức đánh giá này, có những nhiệm vụ chưa được cán bộ chủ động tiếp nhận, khiến hiệu quả thực hiện công việc chưa cao. Từ khi triển khai KPI, một số cán bộ đã chủ động đăng ký, đề xuất nhận thêm nhiệm vụ. Tinh thần trách nhiệm và sự chủ động trong công việc của mỗi người cũng được nâng lên.
Thực tế tại phường Thành Vinh cho thấy, khi nhiệm vụ được xác định cụ thể và kết quả thực hiện được theo dõi thường xuyên, việc đánh giá cán bộ có thêm căn cứ rõ ràng, thay vì chủ yếu dựa vào nhận xét định tính như trước.
Đồng chí Nguyễn Trung Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Thành Vinh cho biết, khối lượng công việc, tiến độ, chất lượng xử lý hồ sơ và mức độ hoàn thành nhiệm vụ hiện được theo dõi, lượng hóa cụ thể hơn. Từ khâu giao việc, cập nhật tiến độ, nộp sản phẩm đến xác nhận kết quả và chấm điểm đều được thực hiện trên môi trường số.
Nhờ đó, người đứng đầu cơ quan có thể theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ của từng cá nhân, kịp thời phát hiện những công việc chậm tiến độ hoặc chưa bảo đảm chất lượng để chỉ đạo xử lý. Dữ liệu được tích lũy theo tháng, quý, năm còn hỗ trợ công tác đào tạo, bồi dưỡng và bố trí cán bộ. Qua kết quả thực hiện nhiệm vụ, cơ quan quản lý có thể nhận diện rõ hơn năng lực, sở trường và những mặt còn hạn chế của từng người, từ đó phân công công việc phù hợp.
Tuy nhiên, theo đồng chí Nguyễn Trung Dũng, kết quả KPI cần được xem xét trong điều kiện và tính chất công việc cụ thể, đồng thời là một trong những căn cứ phục vụ đánh giá, xếp loại cán bộ theo quy định, chứ không thể thay thế toàn bộ các nội dung đánh giá khác.
Tại xã Hải Châu, việc giao nhiệm vụ cũng được thực hiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm và thời hạn hoàn thành đối với các nhiệm vụ được cập nhật trên phần mềm. Qua hai tháng thí điểm, đồng chí Lê Đức Phát, Bí thư Đảng ủy xã Hải Châu nhận định, hệ thống KPI cơ bản phù hợp với yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Việc gắn trách nhiệm cá nhân với sản phẩm công việc đã tạo chuyển biến tích cực về ý thức thực hiện nhiệm vụ. Nhiều cán bộ chủ động hơn trong công việc, chú trọng tự học, tự bồi dưỡng và ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý nhiệm vụ được giao. Điều này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, khi khối lượng công việc tăng lên, nhiều nhiệm vụ mới và khó được đặt ra đối với cấp xã.
Trước đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã lựa chọn thí điểm tại 9 cơ quan, đơn vị, địa phương, gồm 5 cơ quan, đơn vị cấp tỉnh và 4 địa phương cấp xã, với 70 phòng, ban, bộ phận trực thuộc, bắt đầu thực hiện từ ngày 1/7. Điểm cốt lõi của đổi mới lần này là chuyển từ đánh giá dựa trên nhận xét sang đánh giá dựa trên kết quả; từ cảm tính sang định lượng; từ đánh giá theo thời điểm sang theo dõi thường xuyên, liên tục. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức được đánh giá chủ yếu thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ, gắn với sản phẩm công việc cụ thể và vị trí việc làm được giao.
Hoàn thiện tiêu chí KPI để đánh giá sát thực tế
Dù bước đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực, quá trình thí điểm cũng cho thấy việc lượng hóa hiệu quả công việc không đơn giản. Mỗi lĩnh vực có đặc điểm, mức độ phức tạp và yêu cầu trách nhiệm khác nhau. Nếu chỉ căn cứ vào số lượng sản phẩm hoặc tiến độ hoàn thành mà chưa tính đầy đủ tính chất công việc, kết quả đánh giá có thể chưa phản ánh đúng năng lực và đóng góp của từng cán bộ.
Tại xã Nậm Cắn, đặc thù địa bàn biên giới thường xuyên phát sinh các tình huống khẩn cấp, bất ngờ, đặt ra yêu cầu xử lý công việc nhanh chóng. Đồng chí Hờ Bá Chá, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nậm Cắn cho biết, một số nhiệm vụ hiện còn khó lượng hóa và xác định sản phẩm đầu ra. Nhiều công việc được triển khai theo chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo xã qua điện thoại hoặc tin nhắn, diễn ra gấp rút ngoài giờ hành chính, thậm chí xuyên đêm.
Trong những trường hợp này, công chức khó có thể lập nhiệm vụ trước trên hệ thống, đồng thời gặp trở ngại trong việc thu thập đầy đủ tài liệu, giấy tờ làm minh chứng theo yêu cầu chuẩn hóa. Nếu quy trình đánh giá chưa tính đến các tình huống phát sinh như vậy, việc cập nhật và ghi nhận kết quả có thể chưa phản ánh đầy đủ khối lượng công việc thực tế.
Một vấn đề khác được đặt ra là sự khác biệt về tính chất nhiệm vụ giữa các vị trí việc làm. Theo đồng chí Lê Đức Phát, Bí thư Đảng ủy xã Hải Châu, khối lượng công việc phân bổ giữa các cá nhân hiện chưa hoàn toàn đồng đều do đặc thù từng lĩnh vực. Có công việc phát sinh thường xuyên, số lượng lớn nhưng thao tác tương đối đơn giản; trong khi đó, một số nhiệm vụ tham mưu, tổng hợp có ít sản phẩm hơn nhưng đòi hỏi nhiều thời gian nghiên cứu, phối hợp và trách nhiệm cao.
Bên cạnh đó, việc giao, nhận và theo dõi nhiệm vụ hiện có sự liên quan giữa phần mềm điều hành tác nghiệp và phần mềm KPI. Do dữ liệu và quy trình xử lý giữa các hệ thống chưa được đồng bộ đầy đủ, cán bộ có thể phải cập nhật thông tin ở nhiều nơi, làm tăng thao tác trong quá trình thực hiện công việc.
Những vướng mắc trên cho thấy, để KPI phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng phần mềm chấm điểm mà còn phải hoàn thiện phương pháp đánh giá, danh mục sản phẩm công việc và quy trình tổ chức thực hiện. Tiêu chí cần cụ thể, dễ áp dụng, đồng thời phản ánh được tính chất, mức độ phức tạp và yêu cầu trách nhiệm của từng vị trí việc làm.
Đồng chí Lê Trường Giang, Phó trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Nghệ An nhấn mạnh, thực tiễn thí điểm bước đầu cho thấy KPI không chỉ là công cụ chấm điểm cá nhân mà còn có khả năng hỗ trợ quản trị công việc dựa trên kết quả. Trong đó, danh mục sản phẩm, công việc và phương pháp đo lường giữ vai trò nền tảng; phần mềm là công cụ phục vụ tổ chức thực hiện, theo dõi và khai thác dữ liệu.
Trên cơ sở kết quả thực tế, Thường trực Tỉnh ủy đã thống nhất chủ trương tiếp tục thí điểm KPI tại các cơ quan, đơn vị, địa phương đang triển khai trong hai tháng, từ ngày 1/10 đến ngày 30/11. Thời gian này cũng được sử dụng để tiếp tục hoàn thiện phương pháp đánh giá, bộ tiêu chí, danh mục sản phẩm, công việc, phần mềm và quy trình tổ chức thực hiện trên cơ sở dữ liệu phát sinh trong thực tế.
Từ những kết quả ban đầu và các vấn đề đang được tiếp tục tháo gỡ, việc thí điểm KPI tại Nghệ An đang từng bước tạo nền tảng cho phương thức quản trị công việc minh bạch, có căn cứ và gắn với trách nhiệm cá nhân. Đây cũng là cơ sở để xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ, lấy hiệu quả công việc và chất lượng phục vụ nhân dân làm thước đo quan trọng.
